NGƯỜI LIỆT SĨ THIẾU NIÊN QUẢ CẢM ĐẤT ĐỎ VÀ KHÚC TRÁNG CA BẢO VỆ ĐỒNG ĐỘI TUỔI MƯỜI SÁU
Trong những ngày đầu sục sôi của cuộc Nam Bộ kháng chiến cuối năm 1945 – đầu năm 1946, khi thực dân Pháp quay lại dùng họng súng mưu toan cướp nước ta một lần nữa, lớp lớp thanh thiếu niên miền Nam đã không tiếc máu xương đứng lên giữ vững nền độc lập non trẻ. Cùng với những người con thiếu niên anh hùng của vùng đất Bà Rịa – Vũng Tàu như Võ Thị Sáu, người chiến sĩ liên lạc nhỏ tuổi Dương Văn Mạnh đã tạc nên một biểu tượng bất tử về lòng trung kiên, đức hy sinh quên mình: người thiếu niên 16 tuổi đã chọn cái chết, dũng cảm thu hút hỏa lực quân thù về phía mình để cứu sống đồng đội và bảo vệ trọn vẹn tài liệu kháng chiến.
Tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn rồi nhanh chóng xua quân lấn chiếm các tỉnh lân cận ở miền Đông Nam Bộ. Tại Bà Rịa – Vũng Tàu:
Quân Pháp sử dụng tàu chiến, pháo binh và các đơn vị lính Âu – Phi thiện chiến đánh chiếm các vị trí xung yếu, phong tỏa đường biển, dựng lên các đồn bốt nhằm cô lập căn cứ cách mạng.
Lực lượng vũ trang cách mạng địa phương lúc bấy giờ còn rất non trẻ, thiếu thốn trăm bề từ vũ khí, đạn dược đến lương thực, thuốc men; phải rút vào các chiến khu rừng núi như Châu Đức, Long Đất để xây dựng căn cứ trường kỳ đánh giặc.
Công tác liên lạc, tiếp tế từ căn cứ chiến khu ra các làng ấp và ngược lại đóng vai trò là "mạch máu sống còn". Các chiến sĩ giao thông liên lạc dũng cảm – phần lớn là những thanh thiếu niên thông thạo địa hình xóm làng – phải ngày đêm vượt qua các trạm gác, bãi phục kích dày đặc và mạng lưới chỉ điểm của giặc để đưa công văn, chỉ thị và dẫn đường cho cán bộ.
Trong hoàn cảnh hiểm nghèo ấy, người thiếu niên Dương Văn Mạnh đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, tình nguyện dấn thân vào con đường phục vụ kháng chiến.
Người thiếu niên vùng đất Đất Đỏ kiên cường
Dương Văn Mạnh sinh năm 1930 tại vùng đất Bà Rịa (nay thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) – miền quê giàu truyền thống quật khởi, nơi ghi dấu bao phong trào đấu tranh bất khuất của các thế hệ cha anh.
Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến sự bóc lột hà khắc của thực dân Pháp đối với người dân nghèo, ông sớm hun đúc tinh thần căm thù giặc sâu sắc.
Mùa thu năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, hòa chung vào không khí tự do của dân tộc, người thiếu niên 15 tuổi đã hăng hái tham gia phong trào thiếu nhi cứu quốc tại địa phương:
Khi thực dân Pháp quay lại gây hấn đánh chiếm Bà Rịa, ông kiên quyết xin gia nhập lực lượng Vệ quốc đoàn và các đội tự vệ vũ trang của tỉnh.
Với vóc dáng nhanh nhẹn, đôi mắt sáng thông minh, tính tình gan dạ và sự am hiểu tường tận từng ngõ xóm, bờ kênh, rừng tràm quê hương, Dương Văn Mạnh được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ làm chiến sĩ giao thông liên lạc của đơn vị vũ trang cách mạng địa phương.
Bất kể ngày đêm, mưa bom bão đạn, người thiếu niên liên lạc đã thực hiện hàng chục chuyến công tác bí mật, luồn lách qua các chốt chặn của địch, chuyển giao an toàn nhiều mệnh lệnh tác chiến khẩn cấp, tài liệu cơ mật của chỉ huy chiến khu đến các cơ sở bí mật trong vùng tạm chiếm.
Trận chiến ác liệt và quyết định hy sinh anh dũng năm 1946
Năm 1946, thực dân Pháp đẩy mạnh các chiến dịch càn quét khốc liệt vào các căn cứ kháng chiến non trẻ của ta tại Bà Rịa nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não và lực lượng vũ trang địa phương.
