Người lính đầu tiên ngã xuống của Quân đội nhân dân Việt Nam

Hoàng Văn Nhủng, bí danh Xuân Trường, sinh năm 1909, là người dân tộc Tày ở vùng Hà Quảng, Cao Bằng. Từ năm 1936, khi phong trào cách mạng phát triển ở vùng Cao Bằng, ông bắt đầu tham gia hoạt động và trở thành liên lạc viên. Trong những năm tiếp theo, Xuân Trường từng bước trưởng thành qua công tác vận động quần chúng và hoạt động cách mạng. Năm 1940, ông được cử sang Liễu Châu, Trung Quốc học quân sự, sau đó trở về nước hoạt động tại vùng Lục Khu, Hà Quảng. Ngày 22/12/1944, tại khu rừng thuộc Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập với 34 chiến sĩ, trong đó có Xuân Trường. Đây là lực lượng tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng thời gian để người chiến sĩ này tiếp tục chiến đấu không kéo dài. Đêm 4/2/1945, trong trận đánh Đồng Mu, lực lượng của ta chiến đấu với quân địch. Trận đánh diễn ra ác liệt và Xuân Trường, khi ấy là tiểu đội trưởng, đã hy sinh. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trận đánh đã thu được vũ khí và bắt tù binh, nhưng cái giá phải trả là sự hy sinh của người chiến sĩ thuộc đội hình 34 người đầu tiên của quân đội cách mạng. Hoàng Văn Nhủng trở thành liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Câu chuyện về Xuân Trường đặc biệt ở chỗ ông không phải một nhân vật được biết đến rộng rãi qua những chiến dịch lớn như Điện Biên Phủ hay Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ông thuộc về những ngày đầu tiên, khi lực lượng vũ trang cách mạng còn rất nhỏ, điều kiện chiến đấu thiếu thốn và mỗi người lính đều góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho một lực lượng quân đội sau này phát triển thành quân đội của một quốc gia độc lập. Tên Xuân Trường vì thế được lưu lại trong lịch sử ngay từ những ngày đầu thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam.