NGƯỜI LIỆT SĨ TRỞ VỀ TRONG GIẤC MƠ

Trong số hàng triệu người con lên đường ra trận, có những người không trở về, để lại tuổi xuân dở dang và những nỗi đau khó lành trong tim người ở lại. Hôm nay, em xin kể một câu chuyện được nghe từ bác Tòng – cựu chiến binh từng chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị năm 1972.

Câu chuyện nhắc về một người đồng đội đã “trở về” theo một cách đặc biệt.

Bác Tòng đã ngoài bảy mươi, dáng người cao gầy, mái tóc bạc phơ. Nấm mộ của vợ bác nằm trên ngọn đồi phía sau làng. Bác bảo từ ngày bà mất, chỉ có đất và những buổi chiều vắng khiến bác nhớ lại những tháng năm bom đạn.

Một hôm cuối đông, bác được mời về trường giao lưu 22/12. Nhìn học sinh ngồi dưới sân trường, bác bỗng xúc động. Khi cô giáo đề nghị bác kể chuyện về đồng đội, bác im lặng thật lâu. Rồi bác bắt đầu:

“Bác nhập ngũ khi mới 18 tuổi. Năm đó đơn vị bác hành quân ra chiến trường Quảng Trị – nơi được gọi là cối xay thịt. Đồng đội ngã xuống nhiều lắm… bom đạn giội không dứt.”

Trong đơn vị, bác thân với anh chiến sĩ tên Tuân. Tuân quê Nam Định, lớn hơn bác hai tuổi. Tính anh hiền, ít nói, hay viết nhật ký, thi thoảng đọc cho bác nghe những câu thơ vụng về:

“Mai này nếu được bình yên
Xin đưa em tới bến miền hò hẹn.”

Bác Tòng cười: “Có cô nào viết thư cho anh chưa?”
Tuân lắc đầu, mắt lấp lánh hy vọng: “Hết chiến tranh, rồi tính.”

Nhưng chiến tranh đâu chờ ai.

Ngày 27/7 năm đó, đơn vị nhận lệnh chiếm mỏm đồi phía tây Cửa Việt. Đêm trước trận đánh, Tuân lấy ra từ balo một chiếc khăn tay thêu chữ M. Anh nói nhỏ:

“Mai sống chết chưa biết, bác giữ hộ anh. Người anh thương tên Mai. Hẹn ngày về sẽ đưa khăn lại cho cô ấy.”

Bác Tòng còn nhớ như in cái nắm tay trước giờ xung phong. Đó là lần cuối cùng.

Trận đánh diễn ra ác liệt. Pháo dội như bão táp. Đạn réo vù vù xé gió. Đất đá bay tung. Có lúc mặt đất rung lên như muốn nứt ra.

Toán của Tuân chạy đầu đội hình. Bác Tòng vừa bám theo vừa nghe tiếng Tuân hô:

“Xung phong!”

Rồi một tiếng nổ chát chúa. Ánh chớp lửa lóe lên trong màn đêm. Khi bác tỉnh lại, tai còn ù, đất phủ đầy mặt, người choáng váng. Đồng đội chạy tứ phía tìm người bị thương. Bác lảo đảo tiến lên, qua những thân người nằm lại…

Rồi bác thấy Tuân.

Anh nằm im, bàn tay vẫn nắm chặt khẩu súng, ngực đẫm máu. Bác Tòng quỳ xuống, gào lên nhưng tiếng lẫn trong tiếng pháo gào rú. Bác mở bàn tay Tuân ra, chiếc khăn tay đầy bùn đất rơi xuống.

Ngay trong đêm, bác cùng tổ mai táng liệt sĩ đưa Tuân vào hố chôn tập thể bên triền đồi, đánh dấu bằng cành cây khô. Không kịp khắc tên. Không kịp gọi một tiếng cuối cùng.

Hòa bình lập lại. Bác Tòng trở về quê, cất chiếc khăn tay như kỷ vật duy nhất của người bạn. Nhiều lần bác tìm gia đình Tuân, nhưng giấy tờ thất lạc, danh sách đơn vị thiếu, nơi chôn cất không rõ. Bác luôn day dứt.

Một đêm mưa đầu mùa, bác ngủ mơ thấy Tuân về. Áo bộ đội sờn, người phủ lớp bụi đất. Tuân nhìn bác mỉm cười hiền lành:

“Bác à… đừng tìm nữa. Tụi em thanh thản rồi. Chỉ mong những người còn sống hãy sống cho trọn nghĩa tình. Cầm giúp em chiếc khăn… gửi tới người thương, dù chỉ là trong tâm tưởng.”

Bác giật mình tỉnh dậy. Ngoài trời mưa rơi ào ào. Bác run rẩy lấy chiếc khăn. Đã hơn 40 năm mà màu chỉ thêu vẫn còn nguyên.

Hôm sau, bác ra nghĩa trang liệt sĩ xã. Bác đặt chiếc khăn lên bàn thờ chung, thắp một nén hương và khẽ nói:

“Tuân ơi… bác không tìm được cô Mai. Nhưng chiếc khăn sẽ ở đây, như lời tri ân tới em và đồng đội đã ngã xuống. Mong các em yên nghỉ.”

Bác Tòng kể xong, ánh mắt đỏ hoe. Dưới sân, nhiều học sinh lặng người. Cô giáo nắm tay bác, nghẹn ngào:

“Xin được thay mặt các em cảm ơn bác. Chúng cháu sẽ ghi nhớ.”

Bác cười nhẹ, nhưng nụ cười như có giọt nước mắt đọng lại:

“Thế hệ bác chỉ mong các cháu biết yêu Tổ quốc, biết trân trọng hòa bình mà học tập, sống tốt hơn.”

Người lính có thể ngã xuống, nhưng niềm tin, lời hẹn và tình yêu quê hương vẫn còn mãi. Có những liệt sĩ trở về trong giấc mơ, trong ký ức, trong những kỷ vật nhòe màu vì thời gian… để nhắc chúng ta về giá trị của hòa bình hôm nay.

Mỗi khi nghe tiếng trống trường vang lên, mỗi khi được ngồi học trong lớp học ấm áp, hãy nhớ rằng điều bình dị ấy được đánh đổi bằng máu xương của những người lính.

Tri ân hôm nay không chỉ là hoa và hương, mà là ý thức sống tử tế, biết yêu thương, biết nỗ lực và biết gìn giữ những điều tốt đẹp mà thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng cả cuộc đời.