Người lính bên bến đò lịch sử

Ông là Lê Quang Trung, sinh năm 1947. Lớn lên trong thời khói lửa của chiến tranh, người con đất thép Vĩnh Linh tham gia cách mạng từ rất sớm, gia nhập Quân đội khi tròn 19 tuổi. Năm 1970, người chiến sĩ trẻ vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng rồi cưới vợ và lên đường vào Nam chiến đấu.

Bà Võ Thị Minh Huệ-vợ ông Trung, xưa là cô thôn nữ, ngày thì làm cô giáo mầm non, tối lại chèo đò đưa bộ đội qua sông từ bến đò Tùng Luật. Trong những năm chiến tranh, với mật danh “Bến đò B”, bến đò Tùng Luật là cầu nối hai bờ Bắc-Nam, điểm vượt tuyến quan trọng trên sông Hiền Lương, là một trong những điểm xuất phát của Đường Hồ Chí Minh trên biển, điểm khởi đầu của tuyến giao thông duy nhất nối đất liền với đảo Cồn Cỏ.

Trong giai đoạn 1968-1972, dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù, lực lượng thanh niên xung kích 771, nhân dân thôn Tùng Luật, dân quân các xã Vĩnh Giang, Vĩnh Quang... đã bảo đảm sự hoạt động liên tục của bến đò, kịp thời chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam; đưa hơn 78.000 lượt thuyền qua về, vận chuyển hơn 2 triệu lượt người và hàng vạn tấn vũ khí, hàng hóa. Bến đò B Tùng Luật trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của tấm lòng kiên trung, anh dũng trên vùng đất lửa Vĩnh Linh. Chính vì thế, năm 1996, bến đò Tùng Luật (bến đò B) được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ký quyết định xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa cấp Quốc gia.

Ngày ấy, người chồng xông pha nơi mặt trận, người vợ trẻ ở nhà cùng với bà con trong thôn Tùng Luật tham gia kháng chiến tại địa phương. Cô dân quân Võ Thị Minh Huệ không quản khó khăn, nguy hiểm, ngày đêm nấu cơm nuôi cán bộ cách mạng rồi tiếp tế, vận chuyển lương thực, vũ khí, đưa bộ đội qua sông. Khói lửa đạn bom trên dòng sông Bến Hải, nơi chảy qua thôn Tùng Luật để đi ra biển Cửa Tùng ác liệt không kém ở miền Nam.

Là xạ thủ pháo binh, ông Trung có mặt ở chiến trường miền Nam bằng tất cả trái tim rực lửa của tuổi trẻ. Ông nhớ lại: “Năm 1970, vừa cưới xong thì tôi tạm biệt người vợ trẻ lên đường đi chiến đấu. Vợ tôi ở lại vừa làm bổn phận của người con dâu với gia đình, vừa hoạt động cách mạng. Chiến tranh chẳng nói trước được điều gì. Ở miền Nam diễn ra nhiều trận đánh ác liệt; còn ở dọc tuyến sông Bến Hải, Mỹ nhiều lần rải bom khi bộ đội qua sông, rất nguy hiểm. Đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên, khi chia tay, chúng tôi vẫn giữ vững niềm tin rằng, ngày đất nước độc lập sẽ được đoàn tụ”.

Tham gia nhiều trận đánh, trở về từ chiến tranh, vết thương những tháng năm xông pha trận mạc khiến người lính năm xưa không còn khỏe mạnh và khó có thể nhớ hết những nơi mình đã đi qua. Nhưng từ trong thẳm sâu ký ức, trò chuyện với chúng tôi, ông Trung vẫn nhắc đi nhắc lại đầy ám ảnh về trận đánh ác liệt mà ông từng tham gia ở Xuân Lộc vào những ngày đầu tháng 4-1975, gian khổ, hiểm nguy, nhưng rất tự hào trong niềm vui chiến thắng. Chiến dịch tiến công Xuân Lộc kết thúc thắng lợi làm suy sụp tinh thần của binh lính ngụy quân Sài Gòn, thị xã Long Khánh được hoàn toàn giải phóng, mở “cánh cửa thép” tiến vào Sài Gòn.

Đất nước độc lập, thống nhất, người lính Lê Quang Trung trở về trong niềm vui sướng đoàn tụ với gia đình. Ông nhớ lại: “Đồng đội tôi người còn, người mất. Dù bao lần vào sinh ra tử, nhưng tôi vẫn còn may mắn là được trở về quê hương như lời hẹn ước với người vợ lúc chia tay”.

Sáng mãi phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ

Trở về quê hương, với giấy xác nhận bệnh binh mất sức lao động 61%, vết thương chiến tranh hành hạ khi trái gió trở trời, vậy mà vượt lên tất cả, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, người chiến sĩ ấy cùng với người dân thôn Tùng Luật bắt tay khắc phục hậu quả chiến tranh, từng bước xây dựng và phát triển quê hương. Vừa làm lụng mưu sinh vất vả, nuôi các con ăn học, vợ chồng ông vừa tích cực tham gia công tác xã hội ở địa phương và tìm kiếm hài cốt đồng đội.

Được biết, kể từ sau ngày nước nhà thống nhất, ông Lê Quang Trung về quê hương vẫn tích cực tham gia các hoạt động ở địa phương. Ông từng giữ nhiều chức vụ, như: Xã đội trưởng xã Vĩnh Giang, Chủ nhiệm Câu lạc bộ quân nhân ở thôn Tùng Luật... Dù ở cương vị nào, người bệnh binh ấy cũng nỗ lực hết mình, hoàn thành xuất sắc công việc được giao. Ông Lê Minh Khương, Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi thôn Tùng Luật nói về người hội viên của mình bằng tấm lòng quý mến: “Ông Trung sống giản dị, chân thành; luôn tham gia tích cực và gương mẫu trong các việc làm, hoạt động của hội người cao tuổi. Dù sức khỏe yếu nhưng ngọn lửa xung phong của người lính năm xưa không bao giờ tắt”.

Sống giản dị, chân thành và giàu tình cảm trong tình làng, nghĩa xóm, người lính xông pha trận mạc năm xưa ấy từng ngày chung tay với các đồng đội cựu chiến binh, hội người cao tuổi và bà con thôn Tùng Luật xây dựng nông thôn mới, gìn giữ nét đẹp của một làng quê giàu truyền thống cách mạng bên dòng sông lịch sử.