Người lính "chân đồng vai sắt" hôm qua và tương lai...

Từ những phát đạn đầu tiên bắn vào giặc Pháp ở thành Hà Nội, mở đầu cho Toàn quốc kháng chiến, pháo binh Quân đội ta đã trải qua chặng đường chiến đấu cam go, quyết liệt, lập nhiều chiến công vang dội, viết nên truyền thống: “Chân đồng vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng”. Nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Binh chủng Pháo binh (29-6-1946 / 29-6-2016), phóng viên Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng, Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc đối thoại với Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Binh chủng Pháo binh...

Tám chữ vàng và cỗ pháo thần công

Phóng viên (PV): Sinh thời, Bác Hồ rất quan tâm và dành nhiều tình cảm cho Bộ đội Pháo binh. Theo sử sách, có ít nhất 14 sự kiện quan trọng thể hiện sự quan tâm của vị lãnh tụ với những người lính pháo. Đặc biệt, 8 chữ: “Chân đồng vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng” trong một bức thư khen của Bác đã trở thành truyền thống của Bộ đội Pháo binh. Bối cảnh cụ thể của bức thư này như thế nào, thưa đồng chí Chính ủy?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ: Ngày 5-8-1965, đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại ra miền Bắc XHCN. Pháo binh ba thứ quân đã triển khai nhiệm vụ đánh tàu chiến địch bảo vệ bờ biển của Tổ quốc. Nhiều đơn vị đã lập công xuất sắc bắn cháy và bắn chìm nhiều tàu chiến, tàu tuần dương, tàu khu trục của Mỹ. Ngày 20 và 21-3-1967, Trung đoàn Pháo binh 164 từ bờ Bắc đã đánh trả mãnh liệt vào các căn cứ pháo binh và hậu cần của Mỹ-ngụy ở Cồn Tiên, Dốc Miếu (Quảng Trị) tiêu diệt nhiều sinh lực, vũ khí, phương tiện chiến tranh của địch.

Trước những chiến công vang dội của pháo binh trên cả hai miền Nam, Bắc, ngày 13-4-1967 Bộ đội Pháo binh đã vinh dự được Bác Hồ gửi thư khen: “Pháo binh ta có truyền thống oanh liệt “Chân đồng vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng”. “Các đồng chí đã phát huy tốt truyền thống ấy, lập được thành tích mới vẻ vang, bắn trúng nhiều tàu chiến Mỹ, bắn chìm nhiều tàu biệt kích Mỹ và tay sai, đánh trả pháo binh địch, diệt nhiều giặc Mỹ”.

Từ đó “Chân đồng vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng” đã trở thành truyền thống vẻ vang của Binh chủng Pháo binh anh hùng.

PV: Nói đến pháo binh, nhiều người hay liên tưởng đến cỗ pháo thần công, một biểu tượng của sức mạnh, đứng uy nghi gác cổng các cấm thành, trở thành pháo lễ trong các sự kiện trọng đại của đất nước và chào mừng các đoàn khách quý của quốc gia. Biểu tượng ấy, phải chăng phần nào nói lên vị trí, vai trò của pháo binh trong lịch sử, cũng như tác chiến của Quân đội ta hiện nay?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ:Đúng như vậy! Biểu tượng của cỗ pháo thần công nói lên vị trí, vai trò của pháo binh trong chiến tranh, điều này đã được minh chứng trong lịch sử của các cuộc chiến tranh trên thế giới nói chung và trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam nói riêng. Pháo thần công là loại vũ khí pháo binh đầu tiên của Việt Nam và biểu tượng đó ngày nay được lựa chọn làm phù hiệu của Bộ đội Pháo binh.

Trong suốt chiều dài lịch sử của các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trước đây, với hàng ngàn trận đánh lớn nhỏ, dù tác chiến ở rừng núi hay đồng bằng; trung du hay ven biển; dù đánh ban ngày hay ban đêm thì lực lượng pháo binh thực sự là một trong những thành phần không thể thiếu trong đội hình chiến đấu của lực lượng vũ trang ba thứ quân. Với ưu thế hỏa lực của mình, pháo binh ta đã lập nên bao chiến công hiển hách, góp phần không nhỏ cùng các quân binh chủng khác giành thắng lợi trong các trận chiến đấu, chiến dịch.

