NGƯỜI LÍNH BÁCH KHOA – TỪ CHIẾN TRƯỜNG TRỞ VỀ GIẢNG ĐƯỜNG

Có những ước mơ bắt đầu từ một giảng đường. Nhưng cũng có những ước mơ phải đi qua chiến tranh mới có thể trở về.

Hôm nay, khi bước qua cánh cổng Đại học Bách khoa Hà Nội, chúng ta được nghe tiếng giảng bài, được ngồi trong những phòng học sáng đèn, được nghiên cứu khoa học và theo đuổi những khát vọng của tuổi trẻ. Có lẽ ít ai nghĩ rằng, đã từng có một thế hệ sinh viên phải tạm gác lại ước mơ học tập để lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Trong số những người trẻ ấy có ông Nguyễn Văn Cách, một người lính Bách khoa mang theo ước mơ học tập qua những năm tháng chiến tranh.

Năm 1973, ông nhận được giấy báo trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội. Đó hẳn là niềm vui lớn của một chàng trai trẻ vừa mở ra cánh cửa tương lai. Nhưng khi đất nước còn chiến tranh, niềm vui riêng phải nhường chỗ cho nhiệm vụ chung. Ước mơ giảng đường của ông chưa thể bắt đầu. Thay vì bước vào giảng đường đại học, ông chuẩn bị lên đường nhập ngũ.

Tháng 2 năm 1974, ông được gọi tập trung vào đơn vị quân dự bị. Sau thời gian huấn luyện, tháng 8 năm ấy, ông cùng đồng đội tiến vào chiến trường.

Từ đây, tuổi thanh xuân của người sinh viên tương lai gắn với những chặng đường hành quân, những cánh rừng và những nhiệm vụ gian khổ. Thay cho những trang giáo trình là những ngày tháng rèn luyện trong quân đội. Thay cho những bài học trên giảng đường là bài học về kỷ luật, lòng dũng cảm và tình đồng đội.

Trong mùa mưa năm 1974, ông cùng đồng đội đập đá, san đường, vượt suối, mở đường cho xe kéo pháo. Giữa núi rừng gian khó, mỗi đoạn đường được mở ra đều đòi hỏi sức lực, sự kiên trì và tinh thần trách nhiệm của những người lính trẻ.

Hãy thử hình dung, khi ấy họ cũng chỉ là những người con của gia đình, cũng có những dự định, những mong ước riêng và những người thân đang chờ đợi ở quê nhà. Nhưng trước nhiệm vụ được giao, họ vẫn cùng nhau tiến bước.

Tết năm 1975, đơn vị được ăn Tết sớm. Rồi những người lính lại lên đường. Trong hồi ức của mình, ông kể rằng khi nghe lệnh đi chiến dịch, mọi người mang khí tài lên đường hành quân, không còn để ý nhiều đến ngày tháng.

Giữa những bước chân hành quân ấy, ước mơ học tập có lẽ vẫn luôn hiện diện trong lòng người thanh niên năm nào. Một ước mơ chưa thành hiện thực, nhưng chưa bao giờ bị từ bỏ.

Tháng 3 năm 1975, đơn vị của ông tham gia chiến đấu trong chiến dịch giải phóng các địa bàn ở miền Trung, trong đó có Quảng Ngãi và Đà Nẵng. Những bước tiến của chiến dịch đưa đất nước đến gần hơn với ngày hòa bình, thống nhất.

Rồi trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi đang cùng đồng đội trồng sắn, ông nghe tin giải phóng miền Nam qua đài phát thanh.

Những người lính ôm nhau reo mừng.

Sau những tháng ngày gian khổ, tin chiến thắng đến như một niềm hạnh phúc lớn lao. Đất nước đang bước sang một trang sử mới. Những người lính đã góp sức mình cho ngày thống nhất ấy cũng bắt đầu nghĩ đến tương lai, đến gia đình và đến những ước mơ còn dang dở.

