NGƯỜI LÁI ĐÒ CẢM TỬ TRÊN SÔNG BA LÒNG (1)

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc, những năm tháng chiến tranh không chỉ được khắc họa bằng những trận đánh oanh liệt, mà còn được ghi dấu bởi những con người thầm lặng – những người đã góp phần làm nên chiến thắng bằng sự hy sinh bền bỉ và tinh thần quả cảm. Một trong những hình ảnh tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng ấy chính là những “người lái đò cảm tử” trên dòng sông Ba Lòng nơi từng được xem là ranh giới sinh tử giữa hậu phương và tiền tuyến.

Câu chuyện về ông Đỗ Quốc Phong là một lát cắt chân thực, giàu xúc cảm về thế hệ thanh niên Việt Nam thời “hoa lửa”. Năm 1965, khi vừa tốt nghiệp phổ thông tại vùng đất Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), đứng trước ngưỡng cửa đại học và những ước mơ tuổi trẻ, ông đã lựa chọn gác lại tất cả để lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong, ông mang theo không chỉ nhiệt huyết mà còn cả tinh thần lãng mạn của tuổi trẻ Hà Nội.

Ông Đỗ Quốc Phong kể lại kỷ niệm trong một lần giao lưu với người trẻ

Bước ngoặt lớn trong nhận thức và ý chí của ông đến khi tận mắt chứng kiến cảnh bom đạn tàn phá quê hương, đặc biệt là hình ảnh đau thương tại một trường mẫu giáo ở Hà Tĩnh. Từ tình yêu nước giản dị ban đầu, trong ông đã bùng lên lòng căm thù giặc sâu sắc, thôi thúc ý chí chiến đấu mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Sau hành trình hành quân gian khổ dọc miền Trung, ông được phân công làm nhiệm vụ tại khu vực Trị Thiên – Huế, nơi chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt. Tại đây, ông đảm nhận vai trò trinh sát, bảo vệ hành lang giao thông, và đặc biệt là nhiệm vụ lái đò trên sông Ba Lòng (thuộc Quảng Trị), tuyến vận chuyển huyết mạch nối liền hậu phương với tiền tuyến.

Sông Ba Lòng khi ấy không còn là dòng nước hiền hòa, mà trở thành một “tọa độ lửa”, nơi ngày đêm hứng chịu mưa bom bão đạn. Giữa hoàn cảnh khốc liệt ấy, những con đò độc mộc nhỏ bé vẫn âm thầm vượt sóng, chuyên chở bộ đội, thương binh và hàng hóa. Mỗi chuyến đò là một lần đối mặt với cái chết, khi trên đầu là máy bay trinh sát, bom B52 quần thảo, dưới chân là dòng nước xiết và đá ngầm rình rập.

Không chấp nhận sự hạn chế của những chiếc thuyền nhỏ, ông Phong cùng đồng đội và du kích địa phương đã tự tay đốn cây, khoét gỗ, chế tạo một con đò lớn hơn để phục vụ vận chuyển. Hơn hai tháng ròng rã giữa núi rừng, con đò dài gần 10 mét đã ra đời, có thể chở cả một trung đội vượt sông. Đó không chỉ là phương tiện, mà còn là biểu tượng của ý chí sáng tạo, vượt khó của con người trong chiến tranh.

Những đêm chèo đò bắt đầu từ khi hoàng hôn buông xuống và kéo dài đến tận rạng sáng. Trong bóng tối dày đặc, người lái đò phải tuyệt đối giữ im lặng, lợi dụng dòng chảy và địa hình để tránh sự phát hiện của kẻ thù. Khi pháo sáng rực lên, tất cả phải bất động, hòa mình vào dòng nước. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.

Không chỉ đối mặt với bom đạn, họ còn phải chống chọi với sự kiệt quệ về thể lực và tinh thần. Những bữa ăn thiếu thốn, những đêm trắng liên tiếp, những lần chứng kiến đồng đội hy sinh ngay trước mắt… tất cả đã tạo nên một thử thách khắc nghiệt, nhưng cũng tôi luyện nên những con người “thép” giữa chiến trường. Chính ông Phong cũng nhiều lần đối diện ranh giới sinh tử, nhưng vẫn kiên cường bám trụ, hoàn thành nhiệm vụ.

Từ câu chuyện của một con người, có thể thấy rõ hình ảnh của cả một thế hệ, những thanh niên sẵn sàng rời bỏ giảng đường, gác lại ước mơ cá nhân để hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc. Họ không chỉ là những người cầm súng nơi tiền tuyến, mà còn là những “chiến sĩ không súng” trên những dòng sông, cung đường, bến bãi nơi sự sống và cái chết luôn kề cận.

Những người lái đò trên sông Ba Lòng xứng đáng được gọi là “cảm tử”, bởi mỗi chuyến đò là một lần họ đặt sinh mạng mình sau lợi ích của Tổ quốc. Có người đã vĩnh viễn nằm lại giữa dòng nước lạnh, không một lời từ biệt. Nhưng chính sự hy sinh thầm lặng ấy đã giữ vững mạch máu giao thông, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến.

Ngày nay, khi chiến tranh đã lùi xa, sông Ba Lòng trở lại vẻ bình yên vốn có. Nhưng những câu chuyện về người lái đò cảm tử vẫn còn đó, như những trang sử sống động nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và cái giá của độc lập.

Câu chuyện về những người lái đò trên sông Ba Lòng không chỉ dừng lại ở ký ức, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc đối với thế hệ trẻ hôm nay. Tuổi trẻ thời “hoa lửa” đã không tiếc máu xương để bảo vệ Tổ quốc; tuổi trẻ hôm nay càng phải tiếp nối tinh thần ấy bằng trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến trong thời bình.

Trong bối cảnh đất nước hội nhập và phát triển, mỗi đoàn viên, thanh niên cần không ngừng học tập, rèn luyện, làm chủ tri thức và công nghệ, sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ mới. Lòng yêu nước không chỉ thể hiện ở những hành động lớn lao, mà còn bắt đầu từ những việc làm cụ thể, thiết thực trong học tập, lao động và cuộc sống.

Noi gương những “người lái đò cảm tử”, tuổi trẻ Việt Nam hôm nay cần nuôi dưỡng lý tưởng sống cao đẹp, dám dấn thân, dám vượt qua thử thách, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh. Đó chính là cách để ngọn lửa của một thời “hoa lửa” tiếp tục được thắp sáng, lan tỏa và trường tồn cùng dân tộc.