Người lái xe trên những năm khói lửa tại mặt trận vị xuyên Hà Giang

Chuyện kể về người lính lái xe tại mặt trận Vị Xuyên – Hà Giang

(Ký sự chiến trường)

Mặt trời dần tắt phía sau những dãy núi đá tai mèo xám ngắt. Trên con đường độc đạo dẫn lên điểm cao 468, chiếc xe tải quân sự sơn màu rằn ri vẫn rì rì leo dốc, như gồng mình trong tiếng thở gấp gáp của động cơ đã cũ. Trong khoang lái, đôi tay đen sạm nắm chắc vô-lăng, đôi mắt hằn tia máu vẫn bám chặt lấy từng khúc cua hiểm trở. Người lính lái xe ấy – ông Đinh Xuân Vóc, quê Thanh Hóa – là nhân chứng sống cho những năm tháng khốc liệt nhất của chiến trường Vị Xuyên từ 1978 đến 1987.

“Lái xe thời bình đã vất vả, lái xe thời chiến là đánh cược với tử thần từng khúc cua…”

Ông Vóc nhập ngũ năm 1978, khi đất nước còn chưa kịp nguôi ngoai nỗi đau chiến tranh. Chỉ một năm sau, chiến sự bùng nổ ở biên giới phía Bắc. Đơn vị ông được điều động lên Hà Giang – cái tên sau này trở thành biểu tượng bi tráng của lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng.

Chở máu và chở cả niềm tin

Công việc của ông không phải là cầm súng trực tiếp nơi tuyến đầu, nhưng không vì thế mà ít nguy hiểm. Ông là tài xế vận tải quân sự – người giữ huyết mạch hậu cần cho cả trung đoàn.

“Xe tôi chở đạn, gạo, thuốc men… rồi cũng chở cả thương binh, liệt sĩ trở về. Có chuyến xe đi ban đêm, đèn tắt, đường mìn chưa dò hết. Pháo thì rót từng loạt, nhiều khi đạn rơi ngay trước mũi xe, tôi phải đánh lái lùi lại, né rồi lại bò lên… Cứ vậy, xuyên đêm, xuyên pháo.”

Có lần, trong một chuyến chở thương binh từ điểm cao 685 về trạm xá dã chiến, xe ông dính đạn pháo nổ ngay bên taluy dương. Một mảnh pháo xuyên qua thùng xe, làm rách bạt và găm vào vai một thương binh nằm phía trong. Ông Vóc không bỏ xe. Ông trùm bạt, dùng chính thân mình che cho thương binh, vừa lái vừa nhẩm từng đoạn cua đã thuộc như lòng bàn tay.

Sau đó, đơn vị thưởng nóng cho ông. Nhưng ông chỉ cười:

“Tôi chỉ làm điều mà bất kỳ người lính nào cũng sẽ làm. Ở đây, ai cũng sống cạnh cái chết. Mỗi chuyến xe là một lần đánh cược. Nhưng nếu không ai lái, thì ai chở anh em ra trận, ai đưa họ trở về?”

Đêm không trăng và những đồng đội nằm lại

Trong trí nhớ của ông, những đêm không trăng ở Vị Xuyên lạnh đến tê người, và cũng là những đêm bom pháo sáng rực trời. Gió núi rít qua từng khe đá. Có lần, khi đang tiếp tế lương thực, xe ông bị kẹt giữa hai trận pháo kích. Ông cùng một đồng đội phải rúc xuống rãnh ven đường, nhường mạng sống cho chiếc xe chở 10 thùng đạn. Đồng đội ông – tên Hợi – đã không trở về.

“Tôi ôm thằng Hợi lúc nó trúng mảnh pháo. Nó còn trẻ lắm, chỉ mới 21. Nó không nói được gì, chỉ dúi vào tay tôi sợi dây chuyền bạc có mảnh ảnh nhỏ… Có lẽ là người yêu nó.”

Sáng hôm sau, ông Vóc tự tay lái xe chở thi thể Hợi về trạm, vẫn giữ chặt mảnh ảnh trong túi áo, nước mắt không chảy nhưng tim như thắt lại. Bao nhiêu năm sau, nhắc lại chuyện đó, mắt ông vẫn đỏ hoe.

Hồi ức không nguôi

Năm 1987, ông phục viên, mang theo chiếc ba-lô bạc màu, một tấm bằng khen, và hàng chục vết sẹo — cả trên da thịt lẫn trong tâm hồn. Ông không lái xe nữa. Về quê, ông trồng rau, nuôi gà, sống một cuộc đời bình dị.

Nhưng mỗi khi tháng Bảy về – mùa tri ân liệt sĩ – ông lại khăn gói trở ra Hà Giang, thắp hương cho những đồng đội nằm lại. Đứng giữa nghĩa trang Vị Xuyên, ông nhìn về phía núi, lặng im rất lâu. Hỏi ông nghĩ gì, ông chỉ nói:

“Ở đó, có những người lính không bao giờ trở về… Họ chính là hoa lửa – nở rực rỡ trong khói đạn rồi hóa thân vào đất mẹ.”

Lời kết

Người lính lái xe – ông Đinh Xuân Vóc – có thể không cầm súng xông lên đầu sóng ngọn gió, nhưng chính ông là người giữ vững hậu phương giữa tiền tuyến lửa đạn. Những chuyến xe vượt pháo, vượt núi, vượt cái chết… là minh chứng sống động cho sự hy sinh thầm lặng của hàng vạn người lính vô danh trên mảnh đất Vị Xuyên năm xưa.

Ngày nay, khi đất nước thanh bình, những con đường nơi ông từng lái xe qua đã phủ rêu xanh, nhưng bánh xe ký ức vẫn lăn mãi trong tâm trí ông – và trong lòng những người chưa bao giờ quên cuộc chiến đã qua.