người lính đoàn 559

Bánh Xe Qua Tọa Độ Cát

Đêm ở Tây Trường Sơn không có ánh trăng. Chỉ có tiếng xói mòn rầm rập của những cơn mưa rừng xối xả và tiếng cành cây gãy gục dưới tán lá dày đặc.

Lương Xuân Dán tựa lưng vào ghế lái chiếc ZIL-157, ngón tay gõ nhẹ theo nhịp đập cuồng nộ của trái tim. Chiếc xe của anh nằm trong đội hình "xe không kính" thuộc Tiểu đoàn 102, Đoàn 559, đang đỗ nép mình dưới hang đá ngụy trang ven đường 20 Quyết Tiến. Thùng xe phía sau chật nén những thùng đạn pháo và đạn cao xạ – thứ "máu" đang được miền Nam mong chờ từng giờ.

"Dán này, chuyến này qua ngầm Ta Lê căng đấy," anh Bảy, phụ xe quê Quảng Bình, chìa qua cho Gián một tẩu thuốc rùa. "Thằng F-4 nó vừa ngửi thấy mùi, dội mất hai trận bom B-52 lúc chạng vạng. Đường nát như tương rồi."

Dán rít một hơi thuốc, ánh lửa nhỏ lòe lên phản chiếu gương mặt sạm nắng, chi tịt vết sẹo khói súng trên trán. Anh cười, nụ cười làm sáng bừng đôi mắt thâm quầng vì ba đêm liền không chớp mắt: "Nát thì ta san. Xe chưa qua thì tay lái chưa buông. Đồng chí cứ chuẩn bị tinh thần, tí nữa gạt mưa bằng tay mỏi đấy!"

Chiếc ZIL-157 của Dán không có kính chắn gió — nó đã vỡ vụn từ trận Oanh kích ở đèo Lò Xo tháng trước. Mỗi khi xe chạy, gió ngàn kèm mưa rừng hắt thẳng vào mặt, rát như những mũi kim đâm. Nhưng không có kính lại có cái may: không bị lóa ánh đèn pha luồng và tai người lái nghe tiếng ầm ầm của máy bay địch rõ hơn.

21 giờ. Lệnh xuất phát.

Trưởng đồn gõ gậy vào thành xe: "Lên đường! Chú ý tọa độ chết ở km 34!"

Dán đạp côn, vào số. Chiếc xe trườn ra khỏi gầm hang đá, gầm lên một tiếng nặng trịch rồi dấn thân vào đêm đen. Phía trước, con đường Trường Sơn như một sợi dây rơm gãy đoạn, ngoằn ngoèo rúc qua những vách núi dựng đứng.

Phương châm của Đoàn 559 là "Gan vàng sắt đá, khắc phục khó khăn, chiến đấu dũng cảm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ". Nhưng trên vô-lăng, sự "dũng cảm" ấy được đo bằng từng centimet đường vực.

Dán bật "đèn gầm" — chiếc đèn tự chế được gài sát gầm xe, chiếu một quầng sáng mờ nhạt vừa đủ để nhìn thấy vệt bánh xe phía trước mà không làm lộ mình với ống kính hồng ngoại của máy bay Mỹ.

"Địch thả pháo sáng!" Bảy hô to, nhoài người ra ngoài cabin.

Một quầng sáng trắng dã, chói lóa bùng nổ trên không trung, biến đêm đen thành ngày. Ngay lập tức, tiếng rít xé gió gầm lên từ tầng mây cao.

Xoẹt... Bùng! Bùng! Bùng!

Bom tọa độ! Mặt đất rung chuyển dữ dội. Chiếc ZIL-157 nảy nổ tung như một chiếc lá khô giữa trận bão. Đất đá, mảnh bom văng rào rào lên mui xe. Gián bình tĩnh ôm chặt lấy chiếc vô-lăng đang rung giật liên hồi, hai chân ghì chặt ga và phanh.

"Bảy! Coi đạn phía sau!" Gián gào lên qua tiếng nổ chát chúa.

"Đạn vẫn an toàn! Nhưng dốc phía trước sạt lở rồi anh Gián ơi!"

Qua đợt khói bom mù mạt, Gián thấy đoạn đường ngoặt qua sườn núi đã bị xới tung. Một bên là vách đá dốc đứng, một bên là vực sâu hun hút. Một cây cổ thụ bị đứt gốc nằm ngang qua lối đi, cạ sát vào mép vực.

