Người lính già và ký ức không quên (4)

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong trái tim của những người lính năm xưa vẫn còn nguyên vẹn những ký ức không thể nào quên. Mỗi vết sẹo trên cơ thể, mỗi mái tóc bạc và mỗi lần trở lại chiến trường xưa đều nhắc họ nhớ về một thời tuổi trẻ đã gửi trọn cho Tổ quốc.

Trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh, ông Lê – một người lính đã ngoài tám mươi tuổi – chậm rãi kể lại những năm tháng chiến đấu của mình. Giọng ông trầm xuống khi nhắc đến những người đồng đội đã cùng ông băng rừng, vượt suối trên tuyến đường Trường Sơn. Ông nói: "Chúng tôi ngày ấy còn rất trẻ, chỉ mười tám, đôi mươi. Ai cũng nghĩ đơn giản rằng, nếu mình không cầm súng thì ai sẽ bảo vệ đất nước?"

Ông nhớ những đêm hành quân giữa rừng sâu. Không được bật đèn vì sợ máy bay phát hiện, cả đơn vị chỉ lần theo ánh trăng hoặc bám vai người đi trước. Mỗi người mang trên lưng hàng chục ki-lô-gam gạo, đạn và quân trang. Đường rừng trơn trượt, nhiều lúc phải lội suối trong đêm lạnh buốt, nhưng không ai kêu ca hay bỏ cuộc.

Điều khiến ông day dứt nhất là những lần mất đồng đội. Trong một trận bom dữ dội, người bạn thân đã lấy thân mình che cho ông. Khi khói bụi tan đi, ông còn sống, còn người bạn thì mãi mãi nằm lại. Trước lúc hy sinh, người đồng đội chỉ kịp gửi gắm một câu: "Nếu cậu còn sống, hãy về thăm mẹ mình..." Lời hứa ấy được ông giữ suốt cả cuộc đời.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tìm về quê người bạn. Gặp người mẹ già tóc đã bạc trắng, ông nghẹn ngào trao lại cuốn sổ tay và chiếc khăn tay mà người đồng đội luôn mang theo bên mình. Bà mẹ ôm những kỷ vật ấy vào lòng, nước mắt lặng lẽ rơi. Không ai nói nhiều, nhưng cả hai đều hiểu rằng người con trai ấy đã mãi mãi không thể trở về.

Nhiều năm sau, cứ đến ngày 27 tháng 7, ông lại mặc bộ quân phục cũ, cẩn thận gắn những tấm huân chương lên ngực áo rồi đến nghĩa trang liệt sĩ thắp hương cho đồng đội. Ông đứng thật lâu trước những hàng bia trắng, đọc từng cái tên quen thuộc. Có những ngôi mộ chỉ ghi dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên", khiến ông không khỏi nghẹn lòng. Ông luôn tin rằng, dù tên tuổi có thể chưa được xác định, nhưng sự hy sinh của họ sẽ mãi được Tổ quốc ghi nhớ.

Khi được các em học sinh hỏi điều gì quý giá nhất sau chiến tranh, ông mỉm cười hiền hậu và nói:

"Điều quý giá nhất không phải là những tấm huân chương, mà là được sống trong hòa bình. Các cháu hôm nay được học tập, vui chơi và theo đuổi ước mơ chính là điều mà đồng đội của bác đã đánh đổi bằng tuổi thanh xuân và cả tính mạng."

Câu nói ấy khiến cả hội trường lặng đi. Những người trẻ hiểu rằng, hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được xây dựng từ lòng dũng cảm, sự hy sinh và biết bao nước mắt của một thế hệ đã sống trọn vẹn vì Tổ quốc.