Người lính chưa trở về

Người lính chưa trở về

Có những cuộc chia ly chỉ kéo dài vài tháng. Có những cuộc chia ly là vài năm. Nhưng cũng có những cuộc chia ly kéo dài đến hết một đời người.

Ở tổ 7, phường Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên, có một người phụ nữ đã dành gần như cả cuộc đời để đợi chồng. Đó là bà Nguyễn Thị Gia – vợ của liệt sĩ Bùi Văn Bàn. Sự chờ đợi ấy không còn đếm bằng tháng, bằng năm mà được tính bằng cả một đời người, bằng những mùa xuân đi qua, bằng mái tóc từ xanh chuyển bạc, bằng những nếp nhăn hằn sâu theo năm tháng.

Ngày ông Bùi Văn Bàn lên đường làm nhiệm vụ, đất nước vẫn còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Người thanh niên năm ấy mang theo khát vọng của biết bao người con đất Việt: sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân để đổi lấy nền độc lập, tự do cho Tổ quốc. Phía sau bước chân người lính là mái nhà nhỏ, là người vợ trẻ với biết bao yêu thương, là những lời hẹn ước về một ngày hòa bình sẽ trở về đoàn tụ.

Nhưng chiến tranh vốn không có chỗ cho những lời hẹn trọn vẹn.

Người đi mang theo tuổi trẻ. Người ở lại mang theo nỗi nhớ.

Rồi một ngày, thay vì dáng hình thân thuộc trở về, gia đình chỉ nhận được tin ông đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Khoảnh khắc ấy, mọi hy vọng như lặng đi. Nỗi đau không chỉ là mất đi người chồng, người cha, người con, mà còn là sự dang dở của biết bao ước mơ bình dị chưa kịp thực hiện.

Chiến tranh kết thúc. Đất nước thống nhất. Những đoàn quân chiến thắng lần lượt trở về trong niềm hân hoan của quê hương. Có những người lính trở về với mẹ già, với người vợ đã chờ đợi bao năm. Có những người trở về trong vòng tay con cháu. Nhưng cũng có những người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường xa, không một nấm mồ để người thân thắp nén hương tưởng nhớ.

Liệt sĩ Bùi Văn Bàn là một trong những người như thế.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Biết bao đổi thay đã đến với đất nước. Những con đường đất năm xưa nay đã trải nhựa, những mái nhà tranh đã nhường chỗ cho những ngôi nhà khang trang. Chỉ có nỗi mong ngóng của bà Nguyễn Thị Gia vẫn nguyên vẹn như ngày đầu.

Mỗi năm đến Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27 tháng 7, khi khắp nơi rực sáng những ngọn nến tri ân, bà lại lặng lẽ thắp một nén hương trên bàn thờ. Khói hương nghi ngút bay lên cũng là lúc ký ức về người chồng năm xưa trở lại. Trong sâu thẳm trái tim người vợ già, điều bà mong mỏi không phải là điều gì lớn lao, mà chỉ là một ngày được đón chồng trở về.

Trở về với quê hương.

Trở về với gia đình.

Trở về với mảnh đất đã sinh ra ông.

Để sau bao năm phiêu dạt nơi chiến trường, người lính ấy được yên nghỉ trong vòng tay đất mẹ.

Có lẽ, điều khiến người ta xúc động nhất không chỉ là sự hy sinh của người lính, mà còn là sự thủy chung của người ở lại. Bà Nguyễn Thị Gia đã dành cả thanh xuân để chờ đợi, dành cả tuổi già để kiếm tìm. Dẫu thời gian có thể làm phai nhòa nhiều điều, nhưng chưa bao giờ xóa nhòa niềm tin rằng sẽ có một ngày ông Bùi Văn Bàn được trở về.

Đó không chỉ là mong ước của riêng bà. Đó còn là khát vọng của biết bao gia đình liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước – những người vẫn ngày đêm đi tìm người thân, chỉ mong đưa các anh về với quê hương sau những năm dài nằm lại nơi chiến trường.

Mỗi người lính ngã xuống đều đã gửi lại tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Máu của các anh đã góp phần tô thắm màu cờ, đổi lấy nền hòa bình mà hôm nay chúng ta đang được sống. Bởi vậy, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là trách nhiệm của gia đình, mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng, của những người đang được hưởng thành quả từ sự hy sinh ấy.

Nếu một ngày nào đó, hài cốt liệt sĩ Bùi Văn Bàn được tìm thấy, có lẽ người hạnh phúc nhất sẽ là bà Nguyễn Thị Gia. Sau bao năm chờ đợi, cuối cùng bà cũng có thể nói với chồng rằng:

"Ông ơi, mình về nhà thôi..."

Đó là một câu nói giản dị, nhưng chất chứa biết bao nước mắt của hơn nửa thế kỷ đợi chờ.

Và nếu điều ước ấy thành hiện thực, thì không chỉ một người lính được trở về. Đó còn là sự khép lại của một hành trình dài đằng đẵng, là sự thanh thản cho người đã khuất và là niềm an ủi lớn lao đối với người còn sống.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương mà nó để lại vẫn còn hiện hữu trong biết bao gia đình. Câu chuyện về liệt sĩ Bùi Văn Bàn và người vợ Nguyễn Thị Gia là lời nhắc nhở mỗi chúng ta rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt và bằng cả những cuộc đời mãi mãi dang dở.

Xin được cúi đầu trước sự hy sinh của người chiến sĩ năm xưa.

Và cũng xin được cúi đầu trước người vợ đã dành trọn một đời để chờ đợi.

Bởi có những tình yêu không cần lời thề hẹn, chỉ cần một đời thủy chung.

Và có những cuộc trở về, dẫu muộn đến bao lâu, vẫn luôn là điều thiêng liêng nhất.