Lúc sinh thời, khi đánh giá về vai trò hỏa lực pháo binh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng nói: “Một binh chủng từ khi thành lập cho đến nay đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, xứng đáng với vai trò là hỏa lực chủ yếu của lục quân và hỏa lực mặt đất chủ yếu của Quân đội ta”. Năm 1986, khi đến thăm binh chủng, Đại tướng Hoàng Văn Thái cũng nói: “Trước đây chúng ta đã từng khẳng định pháo binh là hỏa lực chủ yếu của lục quân, hỏa lực mặt đất chủ yếu của Quân đội ta. Rồi đây và trong một thời gian dài nữa, pháo binh Việt Nam vẫn giữ vai trò và tác dụng to lớn như vậy”.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ: Trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ (1954), trận then chốt mở đầu chiến dịch ở Him Lam ngày 13-3 ta đã tập trung một số lượng lớn pháo binh. Vì vậy, mở màn chiến dịch, khi pháo binh ta “phát hỏa” với sức mạnh mãnh liệt về hỏa lực, ta đã hoàn toàn áp đảo pháo binh địch, làm cho pháo binh và lực lượng địch ở Him Lam hoàn toàn bất ngờ, tê liệt và nhanh chóng bị tiêu diệt, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ binh nhanh chóng làm chủ cụm cứ điểm Him Lam. Riêng trên hướng Mường Thanh, hướng chủ yếu của chiến dịch, ta đã tập trung đến 200 khẩu pháo các loại; khi pháo binh ta “phát hỏa” đã trút những đòn sấm sét, bão lửa mãnh liệt lên toàn bộ các mục tiêu, chi viện kịp thời cho bộ binh đột phá tương đối thuận lợi các hệ thống phòng ngự của địch để tiêu diệt những tiểu đoàn địch phòng ngự trong những trung tâm đề kháng.

Trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, trước khi bộ binh, xe tăng tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột, pháo binh ta đã tổ chức hỏa lực chuẩn bị. Sau 120 phút pháo bắn chuẩn bị vào các mục tiêu như sở chỉ huy Trung đoàn 23, tiểu khu, khu thiết giáp, trận địa pháo binh địch với tổng số 1.793 viên đạn pháo các loại, chi viện kịp thời cho bộ binh, xe tăng đánh chiếm các mục tiêu trong thị xã, nhanh chóng giành thắng lợi, làm chủ thị xã Buôn Ma Thuột, tạo bước ngoặt trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975...

Truyền thống, hiện đại và cuộc chiến tương lai

PV: Với vị trí, vai trò của pháo binh là hỏa lực chủ yếu của lục quân và hỏa lực mặt đất chủ yếu của Quân đội ta, trong kháng chiến điều này đã được thừa nhận rõ ràng. Nhưng có một thắc mắc đó là, hiện nay và tương lai, khi tác chiến phụ thuộc nhiều vào vũ khí công nghệ cao với chiến tranh thông tin, tác chiến điện tử thì vị trí, vai trò của pháo binh liệu có thay đổi hay không?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ: Hiện tại và tương lai, nếu phải tiến hành cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, điều kiện tác chiến sẽ có nhiều thay đổi so với chiến tranh giải phóng trước đây. Đối tượng tác chiến của ta là quân địch sử dụng rộng rãi vũ khí công nghệ cao; chiến tranh thông tin; tác chiến điện tử rộng rãi; vai trò của pháo binh không thay đổi mà vẫn xác định: “Pháo binh là thành phần lực lượng tác chiến quan trọng, hỏa lực chủ yếu của lục quân và hỏa lực mặt đất chủ yếu của Quân đội ta”. Vì sao vậy?

