Người Lái Đò Trên Sông Bến Hải

Những năm 1960, khu vực Sông Bến Hải và cầu Hiền Lương là nơi chia cắt hai miền đất nước. Ban ngày, mặt sông khá yên ắng, nhưng ban đêm nhiều chuyến đò bí mật vẫn lặng lẽ qua lại giữa tiếng pháo và ánh đèn tuần tra.

Ông Trần Văn Năm khi ấy ngoài 40 tuổi, sống bằng nghề chài lưới ven sông. Vì thông thuộc từng khúc nước, ông được giao nhiệm vụ chèo đò đưa cán bộ, thương binh và hàng tiếp tế vượt sông vào những đêm tối trời.

Con đò gỗ nhỏ của ông không bao giờ được phép thắp đèn. Mỗi chuyến đi chỉ nghe tiếng mái chèo khua rất nhẹ và tiếng nước vỗ mạn thuyền.

Ông kể rằng có những đêm sương dày đến mức không nhìn thấy bờ bên kia. Người trên thuyền phải nắm chặt tay nhau vì chỉ cần một tiếng động lớn cũng có thể bị phát hiện.

Một lần cuối năm 1967, ông chở một nhóm thương binh vượt sông giữa lúc pháo sáng liên tục quét ngang mặt nước. Khi gần cập bờ, một tiếng nổ lớn vang lên phía sau khiến con đò chao mạnh.

Một chiến sĩ trẻ bị thương nặng vẫn cố giữ túi tài liệu ôm trước ngực. Xuống bờ, anh quay lại cảm ơn ông Năm rồi nói:

“Khi đất nước thống nhất, cháu sẽ quay lại thăm bác.”

Nhưng người chiến sĩ ấy đã hy sinh không lâu sau đó.

Sau ngày Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông Năm vẫn ở bên sông Bến Hải. Ông nói điều mình nhớ nhất không phải những chuyến đò nguy hiểm, mà là ngày đầu tiên nhìn thấy hai bên bờ sông đông kín người qua lại mà không còn tiếng súng.

Mỗi lần kể chuyện cho con cháu nghe, ông thường nói:

“Có những dòng sông từng chia cắt đất nước, nhưng cũng chính dòng sông ấy chứng kiến ngày mọi người được gặp lại nhau.”