Đằng sau, hàng chục chiếc xe trong đoàn convoy đang dần khựng lại. Nếu dừng lại ở đây quá 10 phút, máy bay C-130 "Spectre" (Bóng ma) xuất hiện thì cả đội hình sẽ thành mồi cho hỏa lực.

"Phải húc cành cây này xuống vực!" Gián nghiến răng quyết định.

Anh nhảy xuống cabin. Gió mưa ập vào mặt lạnh ngắt. Gián cùng Bảy và mấy anh em thanh niên xung phong trực chiến gần đó lao vào cây gỗ lớn. Tay họ chảy máu, da thịt tơi tả vì gai góc và đá nhọn. Nhưng không ai dừng lại. Tiếng cuốc, tiếng xà-beng đập vào đá vang lên gấp gáp giữa tiếng gầm gừ của động cơ máy bay tuần tra trên không.

"Hai... ba... Hò reo!"

Với một lực đẩy vô hình từ lòng dũng cảm, cây gỗ lớn gãy đôi, đổ gục xuống vực sâu hun hút.

"Đường thông rồi! Vào xe!"

Dán nhảy trở lại cabin. Tay anh đầm đìa máu tươi, quấn tạm bằng chiếc khăn tay hậu phương đã ngả màu súng. Anh nhìn vào gương chiếu hậu — dù không có gương, anh vẫn cảm nhận được ánh mắt của hàng trăm chiến sĩ phía sau đang trông đợi.

Anh nhấn ga. Chiếc ZIL-157 chồm lên. Bánh xe nghiến trên mép vực thút thít, chỉ cần chệch 5 centimet là cả người, xe và hàng tấn đạn dược sẽ rơi xuống vực thẳm. Bảy ngả nửa người ra ngoài cabin, vung tay ra hiệu: "Sang trái một chút... Rồi! Thẳng lái! Nhích dần!"

Trong khoảnh khắc ấy, Gián không nghĩ đến cái chết. Anh chỉ thấy trước mắt mình là dòng sông Bến Hải, là mảnh đất miền Nam đang quằn quại dưới bom đạn, là ánh mắt của những người lính pháo thủ đang chờ đạn để đánh trả đồn bốt địch. Vô-lăng trong tay anh vững như cột mốc biên cương.

Rắc... Rắc...

Bánh xe sau trượt nhẹ trên đá mi, nhưng động cơ chiếc ZIL vẫn gầm lên kiên cường, kéo toàn bộ thân xe vượt qua điểm sạt lở nguy hiểm nhất.

Tờ mờ sáng.

Đoàn xe của Tiểu đoàn 102 đã cập bến bãi trả hàng an toàn sâu trong lòng A Lưới. Khói bom tan dần, nhường chỗ cho những vệt nắng sớm đầu tiên xuyên qua tán lá ngụy trang, rọi xuống cabin chiếc xe không kính.

Dán bước xuống đất, đôi chân run lên vì mệt mỏi sau một đêm căng thẳng đến tột cùng. Anh dựa lưng vào bánh xe to lớn, châm một điếu thuốc lá dán tạm. Anh nhìn lại chiếc xe của mình: thành xe chằng chịt vết mảnh bom, đầu xe bám đầy bụi đỏ Trường Sơn, nhưng thùng xe hoàn toàn nguyên vẹn.

Anh Bảy đi tới, vỗ mạnh vào vai Gián, cười rạng rỡ: "Qua rồi giặc Mỹ ơi! Lại một chuyến hàng cập bến!"

Lương Xuân Dán ngước nhìn lên những đỉnh núi cao ngất của dải Trường Sơn. Dưới tán rừng già ấy, hàng ngàn tuyến đường nhỏ như những mạch máu đang cuồn cuộn chảy về phương Nam. Và anh, cùng hàng vạn người lính lái xe của Đoàn 559, là những nhịp đập kiên cường giữ cho mạch máu ấy không bao giờ ngừng chảy.

Lau vội vết máu khô trên tay, dán mỉm cười. Anh biết, đêm nay, khi bóng tối lại đổ xuống Trường Sơn, anh và "con ngựa sắt" của mình sẽ lại tiếp tục hành trình.