NGƯỜI LIỆT SĨ THIẾU NIÊN QUẢ CẢM VÙNG ĐẤT THÉP BÌNH XUYÊN VÀ BẢN HÙNG CA TUỔI MƯỜI BA
Trong thiên trường ca chống thực dân Pháp trường kỳ gian khổ của dân tộc, hình tượng những thiếu niên dũng cảm, mưu trí làm liên lạc, trinh sát, tiếp tế đạn dược cho bộ đội đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của phong trào toàn dân đánh giặc. Cùng với những người con thiếu niên bất tử như Kim Đồng, Vừ A Dính, Dương Văn Nội, Liệt sĩ thiếu niên Lưu Quý An – người con ưu tú của quê hương Phúc Yên (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc) – đã tạc vào lịch sử một tượng đài bất tử về lòng quả cảm, sự mưu trí và tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh". Người liên lạc nhỏ tuổi đã ngã xuống khi mới 13 tuổi trong trận huyết chiến bảo vệ trận địa pháo của quân đội ta, hiến trọn tuổi thơ trong sáng cho nền độc lập của non sông.
Giai đoạn 1950 – 1953, sau thất bại nặng nề tại Chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950, thực dân Pháp cử Đại tướng Jean de Lattre de Tassigny sang làm Tổng chỉ huy quân viễn chinh kiêm Cao ủy Pháp tại Đông Dương. Viên tướng này lập tức triển khai kế hoạch De Lattre de Tassigny:
Xây dựng vành đai trắng quanh trung du và đồng bằng Bắc Bộ, thiết lập hệ thống boongke, đồn bốt bê tông kiên cố dày đặc nhằm bóp nghẹt các cửa ngõ ra vào chiến khu Việt Bắc.
Tỉnh Vĩnh Phúc – đặc biệt là khu vực Phúc Yên, Bình Xuyên – trở thành địa bàn tranh chấp chiến lược khốc liệt, tuyến hành lang sống còn nối liền trung du với căn cứ địa kháng chiến và vùng tự do.
Thực dân Pháp liên tục mở các cuộc càn quét lớn, dùng xe tăng, máy bay và hỏa lực pháo binh hạng nặng đánh phá dữ dội các căn cứ du kích, ráo riết săn lùng các trận địa pháo và các đơn vị chủ lực non trẻ của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong bối cảnh bão lửa đạn bom cày xới xóm làng, công tác trinh sát nắm tình hình địch, dẫn đường và bảo đảm mạch máu liên lạc cho các đơn vị bộ đội chủ lực đóng quân bí mật trở thành nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy, đòi hỏi sự nhanh nhẹn, tháo vát và lòng trung kiên vô hạn.
Người thiếu niên vùng đất chiến lũy sớm mang chí lớn
Lưu Quý An sinh năm 1940 tại thôn Nam Cường, xã Nam Tiến, huyện Bình Xuyên, tỉnh Phúc Yên (nay thuộc phường Tiền Châu, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc) – vùng đất giàu truyền thống yêu nước, cửa ngõ tiền tiêu của chiến khu trung du Bắc Bộ.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo giàu lòng yêu nước, từ nhỏ Lưu Quý An đã tận mắt chứng kiến những cảnh tượng đau thương: giặc Pháp tràn vào đốt phá đình chùa, cướp bóc thóc lúa, giết hại đồng bào vô tội. Lòng căm thù giặc sâu sắc đã sớm nhen nhóm trong tâm hồn người thiếu niên nhỏ tuổi:
Khi Cách mạng Tháng Tám thành công rồi cuộc Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, noi gương cha anh, Lưu Quý An hăng hái tham gia phong trào thiếu nhi cứu quốc tại địa phương.
Vóc dáng nhỏ nhắn, đôi mắt sáng lanh lợi, tính tình gan góc, thông minh và đặc biệt am tường từng bờ ruộng, lùm cây, ngõ tắt trong làng ngoài bãi, cậu nhanh chóng được cán bộ du kích xã tin tưởng giao nhiệm vụ làm liên lạc bí mật.
Cậu nhiều lần khéo léo qua mặt các toán lính đi tuần, luồn lách qua các trạm gác của lính Pháp và lính bảo an để chuyển công văn, tài liệu của tổ chức kháng chiến đến các cơ sở bí mật trong vùng địch tạm chiếm.
Trận chiến lịch sử ngày 13 tháng 12 năm 1953
Cuối năm 1953, cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quyết định. Bộ Tổng Tư lệnh ta mở các chiến dịch nghi binh, phân tán lực lượng địch và chuẩn bị hỏa lực lớn cho trận quyết chiến Điện Biên Phủ.
