Người lãnh đạo quân sự xuất sắc tài ba

Thời hoa lửa của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

THỜI HOA LỬA

Chiều xuống trên những cánh rừng Việt Bắc.

Khói bếp len qua tán cây, hòa vào màn sương đang phủ xuống những con đường đất đỏ. Ở một góc lán nhỏ, một người đàn ông ngồi lặng trước tấm bản đồ đã sờn mép. Trên đó là những đường núi ngoằn ngoèo, những con sông, những bản làng và những vị trí quân sự được đánh dấu bằng những nét bút chì.

Người đàn ông ấy là Võ Nguyên Giáp.

Nhưng vào những ngày đầu của cuộc kháng chiến, ông chưa mang hàm Đại tướng. Ông là một người thầy giáo, một nhà báo và một người làm cách mạng đã lựa chọn con đường cầm súng khi đất nước bước vào những năm tháng dữ dội.

Năm 1944, theo chỉ thị của lãnh tụ Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập. Ngày 22 tháng 12, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng, đội quân đầu tiên gồm 34 chiến sĩ làm lễ thành lập dưới sự chỉ huy của Võ Nguyên Giáp.

Quân số ít ỏi.

Vũ khí thiếu thốn.

Nhưng trong lòng những người lính ấy có một niềm tin lớn lao: đất nước nhất định phải giành được độc lập.

Những trận đánh đầu tiên diễn ra với quy mô nhỏ, nhưng có ý nghĩa đặc biệt. Đội quân non trẻ lần lượt đánh Phai Khắt, Nà Ngần. Những chiến thắng ấy trở thành những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho một lực lượng quân đội cách mạng ngày càng lớn mạnh.

Rồi mùa thu năm 1945 đến.

Cách mạng Tháng Tám thành công. Một nước Việt Nam mới ra đời.

Nhưng nền độc lập ấy chưa kịp bình yên.

Chiến tranh lại đến.

Cuối năm 1946, toàn quốc bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những thành phố rung chuyển trong tiếng súng. Những đoàn quân rời Hà Nội, rời đồng bằng, tiến lên Việt Bắc.

Trong những năm tháng ấy, Võ Nguyên Giáp trở thành một trong những người chỉ huy chủ chốt của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ông hiểu rằng một đội quân nhỏ bé không thể chiến thắng bằng cách đối đầu với một lực lượng mạnh hơn theo cách thông thường.

Vì thế, chiến tranh phải được tiến hành bằng sự kiên trì, bằng thời gian, bằng địa hình và bằng sức mạnh của toàn dân.

Những mùa đông nối tiếp nhau.

Rừng Việt Bắc khi thì chìm trong mưa phùn, khi phủ trắng sương giá. Những người lính hành quân qua những con đường núi. Có những đêm họ ngủ bên bếp lửa nhỏ. Có những ngày lương thực khan hiếm, thuốc men thiếu thốn, tiếng máy bay địch vọng trên bầu trời.

Nhưng cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục.

Năm 1950, Chiến dịch Biên giới mở ra một bước phát triển quan trọng. Quân đội Việt Minh giành được những thắng lợi lớn, mở rộng căn cứ địa và phá thế bao vây.

Sau đó, chiến tranh bước sang một giai đoạn mới.

Và rồi, cái tên Điện Biên Phủ xuất hiện trên bản đồ.

Năm 1953, quân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ với mục tiêu biến nơi đây thành một căn cứ quân sự mạnh, có thể thu hút và tiêu diệt lực lượng chủ lực của Việt Minh.

Quân đội Việt Nam quyết định mở chiến dịch.

Những đoàn dân công vượt núi.

Những chiếc xe đạp thồ chở lương thực.

Những khẩu pháo được kéo bằng sức người qua những con đường rừng hiểm trở.

Hàng vạn con người cùng hướng về một thung lũng xa xôi giữa núi rừng Tây Bắc.

Tại sở chỉ huy, Võ Nguyên Giáp đứng trước bản đồ.

Kế hoạch tác chiến ban đầu đã được chuẩn bị.

Nhưng khi trực tiếp quan sát tình hình và cân nhắc tương quan lực lượng, ông nhận thấy phương án ấy chứa đựng những rủi ro rất lớn.

