NGƯỜI LÍNH DAO VÀ CHIẾC GÙI TRE TRÊN ĐỈNH NÚI
NGƯỜI LÍNH DAO VÀ CHIẾC GÙI TRE TRÊN ĐỈNH NÚI
Câu chuyện thời hoa lửa nơi vùng cao Nậm Mười
Ông Tào Văn Phìn, sinh năm 1958, là người dân tộc Dao hiện đang sinh sống tại Xã Nậm Mười. Sau căn nhà gỗ nhỏ của ông vẫn còn treo một chiếc gùi tre đã cũ, nhiều nan tre đã ngả màu vàng sẫm theo thời gian.
Người trong bản ai cũng nghĩ đó chỉ là chiếc gùi dùng để lên nương hay vào rừng lấy quế. Nhưng với ông, chiếc gùi ấy là một phần ký ức của cả thời tuổi trẻ đầy bom đạn nơi biên giới phía Bắc.
Ngày còn nhỏ, ông lớn lên giữa núi rừng Nậm Mười quanh năm mây phủ. Cuộc sống của bà con dân tộc Dao khi ấy vô cùng khó khăn. Con đường đất nhỏ quanh co men theo sườn núi là lối đi duy nhất để bà con mang ngô, lúa và quế xuống chợ.
Cha ông là người đan gùi rất khéo trong bản. Những chiếc gùi tre của ông vừa chắc vừa nhẹ, nổi tiếng khắp vùng.
Cha ông thường nói:
“Người vùng cao có thể nghèo nhưng không được yếu đuối.”
Từ nhỏ, ông Tào Văn Phìn đã theo cha vào rừng chặt tre, học cách đan từng nan gùi thật chắc để gùi được nặng trên những con dốc núi cheo leo.
Năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, chàng trai người Dao ấy tình nguyện nhập ngũ dù mẹ già luôn lo lắng.
Trước ngày con trai lên đường, cha ông lặng lẽ đưa cho ông chiếc gùi tre mới đan rồi nói:
“Mang theo để nhớ mình là con của núi rừng Nậm Mười.”
Mang theo chiếc gùi bên mình, ông lên đường vào đơn vị hậu cần làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực và thuốc men cho tuyến đầu.
Những năm tháng chiến tranh vô cùng gian khổ. Bộ đội phải gùi hàng vượt núi suốt nhiều ngày đêm giữa mưa rét và bom đạn.
Chiếc gùi tre của ông ngày nào cũng đầy ắp gạo, thuốc men và đạn dược.
Một đêm mùa mưa năm 1980 là ký ức mà ông không bao giờ quên.
Hôm ấy đơn vị của ông nhận nhiệm vụ khẩn cấp vận chuyển thuốc men tới một điểm chốt đang có nhiều chiến sĩ bị thương.
Trời mưa lớn suốt nhiều ngày khiến đường núi lầy lội và nguy hiểm. Đất đá liên tục sạt xuống từ sườn núi.
Mỗi người lính phải gùi trên lưng hàng chục cân thuốc men, men theo những con đường chỉ rộng vừa một bàn chân.
Trong lúc vượt qua một đoạn dốc trơn trượt, bất ngờ một chiến sĩ trẻ phía trước bị ngã và trượt xuống mép vực.
Không chút chần chừ, ông Tào Văn Phìn lập tức lao tới giữ đồng đội lại.
Nhưng vì mặt đất quá trơn, cả hai suýt bị kéo xuống vực sâu.
Đúng lúc nguy hiểm nhất, chiếc gùi tre trên lưng ông mắc chặt vào một gốc cây bên sườn núi khiến ông giữ được thăng bằng.
Nhờ vậy mà đồng đội của ông thoát chết trong gang tấc.
Ông xúc động nhớ lại:
“Nếu không có chiếc gùi của cha tôi, có lẽ cả hai chúng tôi đã rơi xuống vực.”
Sau đêm ấy, chiếc gùi tre bị gãy mất một nan lớn nhưng ông vẫn giữ nó bên mình suốt những năm còn lại trong quân ngũ.
Ông nói:
“Chiếc gùi ấy giống như sức mạnh của quê hương luôn đỡ mình đứng dậy.”
Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, ông xuất ngũ trở về Xã Nậm Mười. Quê hương ngày ấy vẫn còn nhiều khó khăn nhưng hòa bình đã trở lại trên khắp núi rừng Tây Bắc.
Ông cùng gia đình chăm chỉ làm ruộng, trồng quế và chăn nuôi để phát triển kinh tế. Dù cuộc sống còn vất vả nhưng ông luôn sống chân thành và giúp đỡ bà con trong bản.
Ông còn tích cực tham gia công tác hội cựu chiến binh, thường xuyên kể chuyện chiến tranh cho thanh niên địa phương nghe để giáo dục tinh thần yêu nước và lòng biết ơn thế hệ đi trước.
Trong căn nhà nhỏ giữa núi rừng Nậm Mười, chiếc gùi tre năm xưa vẫn được ông treo cẩn thận bên cạnh bộ quân phục cũ đã bạc màu.
Mỗi lần nhìn chiếc gùi ấy, ông lại nhớ về những năm tháng tuổi trẻ nơi biên giới — nơi có mưa rừng, bom đạn nhưng cũng đầy tình đồng đội và ý chí kiên cường của người lính vùng cao.
Ông thường dặn con cháu:
“Con người phải biết đứng dậy sau khó khăn như cây tre giữa núi rừng.”
Câu chuyện của ông Tào Văn Phìn là hình ảnh đẹp về người lính dân tộc Dao vùng cao Tây Bắc — mộc mạc, kiên cường và giàu nghị lực. Những con người bình dị ấy đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc trong thời hoa lửa không thể nào quên.



