Người lính đầu tiên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

NGƯỜI LÍNH GIÀ VÀ KÝ ỨC KHÔNG PHAI CỦA ĐỘI VIÊN CUỐI CÙNG

Nếu trang sử vàng của Đội Thiếu niên Tiền phong tự hào gọi tên người Đội trưởng đầu tiên Kim Đồng, thì trang sử oai hùng củaQuân đội nhân dân Việt Nam lại khắc ghi một cái tên vô cùng đặc biệt – cụ Tô Đình Cắm. Cụ không phải là một danh tướng được phong hàm hiển hách, mà là một người lính giản dị, một người con ưu tú của đồng bào Tày. Điều khiến em vô cùng xúc động và ngưỡng mộ là cụ chính là người đội viên cuối cùng còn sống của thế hệ 34 chiến sĩ đầu tiên khai sinh ra quân đội ta. Câu chuyện cuộc đời cụ là một khúc ca thầm lặng nhưng đầy kiêu hãnh về lòng yêu nước.
Cụ Tô Đình Cắm (còn có tên gọi khác là Tô Văn Cắm, bí danh Tô Tiến Lực) sinh năm 1922 tại bản Um, xã Tam Kim, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nghèo và sớm mồ côi cha từ năm lên 3 tuổi, người thanh niên dân tộc Tày ấy đã sớm nhen nhóm tinh thần tự lập và lòng yêu quê hương sâu sắc. Năm 17 tuổi, cụ hăng hái tham gia Mặt trận Việt Minh, sải bước chân băng qua các bản làng làm nhiệm vụ cứu quốc.

Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời cụ diễn ra vào chiều ngày 22 tháng 12 năm 1944. Tại khu rừng Trần Hưng Đạo linh thiêng của quê hương Cao Bằng, cụ cùng 33 đồng chí khác vinh dự đứng vào hàng ngũ Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của người anh cả –Đại Tướng Võ Nguyên Giáp cụ đã giơ tay thề tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu đến giọt máu cuối cùng. Sau loạt lễ tuyên thệ ấy, cụ cùng đồng đội lập tức xung trận, lập nên chiến công vang dội lừng lẫy khi tiêu diệt gọn hai đồn Phay Khắt và Nà Ngần của giặc Pháp.

Suốt những năm tháng gian khổ, người lính trẻ Tô Tiến Lực luôn kề vai sát cánh bên Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Vì mồ côi cha từ nhỏ, cụ luôn kính trọng, yêu thương người chỉ huy của mình như người cha thứ hai. Cụ luôn nhớ như in những bài học đầu tiên được "anh Văn" dạy viết chữ, dạy cách ăn ở sao cho được lòng đồng bào. Khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, nghe theo tiếng gọi của miền Nam ruột thịt, cụ hăng hái tham gia đoàn quân Nam tiến, lăn lộn chiến đấu tại các chiến trường miền Trung, Rạch Giá, Tây Nam Bộ. Trong một trận chống càn khốc liệt năm 1946, cụ bị thương nặng và buộc phải giải ngũ về quê. Nhưng tình yêu đất nước chẳng thể ngồi yên, năm 1950, cụ lại tình nguyện tái ngũ, tham gia trận đánh đồn Đông Khê lần thứ hai trong Chiến dịch Biên giới và một lần nữa mang trên mình những vết thương xương máu.

Chiến tranh khép lại, người chiến sĩ oai hùng năm xưa trở về với cuộc sống đời thường một cách vô cùng thầm lặng. Năm 1992, ở cái tuổi 70, cụ cùng gia đình rời quê hương Cao Bằng vào huyện Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng để lập nghiệp, làm kinh tế mới. Suốt mấy chục năm dòng, cụ sống ẩn mình trong căn nhà nhỏ bên rẫy lúa, củ khoai, sống cuộc đời chất phác của một người nông dân già, không một lời đòi hỏi quyền lợi hay kể công lao. Do giấy tờ bị thất lạc trong bom đạn, mãi đến năm 2013, khi tóc đã bạc trắng và ở tuổi 91, cụ mới chính thức nhận được tấm thẻ thương binh. Khi được hỏi về những cống hiến của mình, cụ chỉ cười hiền hậu và bảo rằng: "Được sống nhìn thấy đất nước hòa bình, độc lập là phần thưởng lớn nhất của cuộc đời tôi rồi".
Tháng 7 năm 2017, trái tim của người đội viên cuối cùng Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã ngừng đập ở tuổi 95. Cụ Tô Đình Cắm đã ra đi để hội ngộ cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các đồng đội năm xưa ở thế giới bên kia. Tuy cụ đã khuất, nhưng tấm gương về một đời chiến đấu kiên trung và lối sống đức độ, khiêm nhường của cụ vẫn mãi là bài học vô giá cho thế hệ trẻ chúng em. Mỗi khi lật mở những trang sách lịch sử về ngày thành lập Quân đội 22/12, em lại nhớ về cụ – người lính già vĩ đại bên bờ dòng chảy thời gian.