NGƯỜI LÍNH CỤ HỒ GIỮA LÒNG CHẢO NGHĨA LỘ

Chiều Nghĩa Lộ, sương vương trên những nếp nhà sàn của người Thái. Giữa lòng chảo Mường Lò xanh mướt lúa, câu chuyện về những người lính Cụ Hồ năm xưa vẫn được kể như một khúc tráng ca không dứt.

Từ ruộng đồng ra chiến trường. Năm 1952, khi tiếng súng mở màn chiến dịch Tây Bắc nổ ra, cả thị xã Nghĩa Lộ sục sôi khí thế tòng quân. Anh Lò Văn Pánh ở xã Nghĩa An khi ấy mới 18 tuổi, vừa đặt bút ký vào đơn tình nguyện xong là khoác ba lô lên đường, không kịp về chào mẹ."Tao đi đánh Tây để bản mường mình hết đói, để cái chữ nó về với con em" - Ông Pánh năm nay 92 tuổi, giọng vẫn sang sảng khi kể lại. Ông là một trong hàng trăm thanh niên Thái, Mường ở Nghĩa Lộ xung phong vào Trung đoàn 141, Đại đoàn 312. Họ là những người lính chân đất, vai còn vương mùi rơm rạ. Ban ngày hành quân luồn rừng, tối về đào công sự. Đói thì bẻ măng rừng, khát thì vốc nước suối. Nhưng chưa ai một lần than khổ. “Cơm nắm, muối vừng và quyết tâm giải phóng Nghĩa Lộ”.

Đêm 17/10/1952, Trung đoàn 141 được lệnh đánh thẳng vào cứ điểm Nghĩa Lộ - trung tâm phòng ngự của Pháp ở Tây Bắc. Ông Pánh kể: "Địch nó xây lô cốt dày đặc trên đồi Pú Trạng. Đại đội tao được giao đánh mở cửa. Trước lúc nổ súng, anh em chỉ kịp chia nhau nắm cơm nguội với tí muối vừng, bảo nhau: Sống thì về ăn mừng, chết thì thành ma thiêng giữ đất Mường Lò."

Sau 2 ngày đêm chiến đấu, lá cờ đỏ sao vàng đã tung bay trên nóc đồn Nghĩa Lộ ngày 18/10/1952. Chiến thắng ấy cùng với trận Tú Lệ, Gia Hội đã đập tan “xứ Thái tự trị”, mở toang cánh cửa cho chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng sau này.

Trở về, vẫn là “Bộ đội Cụ Hồ”

Hòa bình lập lại, những người lính năm xưa lại trở về với nương lúa, nương ngô. Ông Lò Văn Pánh về làm trưởng bản Nghĩa An, vận động bà con khai hoang, vỡ ruộng.

Giờ đây, cứ mỗi độ 18/10 - Ngày giải phóng Nghĩa Lộ, các ông lại mặc quân phục cũ đã bạc màu, ngực đeo huân chương, đến trường kể chuyện cho cháu con.

Ông Pánh bảo: "Tao già rồi, chân chậm mắt mờ. Nhưng hễ bản mường cần, Đảng cần, thì thằng lính già này vẫn sẵn sàng. Vì tao là lính Cụ Hồ mà."Ở Nghĩa Lộ bây giờ, tượng đài Chiến thắng vẫn sừng sững giữa quảng trường. Dưới chân tượng đài, bọn trẻ vẫn nô đùa. Hòa bình mà các ông giành được bằng máu, giờ đã nở hoa trên chính mảnh đất này.

Những người lính Cụ Hồ ở Mường Lò không phải anh hùng trong sách vở. Họ là ông, là bác hàng xóm nhà mình. Lúc chiến tranh thì cầm súng, hòa bình thì cầm cuốc. Nhưng phẩm chất “trung với Đảng, hiếu với dân” thì không bao giờ thay đổi.