Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Người lính canh gác ban đêm tại chiến hào Điện Biên Phủ: “Những đêm không ngủ giữa lòng chảo”

Trong ký ức về Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những đợt xung phong ác liệt. Nhưng giữa những giờ phút đó, có một công việc thầm lặng mà vô cùng quan trọng – những người lính canh gác ban đêm tại chiến hào. Với ông Lưu Văn Tình, năm nay đã 92 tuổi, cựu chiến sĩ bộ binh từng trực tiếp làm nhiệm vụ gác đêm tại một chiến hào gần cứ điểm của quân Pháp, ký ức về những đêm dài giữa lòng chảo Điện Biên vẫn còn nguyên vẹn. “Ban ngày đã vất vả, nhưng ban

Hải Phòng19/03/2026Đoàn xã Gia Phúc (Đoàn xã Gia Phúc)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Những chiến hào giữa lòng chảo

Năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra, ông Tình khi đó mới 21 tuổi.

Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ giữ một đoạn chiến hào tiến sát vào các cứ điểm của đối phương.

Theo ông Tình, hệ thống chiến hào lúc đó là nơi trú ẩn, nơi di chuyển và cũng là nơi chiến đấu của bộ đội.

“Chiến hào chỉ rộng vừa đủ một người đi,” ông nhớ lại.

Hai bên là đất cao, phía trên có thể che chắn phần nào trước đạn pháo.

Nhưng khoảng cách giữa ta và địch nhiều nơi rất gần.

“Có chỗ chỉ cách nhau vài chục mét,” ông nói.

Chính vì vậy, nhiệm vụ canh gác ban đêm trở nên đặc biệt quan trọng.

Khi màn đêm buông xuống

Ban ngày, chiến trường đã căng thẳng với tiếng pháo và tiếng súng.

Nhưng khi đêm xuống, một không khí khác bao trùm.

“Ban đêm yên tĩnh hơn, nhưng lại nguy hiểm hơn,” ông Tình kể.

Theo ông, đó là lúc đối phương có thể tổ chức các hoạt động bất ngờ.

Vì vậy, các chiến sĩ phải thay nhau gác.

Mỗi ca gác thường kéo dài vài giờ.

Người lính đứng gác phải quan sát, lắng nghe và sẵn sàng báo động nếu phát hiện điều bất thường.

Những đêm căng thẳng trong chiến hào

Theo ông Tình, những đêm gác thường rất dài.

Không gian xung quanh tối mịt.

Chỉ có ánh sáng yếu ớt từ những vì sao hoặc đôi khi là ánh sáng của pháo sáng.

“Chúng tôi phải căng mắt nhìn và căng tai nghe,” ông nói.

Mọi âm thanh đều có thể là dấu hiệu quan trọng.

Tiếng lá rơi, tiếng bước chân hay tiếng động nhỏ đều khiến người lính chú ý.

Có những đêm, phía đối phương bắn pháo sáng.

Cả khu vực bỗng sáng lên trong vài giây.

“Khi đó chúng tôi phải đứng im, tránh bị phát hiện,” ông nhớ lại.

Cái lạnh và sự mệt mỏi

Theo ông Tình, một trong những khó khăn lớn nhất khi gác đêm là cái lạnh.

Những đêm ở Điện Biên có thể rất lạnh, đặc biệt là khi phải đứng lâu trong chiến hào ẩm ướt.

“Chân lúc nào cũng ướt bùn,” ông kể.

Sau một ngày dài chiến đấu hoặc làm việc, cơ thể đã rất mệt.

Nhưng khi đến ca gác, người lính vẫn phải giữ tỉnh táo.

“Không được phép ngủ gật,” ông nói.

Bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, hậu quả có thể rất lớn.

Những khoảnh khắc đối mặt nguy hiểm

Theo ông Tình, có những đêm ông nghe thấy tiếng động từ phía đối phương.

“Chúng tôi lập tức báo cho đơn vị,” ông kể.

Trong những tình huống như vậy, cả đơn vị phải sẵn sàng.

Có những lần tiếng súng vang lên ngay trong đêm.

“Khoảng cách rất gần,” ông nhớ lại.

Những lúc đó, người lính gác trở thành người đầu tiên phát hiện nguy hiểm.

Tình đồng đội trong chiến hào

Dù căng thẳng, nhưng theo ông Tình, tình đồng đội là điều giúp họ vượt qua.

Trước mỗi ca gác, các chiến sĩ thường dặn dò nhau.

“Nhớ giữ ấm, nhớ cẩn thận,” ông kể.

Sau ca gác, người lính trở về vị trí nghỉ ngơi, và người khác tiếp tục nhiệm vụ.

Sự luân phiên ấy diễn ra suốt chiến dịch.

“Chúng tôi dựa vào nhau để vượt qua,” ông nói.

Những ngày cuối của chiến dịch

Đầu tháng 5/1954, chiến dịch bước vào giai đoạn quyết định.

Theo ông Tình, những đêm gác lúc đó càng căng thẳng hơn.

Các đơn vị chuẩn bị cho trận đánh cuối cùng.

“Không ai ngủ ngon,” ông nhớ lại.

Ai cũng cảm nhận được rằng thời khắc quyết định đang đến gần.

Đêm trước chiến thắng

Đêm trước ngày 7/5/1954, ông Tình vẫn làm nhiệm vụ gác như thường lệ.

Theo ông, đó là một đêm rất đặc biệt.

Không khí vừa căng thẳng vừa hồi hộp.

“Chúng tôi biết rằng sáng hôm sau sẽ có điều gì đó xảy ra,” ông nói.

Sáng hôm sau, các đơn vị đồng loạt tiến công.

Đến chiều, tin chiến thắng lan khắp chiến trường.

Ký ức của những đêm không ngủ

Sau chiến tranh, ông Tình trở về quê hương.

Nhưng ký ức về những đêm gác tại chiến hào Điện Biên vẫn luôn ở trong tâm trí.

“Đó là những đêm mà tôi sẽ không bao giờ quên,” ông nói.

Theo ông, chiến dịch Điện Biên Phủ không chỉ là những trận đánh lớn mà còn là sự đóng góp của những công việc thầm lặng.

“Người gác đêm cũng góp phần vào chiến thắng,” ông chia sẻ.

Mỗi người một nhiệm vụ, từ người xung phong đến người canh gác.

“Chúng tôi đều là những người lính bình thường,” ông nói chậm rãi,

“nhưng tất cả đã cùng nhau làm nên lịch sử.”

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn