NGƯỜI LÍNH GIÀ VÀ KÝ ỨC KHÔNG PHAI (1)
Khắc họa cuộc đấu tranh nội tâm của nhân chứng khi về già, cách ông đối diện hậu chấn chiến tranh và gìn giữ ký ức cho mai sau. Câu chuyện nhìn sâu hơn vào các chi tiết quân sự từng in dấu trên hành trình của xe tăng 363.
Thương tật 4/4 khiến mỗi khi gió mùa về, lưng ông Nguyễn Xuân Liêm đau như có quả B41 nổ gần xích. Ông bảo đó là những vết thương không nhìn thấy còn lại. Ở tuổi 79, ông vẫn minh mẫn đến mức nhớ rõ cả cách địch bố trí phòng ngự ở Phước Long: các bãi mìn vòng ngoài, vật cản chữ chi để chờ pháo 105mm bắn chéo; cối 81 từ Bà Rá bắn dội xuống các trục đường, còn tổ săn tăng nằm trên tầng cao kiên cố nhất.
Ông kể rằng sáng 2.1.1975, 363 tiến vào trung tâm hỏa lực trong tình thế bộ binh thương vong nhiều. Khi một xe hết đạn, một xe kẹt pháo, ông đã động viên anh em tin vào đồng đội để đánh thẳng vào cụm cố thủ, xoay tháp pháo tạo hành lang cho lực lượng tăng cường. Sau Phước Long, 363 còn tham gia Xuân Lộc tháng 4.1975 – trận ấy địch liều lĩnh nhất: pháo 155mm bắn chặn từ Nhà Bè, cao xạ 37mm quanh sân bay Tân Sơn Nhất chưa bị chế áp hết. Trưởng xe phải lệnh cơ động zích-zắc, dùng 12,7 quét các cửa sổ nghi có B41, pháo chính chỉ dùng cho mục tiêu chắc chắn để giảm tối đa tổn thất cho dân.
Những đêm Trường Sơn không trăng trở lại trong giấc mơ của ông. Bà nhà phải nhóm bếp lửa, pha ấm chè để ông ngồi kể lại chậm từng trận đánh nối tiếp nhau không ngơi nghỉ: đánh chiếm Trạm Bom, sân bay Biên Hòa, khống chế các mục tiêu cầu đường còn gài thuốc nổ. Ông không kể để tự hào riêng mình, chỉ nói rằng niềm tin vào ngày toàn thắng giúp con người chiến thắng hoàn cảnh.
Tôi – người cháu – nhiều lần giúp ông chép lại các trang viết chưa kịp hoàn chỉnh. Nhờ thế, ký ức không phai mờ trong căn nhà nhỏ của thôn An Liêm. Người lính già vì vậy trở thành nhân chứng sống của một thời không thể quên – nơi lịch sử nằm ngay trong tiếng thở chậm của ông mỗi khi tháng Tư trở lại.



