Người Lái Đò Đêm Không Đèn

Ở miền Tây Nam Bộ, sông ngòi chằng chịt. Nhiều khu vực ban đêm gần như không có ánh sáng, chỉ còn tiếng nước chảy và tiếng gió qua rặng dừa nước. Ông Nguyễn Văn Tám vốn là người lái đò đưa khách qua sông hằng ngày. Khi chiến tranh lan đến, chiếc đò nhỏ của ông không chỉ chở người dân mà còn lặng lẽ chở cả những chuyến đi đặc biệt của bộ đội. Những chuyến đi ấy thường diễn ra vào ban đêm, không đèn, không tiếng nói lớn. Chỉ có mái chèo khẽ khua vào mặt nước. Một đêm, nước sông dâng cao, chảy xiết. Trời không trăng, bầu trời tối đặc. Một nhóm chiến sĩ cần qua sông gấp để kịp nhiệm vụ. Không thể chậm trễ. Ông Tám nhìn dòng nước rồi nói ngắn gọn: “Đi.” Ông không bật đèn. Chiếc đò rời bến trong bóng tối hoàn toàn. Ông chỉ dựa vào cảm giác dòng chảy, tiếng nước và ký ức từng khúc sông quen thuộc. Giữa dòng, nước xoáy mạnh. Con đò chao nghiêng. Một chiến sĩ trẻ thì thầm: “Có qua được không chú?” Ông Tám không quay lại, chỉ nói: “Ngồi im, giữ thuyền.” Từng nhịp chèo chậm rãi, chắc chắn. Có lúc ông dừng lại hoàn toàn để nghe dòng nước, rồi mới tiếp tục đi. Khi đến gần bờ bên kia, ông mới khẽ nói: “Sắp tới rồi.” Con đò cập bờ an toàn trong im lặng. Không ai reo lên. Mọi người chỉ nhanh chóng rời thuyền, hòa vào bóng tối. Trước khi quay lại, ông Tám nhìn dòng sông một lúc rồi nói: “Sông này quen rồi… nó biết mình chở gì.” Nhiều năm sau, khi hòa bình, ông vẫn chèo đò qua sông Hậu, nhưng không còn những chuyến đi trong đêm đặc biệt ấy nữa. Ông nói: “Ngày đó, tôi chèo không chỉ là đò… mà là chở niềm tin.” Người lái đò đêm không đèn năm ấy là biểu tượng của sự bình tĩnh, gan dạ và tinh thần âm thầm góp sức cho kháng chiến trong những năm tháng thời hoa lửa.