Đó là một quyết định có thể làm thay đổi số phận của cả chiến dịch.

Sau nhiều suy nghĩ, Võ Nguyên Giáp quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc".

Quyết định ấy đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra, tổ chức lại lực lượng, chuẩn bị thêm lương thực và chờ đợi thời cơ.

Có những người lính đã kéo pháo vào núi bằng tất cả sức lực.

Rồi lại phải kéo pháo ra.

Con đường trở nên gian nan hơn bao giờ hết.

Nhưng cuộc chiến không chỉ được quyết định bởi lòng dũng cảm. Nó còn được quyết định bởi khả năng giữ vững lực lượng trong một cuộc chiến kéo dài.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu.

Pháo binh Việt Nam nã đạn xuống các cứ điểm.

Mặt đất rung chuyển.

Những trận chiến diễn ra ác liệt từng ngày, từng đêm.

Đồi này nối tiếp đồi khác.

Có những chiến sĩ ngã xuống ngay trên chiến hào.

Có những người lính bị thương nhưng vẫn cố giữ vị trí.

Ở phía sau, những đoàn dân công vẫn tiếp tục đưa lương thực, đạn dược và thương binh qua những con đường rừng.

Chiến dịch kéo dài suốt 56 ngày đêm.

Đến chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ.

Một lá cờ được kéo lên trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries.

Chiến thắng Điện Biên Phủ trở thành một dấu mốc lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp và có ảnh hưởng sâu rộng đến tiến trình đàm phán chấm dứt chiến tranh Đông Dương.

Nhưng với những người đã sống qua chiến trường, chiến thắng ấy không chỉ được đo bằng những dòng chữ trong sách sử.

Nó được trả bằng những năm tháng tuổi trẻ.

Bằng những người lính không trở về.

Bằng những bà mẹ chờ con.

Bằng những người vợ chờ chồng.

Bằng những nấm mồ nằm lại giữa núi rừng.

Sau Điện Biên Phủ, đất nước chưa có hòa bình trọn vẹn.

Chiến tranh lại bước sang một giai đoạn khác.

Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ những trọng trách quan trọng trong quân đội và nhà nước. Từ những cánh rừng Việt Bắc đến những chiến trường rộng lớn hơn, cuộc đời quân sự của ông gắn với một thời kỳ đặc biệt của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Nhưng có lẽ, khi nhìn lại những năm tháng "hoa lửa" ấy, điều còn lại không chỉ là những chiến thắng.

Đó còn là hình ảnh những con người bình thường đã bước vào lịch sử.

Một người lính khoác áo bạc màu.

Một cô dân công gánh gạo qua đèo.

Một người mẹ tiễn con ra trận.

Một đoàn quân lặng lẽ hành quân trong đêm.

Và giữa tất cả những con người ấy, Võ Nguyên Giáp đứng ở vị trí của một người chỉ huy, mang trên vai trách nhiệm đối với hàng vạn sinh mạng.

Chiến tranh rồi cũng đi qua.

Những khẩu pháo im tiếng.

Những con đường năm xưa dần phủ xanh.

Nhưng ký ức về một thời hoa lửa vẫn còn đó.

Trong lịch sử Việt Nam, Điện Biên Phủ trở thành một biểu tượng của cuộc kháng chiến chống Pháp. Còn Võ Nguyên Giáp trở thành một trong những nhân vật quân sự nổi bật nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại.

Và có lẽ, giữa những trang sử đầy khói lửa ấy, câu chuyện đáng nhớ nhất không phải là câu chuyện về một vị tướng.

Đó là câu chuyện về một dân tộc đã đi qua chiến tranh bằng lòng tin, sự hy sinh và ý chí giành lấy độc lập.

Năm tháng trôi qua.

Rừng Việt Bắc vẫn xanh.

Những ngọn đồi Điện Biên vẫn đứng đó.

Và ký ức về thời hoa lửa vẫn được kể lại — để những thế hệ sau hiểu rằng phía sau mỗi chiến thắng trong lịch sử luôn có những con người bằng xương bằng thịt, đã sống, đã chiến đấu và đã hy sinh cho điều mà họ tin là tương lai của đất nước.