Người lính già gần 40 năm chăm sóc mộ 17 liệt sĩ: 'Tôi mãn nguyện rồi'

"Tôi chỉ là người được các anh gửi gắm"

Sáng 17.9, trong không khí trang nghiêm của lễ viếng, truy điệu và an táng 17 hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Tân Bình (xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng), ông Võ Đình Thế (62 tuổi, quê xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng) lặng người trước những kỷ vật quen thuộc của người lính năm xưa.

Những đôi dép lốp, chiếc nón tai bèo, mảnh dù ngụy trang... từng được ông nhìn thấy gần 40 năm trước, nay trở thành những dấu tích giúp câu chuyện về 17 người lính hy sinh được nối lại với lịch sử.

"Tôi không có công lao gì to tát, chỉ là người được các anh chọn gửi gắm để lo hương khói", ông Võ Đình Thế mở đầu câu chuyện bằng giọng xứ Quảng trầm ấm, đượm chút hoài niệm.

Ông Thế kể, ông từng nhập ngũ tại Tiểu đoàn 91, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Năm 1986, khi huyện miền núi Hiệp Đức được thành lập, ông được điều về Ban Chỉ huy quân sự huyện, phụ trách công tác động viên tuyển quân nhờ có nét chữ đẹp.

Khoảng năm 1987 - 1988, trong một lần đi công tác ngang qua đồi Thị, ông chứng kiến chiếc máy ủi đang san gạt mặt bằng để xây dựng Đài Truyền thanh huyện. Bất ngờ, lưỡi máy cày tung nắp một lô cốt cũ, để lộ một hầm chứa đầy xương cốt. Cảnh tượng khiến nhiều người hoảng sợ bỏ chạy.

Chàng lính trẻ khi ấy mới 22 tuổi lại dừng xe, tiến về phía hố đất. Trước mắt là hố chôn tập thể với 17 sọ người. Xương tay, xương chân bị trói chặt thành từng chùm bằng dây dù.

Qua những vật dụng còn sót lại như nón tai bèo, dép lốp, mảnh dù ngụy trang của bộ đội đặc công, ông Thế nhận ra những người nằm dưới lòng đất chính là các chiến sĩ quân giải phóng.

Theo thông tin xác minh sau này, đây là các chiến sĩ đặc công thuộc Sư đoàn 2 (Quân khu 5), hy sinh khoảng năm 1970 trong trận đánh cứ điểm đồi Thị. Sau khi bị bắt và hy sinh, các chiến sĩ bị địch trói lại rồi vùi xuống lô cốt.

"Nhìn những dấu tích đó, tôi xác định đây là đồng đội của mình. Những đôi dép lốp, quân tư trang, các vật dụng cá nhân, đặc biệt là những chiếc cúc áo... làm mình càng tin chắc. Nhìn đồng đội mình không may ngã xuống như vậy, tôi thương lắm", ông Thế nhớ lại.

Một mình gom nhặt từng mẩu xương vụn

Báo cáo về vụ việc đó với chính quyền địa phương, song thời đó điều kiện còn nhiều khó khăn nên ông không nhận được hồi âm kịp thời.

Không đành lòng nhìn đồng đội phơi sương phơi nắng, một mình ông lầm lũi từ 8 giờ sáng đến 15 giờ chiều gom nhặt từng chiếc răng, mẩu xương vụn bọc vào các tấm vải dù, khiêng sang khu vực chân đồi Tranh để chôn cất chung một nấm mồ.