Và trong khoảnh khắc ấy, người lính Nguyễn Văn Cách đã nghĩ đến một điều rất đỗi giản dị: ông có thể trở về học Bách khoa.

Đối với chúng ta hôm nay, được đến trường có thể là một điều bình thường. Nhưng với người lính đã đi qua chiến trường, được trở lại giảng đường còn mang ý nghĩa của một hành trình được tiếp tục, của tuổi trẻ sau những năm tháng chờ đợi và của niềm tin vào tương lai đất nước.

Tháng 4 năm 1978, ông xuất ngũ. Ông trở về nộp hồ sơ vào Đại học Bách khoa Hà Nội. Tháng 9 năm ấy, hành trình học tập mà ông mong đợi cuối cùng cũng bắt đầu.

Trở lại giảng đường sau chiến tranh, ông tiếp tục nỗ lực học tập và đạt danh hiệu sinh viên xuất sắc. Sau khi tốt nghiệp, ông theo đuổi con đường nghiên cứu, rồi trở thành giảng viên của chính ngôi trường mình từng mơ ước được theo học.

Từ một người lính giữa chiến trường đến một người thầy trên bục giảng, cuộc đời ông là hành trình của một ước mơ được tiếp nối. Những năm tháng quân ngũ không khép lại con đường học tập. Ngược lại, những trải nghiệm ấy trở thành một phần trong hành trang để ông tiếp tục cống hiến cho đất nước bằng tri thức.

Câu chuyện của ông khiến tôi, một sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội hôm nay, không khỏi suy nghĩ.

Chúng tôi đang được học tập trong hòa bình, được tiếp cận với khoa học và công nghệ hiện đại, được thử sức với những ý tưởng mới và được nuôi dưỡng những khát vọng của riêng mình. Con đường phía trước có thể có những khó khăn, những lần thất bại và những thử thách khiến chúng tôi mệt mỏi. Nhưng khi nhìn lại thế hệ đi trước, tôi hiểu rằng những cơ hội hôm nay không phải tự nhiên mà có.

Đã có những người trẻ rời xa giảng đường để bảo vệ Tổ quốc. Đã có những người phải tạm gác lại ước mơ riêng để góp phần mang lại hòa bình cho đất nước. Và sau chiến tranh, họ lại tiếp tục học tập, lao động, nghiên cứu, xây dựng tương lai từ những điều bình dị nhất.

Là sinh viên Bách khoa, chúng tôi không thể trở lại quá khứ để cùng các thế hệ đi trước đi qua những năm tháng ấy. Nhưng chúng tôi có thể tiếp nối tinh thần của họ bằng cách học tập nghiêm túc, nghiên cứu trung thực, không ngại khó khăn và sử dụng tri thức để giải quyết những vấn đề thực tế của xã hội.

Bởi lòng biết ơn không chỉ nằm ở những lời tri ân trong ngày kỷ niệm. Lòng biết ơn còn được thể hiện qua cách chúng ta sống, cách chúng ta học tập và những giá trị chúng ta tạo ra cho cộng đồng.

Một người lính trở về giảng đường. Một ước mơ được tiếp tục. Một cuộc đời đi từ chiến trường đến bục giảng.

Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Cách nhắc tôi rằng hòa bình không chỉ là điều chúng ta đang được hưởng, mà còn là trách nhiệm chúng ta cần gìn giữ và phát triển.

Thế hệ cha anh đã dành tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc. Thế hệ chúng tôi hôm nay phải nỗ lực học tập, sáng tạo và cống hiến để xây dựng một Việt Nam ngày càng phát triển.

Và nếu một ngày nào đó, những thế hệ mai sau nhìn lại chúng tôi, tôi mong rằng họ cũng có thể tự hào về những gì người trẻ hôm nay đã làm được cho đất nước.

Bởi thời hoa lửa không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Ngọn lửa của lòng yêu nước, của khát vọng cống hiến và của niềm tin vào tương lai vẫn đang được trao truyền trong mỗi thế hệ Việt Nam hôm nay.