Người lãnh đạo phong trào chuẩn bị cho Đồng Khởi
Người lãnh đạo phong trào chuẩn bị cho Đồng Khởi
Năm 1959, tình hình cách mạng ở Hồng Ngự bước vào một giai đoạn chuyển biến quan trọng.
Sau nhiều năm đấu tranh chính trị và giữ gìn cơ sở, chủ trương kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang được triển khai. Trong quá trình ấy, Nguyễn Xuân Trường, Bí thư Huyện ủy Hồng Ngự, là một trong những người trực tiếp tổ chức quán triệt chủ trương mới.
Tháng 9/1959, Nguyễn Xuân Trường triệu tập các chi bộ để phổ biến chủ trương đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang.
Đây là thời điểm quan trọng bởi phong trào đang chuẩn bị bước sang một hình thức đấu tranh mới.
Ngày 26/9/1959, chiến thắng Giồng Thị Đam – Gò Quản Cung tạo tiếng vang lớn. Lực lượng ta đánh bại một cuộc hành quân quy mô lớn của đối phương, thu nhiều vũ khí và tạo tác động mạnh đến phong trào trong tỉnh.
Cuối tháng 12/1959, Khu ủy Khu 8 tiếp tục quán triệt Nghị quyết 15 của Trung ương và chủ trương phát động quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ ở nông thôn.
Từ đó, phong trào Đồng Khởi được chuẩn bị.
Tại Phú Thuận, Chi bộ tổ chức chuẩn bị lực lượng quân sự, chính trị và binh vận. Mỗi gia đình chuẩn bị mõ tre, thùng thiếc để khi có hiệu lệnh có thể đồng loạt tạo tiếng động; các ấp xây dựng tổ du kích mật, công tác vận động binh lính cũng được đẩy mạnh.
Phú Thuận chưa kịp nổi dậy theo kế hoạch ngày 15/1/1960. Cuộc tiến công đồn vào ngày 25/1 chưa đạt mục tiêu và lực lượng phải rút.
Nhưng phong trào không dừng lại.
Trong tháng 3/1960, Chi bộ tổ chức rải truyền đơn, vận động nhân dân đấu tranh dân sinh, dân chủ. Đến tháng 10, du kích Phú Thuận tiếp tục hoạt động và bắt các đối tượng tình báo được cài vào địa phương.
Những diễn biến ấy cho thấy Đồng Khởi không phải chỉ là một ngày nổi dậy, mà là một quá trình chuẩn bị, tổ chức và phát triển lực lượng.
Nguyễn Xuân Trường gắn với giai đoạn chuẩn bị ấy ở cấp huyện.
Dấu ấn của đồng chí không nằm trong một trận đánh cụ thể tại Phú Thuận, mà nằm ở việc đưa chủ trương mới đến với các chi bộ, tổ chức lại cách thức đấu tranh và tạo tiền đề cho phong trào Đồng Khởi lan rộng.