Tại mặt trận Phúc Yên – Vĩnh Phúc, quân ta bố trí các trận địa hỏa lực pháo binh và súng cối bí mật áp sát các vị trí then chốt để khống chế các cuộc hành quân, càn quét của quân viễn chinh:
Ngày 13 tháng 12 năm 1953, phát hiện trận địa súng cối và hỏa lực của bộ đội ta đóng tại khu vực xóm Nam Cường (xã Nam Tiến), Bộ chỉ huy quân Pháp đã huy động một lực lượng bộ binh đông đảo có xe bọc thép và hỏa lực pháo chi viện ồ ạt mở cuộc bao vây, tấn công nhằm tiêu diệt trận địa của ta.
Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt và không cân sức. Quân giặc chia làm nhiều mũi hòng khép chặt vòng vây, bắn phá dữ dội vào vị trí đặt pháo của bộ đội.
Trong khói lửa mịt mù, Lưu Quý An khi ấy mới 13 tuổi đã dũng cảm xung phong bám trụ cùng các chiến sĩ pháo binh: cậu thoăn thoắt chạy qua các chiến hào, giao thông hào đang bị bom pháo cày xới để tiếp tế đạn, chuyển các thùng đạn cối nặng trịch từ hầm dự trữ lên mâm pháo, hỗ trợ các pháo thủ nạp đạn bắn trả quân thù.
Sự hy sinh anh dũng tuổi mười ba
Cuộc đọ súng ngày càng khốc liệt khi bộ binh địch liều lĩnh áp sát mục tiêu:
Quân địch phát hiện tuyến hào tiếp đạn của ta, liền tập trung hỏa lực súng máy bắn xối xả chặn đường tiếp tế. Các pháo thủ của ta chiến đấu kiên cường, tiêu diệt nhiều tên giặc đi đầu nhưng nguồn đạn dược tại mâm pháo dần cạn kiệt.
Không quản hiểm nguy đến tính mạng, người thiếu niên liên lạc 13 tuổi Lưu Quý An ôm chặt quả đạn pháo trên tay, dũng cảm bật khỏi công sự, trườn qua làn đạn rát mặt đất để kịp thời đưa đạn tới tay các chiến sĩ pháo thủ tiếp tục ghìm nòng tiêu diệt xe bọc thép địch.
Giữa bão đạn kẻ thù trút xuống chiến hào, một mảnh đạn pháo của giặc đã phạt trúng người liên lạc nhỏ tuổi. Dù bị thương rất nặng, Lưu Quý An vẫn dùng chút tàn lực cuối cùng đẩy thùng đạn về phía mâm pháo cho đồng đội trước khi trút hơi thở cuối cùng.
Lưu Quý An anh dũng ngã xuống ngay trên chiến hào quê hương vào ngày 13 tháng 12 năm 1953, khi tuổi đời vừa tròn 13 – độ tuổi của một học trò nhỏ ngây thơ, trong sáng.
Hành động dũng cảm phi thường của cậu đã tiếp thêm ngọn lửa căm thù sục sôi cho các chiến sĩ pháo binh và dân quân du kích, đánh lui hoàn toàn các đợt tiến công của quân viễn chinh Pháp, bảo vệ an toàn trận địa pháo và vũ khí của bộ đội ta.
Tượng đài sáng ngời trong lòng thế hệ măng non đất Việt
Sự hy sinh quên mình của Liệt sĩ thiếu niên Lưu Quý An đã trở thành một khúc tráng ca bất diệt trong phong trào thiếu nhi kháng chiến tỉnh Vĩnh Phúc và cả nước, biểu hiện cao đẹp cho câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình".
Để đời đời ghi nhớ công ơn và đức hy sinh vô song của người thiếu niên anh dũng:
Tên tuổi của Liệt sĩ Lưu Quý An đã được trân trọng đặt cho các trường học, liên đội Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tại địa phương, tiêu biểu là Trường Tiểu học Lưu Quý An và Trường Trung học cơ sở Lưu Quý An tại thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
Tấm gương thiếu niên dũng cảm Lưu Quý An được đưa vào các trang sử vàng truyền thống của Đoàn, Đội, trở thành bài học sống động giáo dục lòng yêu nước, ý chí kiên cường và lý tưởng cách mạng cho lớp lớp thế hệ măng non.
Cuộc đời 13 mùa xuân ngắn ngủi nhưng tràn đầy khí phách anh hùng của Liệt sĩ thiếu niên Lưu Quý An là một nốt nhạc trong trẻo, bi tráng hòa vào bản hùng ca giải phóng dân tộc thời đại Hồ Chí Minh. Từ mảnh đất Tiền Châu – Phúc Yên quật khởi, hình ảnh người thiếu niên ôm đạn vượt làn đạn lửa bảo vệ trận địa pháo năm 1953 mãi mãi tạc vào non sông gấm vóc, ngời sáng biểu tượng của tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh của tuổi trẻ Việt Nam anh hùng.
