Người lính công binh giàu sáng kiến và trách nhiệm

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng tại huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Bố và anh trai của ông đều tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần hun đúc trong ông tinh thần yêu nước và ý chí bảo vệ Tổ quốc từ khi còn nhỏ.

Năm 1966, dù mới 15 tuổi, Trần Văn Lâm đã quyết tâm lên đường nhập ngũ. Vì chưa đủ tuổi quy định, ông đã khai thêm tuổi và nhét đá vào quần áo để vượt qua đợt kiểm tra sức khỏe. Sau khi trúng tuyển, ông được biên chế vào Tiểu đoàn 96, Bộ tư lệnh 500, bắt đầu cuộc đời quân ngũ đầy gian khổ nhưng cũng rất đáng tự hào.

Từ năm 1969 đến năm 1973, ông được điều động về Trung đoàn 83 Công binh, Quân khu 5, làm nhiệm vụ mở đường và bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu tại các chiến trường Trị Thiên, Tây Nguyên, Quảng Nam và Đà Nẵng. Trong thời gian này, ông tham gia nhiều trận đánh, trực tiếp dò gỡ hàng nghìn quả bom, mìn. Mặc dù tuổi còn trẻ và sức khỏe không nổi trội, ông luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, cùng đồng đội giữ vững các tuyến giao thông phục vụ chiến trường.

Những năm 1970-1971, đơn vị của ông làm nhiệm vụ tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, nơi có mật độ bom mìn rất lớn. Bất kể ngày đêm hay thời tiết khắc nghiệt, ông và đồng đội vẫn kiên trì bám tuyến đường, dò gỡ từng vị trí nguy hiểm nhằm bảo đảm an toàn cho bộ đội hành quân. Với người lính công binh, chỉ một sơ suất nhỏ có thể phải trả giá bằng tính mạng của bản thân và đồng đội, vì vậy ông luôn thực hiện nhiệm vụ với sự cẩn trọng cao nhất.

Không chỉ dũng cảm, Trần Văn Lâm còn nổi bật bởi nhiều sáng kiến trong lao động và chiến đấu. Năm 1972, khi tham gia mở đường cho bộ binh tiến công tại Quế Sơn, ông đã đề xuất đắp đập ngăn suối để tận dụng sức nước vận chuyển đất đá thay cho sức người. Sáng kiến này giúp tăng năng suất lao động lên 150%, giảm đáng kể sức lao động và bảo đảm an toàn trong quá trình thi công. Trong điều kiện thiếu thốn trang bị, ông còn nghĩ ra cách sử dụng thông nòng súng AK-47 mài nhọn để thay thế dụng cụ dò mìn, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và được đồng đội áp dụng rộng rãi.

Bên cạnh nhiệm vụ dò gỡ bom mìn, khi được giao công tác nuôi quân, ông cũng luôn tận tụy và trách nhiệm. Trong điều kiện thực phẩm khan hiếm, ông tích cực tìm kiếm nguồn thực phẩm để cải thiện bữa ăn cho đơn vị. Dù nơi làm nhiệm vụ cách xa doanh trại nhiều ki-lô-mét, ông vẫn đều đặn gánh cơm, nước uống đến tận nơi để bảo đảm bộ đội được ăn nóng, uống đủ. Có những thời điểm ban ngày lo công tác hậu cần, ban đêm ông tiếp tục cùng đồng đội mở đường trong thời gian dài.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, Trần Văn Lâm được tặng thưởng hai Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, một Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba và nhiều lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ quyết thắng. Ngày 6-11-1978, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau 25 năm phục vụ trong quân đội, năm 1991 ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Trở về địa phương, ông tiếp tục tích cực tham gia công tác xã hội, đảm nhiệm nhiều cương vị khác nhau trong các tổ chức cựu chiến binh và người cao tuổi. Dù ở bất kỳ vị trí nào, ông vẫn phát huy tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và nhiệt huyết của người lính năm xưa, góp phần xây dựng quê hương và lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho thế hệ trẻ.