Trong một chuyến công tác đặc biệt quan trọng, đồng chí Dương Văn Mạnh cùng tổ công tác làm nhiệm vụ chuyển tài liệu quân sự tối mật và dẫn đường cho cán bộ chỉ huy di chuyển địa bàn tác chiến thì bất ngờ rơi vào ổ phục kích dày đặc của một đại đội lính Pháp có trang bị súng máy hạng nặng:
Quân địch khép chặt vòng vây, hỏa lực súng máy xối xả cày xới trận địa, chặn đứng mọi lối thoát hiểm của tổ công tác.
Tình thế ngàn cân treo sợi tóc: nếu toàn đội cùng rút lui thì rất khó thoát khỏi tầm bắn của hỏa lực giặc, nguy cơ tài liệu cơ mật rơi vào tay kẻ thù và các đồng chí chỉ huy bị bắt là rất lớn.
Trước tình thế hiểm nguy tột cùng, người chiến sĩ thiếu niên 16 tuổi Dương Văn Mạnh đã đưa ra một quyết định phi thường: Ông kiên quyết xin ở lại vị trí chốt chặn tiền tiêu để thu hút toàn bộ hỏa lực của giặc về phía mình, tạo thời cơ và khoảng trống an toàn cho cán bộ chỉ huy cùng đồng đội mang tài liệu rút lui về phía sau.
Khúc tráng ca tuổi mười sáu bất tử
Bám chặt gò đất và bụi cây rậm rạp, Dương Văn Mạnh dũng cảm nổ súng bắn trả kiên quyết, liên tục di chuyển vị trí bắn và ném lựu đạn để tạo cảm giác có cả một lực lượng lớn đang chốt giữ.
Bị đánh lừa, quân địch dồn toàn bộ hỏa lực súng trường, đại liên và cối bắn phá dữ dội vào vị trí của người thiếu niên:
Giữa bão lửa đạn pháo cày xới, người chiến sĩ nhỏ tuổi vẫn kiên cường ghìm súng chiến đấu, đánh lui nhiều đợt áp sát của lính lê dương Pháp, tiêu diệt nhiều tên giặc đi đầu.
Nhờ sự kiềm chế hỏa lực ngoan cường của ông, tổ cán bộ chỉ huy và các đồng đội đã kịp thời đưa toàn bộ tài liệu cơ mật rút lui an toàn vào rừng sâu.
Trong cuộc đọ súng không cân sức ấy, khi đã bắn đến viên đạn cuối cùng, người chiến sĩ thiếu niên Dương Văn Mạnh bị thương rất nặng. Trước làn đạn quân thù, ông đã trút hơi thở cuối cùng, anh dũng ngã xuống ngay trên mảnh đất quê hương vào năm 1946, khi tuổi đời vừa tròn 16.
Sự hy sinh quên mình của ông đã bảo toàn mạng sống cho các đồng chí lãnh đạo và giữ trọn bí mật tác chiến của lực lượng kháng chiến Bà Rịa trong những ngày đầu gian khó nhất.
Tượng đài sáng ngời của thế hệ thiếu niên Việt Nam
Sự hy sinh oanh liệt của liệt sĩ thiếu niên Dương Văn Mạnh đã để lại niềm tiếc thương vô hạn và niềm cảm phục sâu sắc trong lòng cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Bà Rịa – Vũng Tàu; trở thành tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.
Tên tuổi của ông đã đi vào lịch sử phong trào thiếu nhi cứu quốc cùng với những người anh hùng thiếu niên tiêu biểu của dân tộc như Kim Đồng, Lê Văn Tám, Vừ A Dính, Dương Văn Nội...
Để đời đời ghi nhớ công ơn và đức hy sinh cao cả của người liệt sĩ thiếu niên:
Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã trân trọng đặt tên ông cho nhiều công trình, trường học tại địa phương, tiêu biểu là Trường Tiểu học Dương Văn Mạnh và Trường Trung học cơ sở Dương Văn Mạnh tại thành phố Bà Rịa.
Tên của ông cũng được đặt cho các tuyến đường lớn, trở thành niềm tự hào sâu sắc của các thế hệ thanh thiếu niên tỉnh nhà.
Cuộc đời 16 năm ngắn ngủi nhưng rực rỡ dũng khí của Liệt sĩ thiếu niên Dương Văn Mạnh là một bản tráng ca tuyệt đẹp của tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh". Từ mảnh đất Bà Rịa kiên cường, hành động lấy thân mình làm lá chắn bảo vệ đồng đội của người chiến sĩ nhỏ tuổi mãi mãi là ngọn lửa soi đường, nhắc nhở các thế hệ mai sau về đức hy sinh cao cả và lòng yêu nước nồng nàn của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc trường chinh vệ quốc vĩ đại.