Vì, trong tác chiến, pháo binh có những nhiệm vụ rất quan trọng, không thể thay thế, đó là: Phòng tránh, đánh địch tiến công hỏa lực đường không, bảo toàn lực lượng tác chiến lâu dài trong điều kiện địch sử dụng vũ khí công nghệ cao; chi viện cho các lực lượng đánh địch bạo loạn có vũ trang, đánh địch bảo vệ biên giới, biển, đảo; chi viện cho các hoạt động tác chiến của binh chủng hợp thành trong các loại hình tác chiến ở các quy mô chiến thuật, chiến dịch, chiến lược và tiêu hao, sát thương sinh lực, phương tiện chiến tranh của địch; tập kích hỏa lực vào các mục tiêu quan trọng của địch.

Ngoài ra, pháo binh phải sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ khác như: Bắn các loại đạn đặc biệt; tiến hành các hoạt động nghi binh trong tác chiến.

Từ truyền thống lịch sử, chúng ta khẳng định, dù kẻ thù có tiến hành chiến tranh xâm lược với vũ khí, trang bị hiện đại đến đâu, thì Quân đội ta, trong đó có lực lượng pháo binh sẽ dùng sức mạnh tổng hợp với cách đánh Việt Nam, nghệ thuật quân sự Việt Nam để chiến đấu và chiến thắng. Nghị quyết 765 ngày 20-12-2012 của Quân ủy Trung ương về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013-2020 và những năm tiếp theo cũng đã chỉ rõ: “Lấy huấn luyện lục quân làm trung tâm, tác chiến trên bộ làm nòng cốt, lấy mục tiêu tiêu diệt, tiêu hao địch trên biển, trên không, đánh thắng chiến tranh trên bộ để huấn luyện bộ đội”. Và, khi đã tác chiến trên bộ, giải quyết cuộc chiến bằng trên bộ thì vị trí, vai trò quan trọng của pháo binh không thể thay đổi.

PV: Điều tâm đắc của đồng chí khi nói tới truyền thống 70 năm của binh chủng là gì thưa đồng chí? Và, để tiếp nối truyền thống đó, Binh chủng Pháo binh sẽ được đầu tư phát triển theo hướng nào trong giai đoạn cách mạng mới?

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Ngụ: Tôi nhập ngũ vào đầu năm 1975 và vinh dự được tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử với cương vị là chiến sĩ kế toán pháo binh của Đại đội 813, Lữ đoàn Pháo binh 45. Được học tập, công tác, chiến đấu xây dựng binh chủng trong hơn 41 năm qua, tôi thấy có nhiều điều tâm đắc về truyền thống của Binh chủng Pháo binh anh hùng.

Trước hết, trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, Binh chủng Pháo binh luôn tỏ rõ là lực lượng chiến đấu, lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành và tin cậy của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân. Trong chiến đấu, những người lính pháo binh luôn thể hiện khát vọng chiến thắng, khắc phục khó khăn, mưu trí, sáng tạo, nâng cao hiệu suất chiến đấu; luôn nêu cao tinh thần đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể, ý thức kỷ luật tự giác, nghiêm minh. Đồng thời, bộ đội pháo binh luôn có tinh thần cần cù chịu khó học tập, rèn luyện vươn lên làm chủ khoa học kỹ thuật, vũ khí trang bị; gắn bó máu thịt với nhân dân, với đơn vị bạn, nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế.

Để kế thừa và phát huy truyền thống đó, phải chăm lo xây dựng binh chủng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Về xây dựng lực lượng, phải theo hướng tinh, gọn, mạnh, cơ động, linh hoạt, phù hợp với nghệ thuật tác chiến và vũ khí trang bị. Về trang bị, thực hiện theo đề án “Bảo đảm vũ khí trang bị cho lục quân đến năm 2020 và những năm tiếp theo theo hướng hiện đại” mà Nghị quyết Đảng bộ Quân đội lần thứ X đã xác định. Trong đó, đầu tư, phát triển theo cả hai hướng: Tiếp tục nâng cao chất lượng bảo quản, quản lý, khai thác có hiệu quả vũ khí trang bị hiện có. Mặt khác tích cực nghiên cứu, cải tiến kết hợp với mua sắm vũ khí trang bị mới theo hướng hiện đại phù hợp với điều kiện kinh tế của đất nước…