Người lính gác hang đá ở Thanh Thủy

Ông Nguyễn Văn Cảnh, sinh năm 1959, quê Ninh Bình, nhập ngũ năm 1978 và chiến đấu tại mặt trận Thanh Thủy, Hà Giang.

Mùa đông năm 1984, đơn vị ông đóng quân trong một hang đá nhỏ dưới chân điểm cao. Cái hang ẩm lạnh quanh năm, nước từ trên trần nhỏ xuống từng giọt. Bộ đội phải trải nilon xuống đất rồi nằm chen nhau ngủ.

Ban ngày pháo địch bắn liên tục. Núi đá rung lên từng chập, bụi đá phủ kín tóc và quần áo. Có hôm pháo dội suốt nhiều giờ, anh em phải bịt tai vì tiếng nổ quá lớn.

Đêm xuống, ông Cảnh nhận nhiệm vụ gác cửa hang. Trời rét cắt da, sương mù dày đến mức cây đứng cách vài mét cũng chỉ thấy lờ mờ.

Ông kể, có những đêm đói quá, cả tổ chỉ chia nhau một gói mì lương khô. Mỗi người bẻ một ít nhai chậm để đỡ cồn ruột.

Một lần gần sáng, ông nghe tiếng đất đá lạo xạo phía trước. Tưởng địch áp sát, ông lập tức báo động. Cả đơn vị ôm súng vào vị trí chiến đấu. Sau gần mười phút căng thẳng, mới phát hiện chỉ là một con dê núi đi lạc.

Mọi người nhìn nhau cười mà tay vẫn run vì lạnh.

Nhiều năm sau, khi kể lại cho thanh niên địa phương nghe, ông chậm rãi nói:

— Gian khổ nhất không phải tiếng súng… mà là cảm giác luôn sống giữa ranh giới còn với mất.