Người lái xe Trường Sơn Hà Văn Vấn

Anh hùng Hà Văn Vấn sinh năm 1944, quê tại xã Nông Hạ, huyện Chợ Mới. Ông sinh ra và lớn lên giữa những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, khi vận mệnh dân tộc đang đứng trước muôn vàn thử thách. Trong hoàn cảnh ấy, người thanh niên dân tộc Tày mang tên Hà Văn Vấn đã sớm lựa chọn cho mình một con đường đầy gian khổ nhưng vô cùng vẻ vang: cầm súng lên đường chiến đấu, hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Năm 1965, khi vừa tròn 21 tuổi, Hà Văn Vấn cùng nhiều người con ưu tú của các dân tộc tỉnh Bắc Kạn hăng hái lên đường nhập ngũ, tiến vào chiến trường miền Nam ruột thịt. Ông được biên chế về Đoàn 559 – đơn vị vận tải chiến lược trực thuộc Bộ Quốc phòng, nơi giữ vai trò huyết mạch trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau ba tháng miệt mài học lái xe tại Trung đoàn xe 265, Hà Văn Vấn chính thức trở thành người lính lái xe Trường Sơn.

Con đường Trường Sơn năm ấy không chỉ là những dải đất ngoằn ngoèo giữa đại ngàn bom đạn, mà còn là biểu tượng của ý chí, lòng quả cảm và khát vọng thống nhất non sông. Trên cung đường lịch sử ấy, những người lính như Hà Văn Vấn đã âm thầm vượt mưa bom, bão đạn, nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, góp phần làm nên bản anh hùng ca bất diệt của dân tộc Việt Nam.

Giai đoạn 1967–1970, chiến trường Quảng Trị là một trong những nơi ác liệt nhất của cuộc kháng chiến. Bom đạn dội xuống không ngơi nghỉ, rừng núi rung chuyển ngày đêm; thiếu ăn, thiếu ngủ trở thành chuyện thường nhật. Giữa khói lửa ấy, Hà Văn Vấn vẫn kiên cường bám vô-lăng, coi mỗi chuyến xe là một mệnh lệnh từ trái tim.

Chỉ trong ba năm cao điểm, ông đã vận chuyển gần 1.500 tấn hàng ra tiền tuyến, mỗi tháng lái xe gần 30 đêm, năm nào cũng hoàn thành hàng vạn ki-lô-mét an toàn. Bốn lần xe trúng bom đạn, ông vẫn bình tĩnh, dũng cảm cứu xe, cứu hàng; hơn 100 lần không quản hiểm nguy, ông cùng đồng đội sửa xe, kéo xe, giấu xe giữa mưa bom bão đạn, giữ cho mạch máu giao thông Trường Sơn chưa từng đứt đoạn.

Ngày 1/10/1971, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Chiến tranh đã qua đi, nhưng nỗi đau và những mất mát của những người lính trẻ cùng gia đình họ vẫn âm thầm hiện hữu, như vết hằn không thể xóa trong ký ức. Trong một lần xe trúng bom bi, tám đồng đội của ông đã anh dũng hy sinh ngay trên thùng xe, chỉ còn mình ông sống sót trở về giữa nỗi đau tột cùng. Không chỉ vậy, người em trai ruột của ông cũng vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường khốc liệt, gửi trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Sau chiến tranh, người anh hùng trở về với cuộc sống giản dị bên gia đình. Những di chứng chiến tranh khiến ông đau ốm triền miên, nhưng ông luôn khiêm nhường, ít nói về thành tích của mình.

Hòa bình lập lại, người anh hùng trở về với cuộc sống đời thường giản dị bên gia đình thương yêu của mình. Những di chứng chiến tranh khiến ông đau ốm triền miên, nhưng ông luôn khiêm nhường, lặng lẽ, hiếm khi nhắc đến những chiến công năm xưa. Điều ông mong muốn nhất chỉ là mong thế hệ trẻ hôm nay sống có trách nhiệm, biết yêu thương và cống hiến cho đất nước, như câu thơ của Tố Hữu mà ông thường nhắc:

“Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình.”

Và chính cuộc đời ông – lặng thầm mà cao cả – đã là minh chứng đẹp đẽ nhất cho ý nghĩa sâu xa của câu thơ ấy.