Người lãnh đạo phong trào công nhân Hải Phòng

Người lãnh đạo phong trào công nhân Hải Phòng, Hà Nội, hy sinh trước họng súng quân thù năm 1941 với niềm tin sắt đá vào thắng lợi.

Lương Khánh Thiện sinh năm 1903 tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Học trường Kỹ nghệ thực hành Hải Phòng rồi làm thợ nguội nhà máy sợi Nam Định, ông sớm hòa mình vào phong trào công nhân, gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (1927) rồi trở thành đảng viên cộng sản lớp đầu tiên.

Năm 1930, ông bị địch bắt tại Hải Phòng, kết án khổ sai, đày Côn Đảo. Ra tù năm 1936, ông cùng các đồng chí khôi phục Xứ ủy Bắc Kỳ, trực tiếp làm Bí thư Thành ủy Hà Nội kiêm phụ trách nhiều địa bàn trọng yếu, lãnh đạo cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ của công nhân, lao động Thủ đô những năm 1937–1938: bãi công nhà máy xe lửa Gia Lâm, nhà in, dệt… Ông sống như người thợ giữa anh em, được phong trào tin yêu.

Khi chiến tranh thế giới nổ ra, địch khủng bố ác liệt, ông được phân công phụ trách vùng duyên hải, bám trụ Hải Phòng – Kiến An gây dựng lại cơ sở. Tháng 1/1941, do chỉ điểm, ông bị bắt tại Hải Phòng. Tra tấn dã man không khuất phục nổi ông, thực dân Pháp đưa ông ra xử bắn tại Kiến An ngày 1/9/1941. Trước pháp trường, ông hiên ngang vạch tội giặc, hô vang khẩu hiệu cách mạng.

Tên tuổi Lương Khánh Thiện gắn liền với buổi đầu phong trào công nhân Bắc Kỳ – lớp người "đem máu mình nhuộm thắm lá cờ" cho mùa thu Tháng Tám bốn năm sau đó.