NGƯỜI LÍNH GIỮ CẦU NẬM ĐÔNG

Tháng 10 năm 1952, chiến dịch Tây Bắc bước vào những ngày quyết liệt nhất. Sau nhiều trận tiến công liên tiếp, quân ta dần siết chặt vòng vây quanh Khu di tích Căng và Đồn Nghĩa Lộ. Địch liên tục điều quân ứng cứu từ các đồn nhỏ quanh vùng để giữ tuyến phòng thủ cuối cùng. Trên con đường dẫn vào Mường Lò có một cây cầu gỗ bắc qua suối Nậm Đông. Cây cầu không lớn, nhưng là tuyến duy nhất để xe cơ giới và quân tiếp viện của Pháp tiến vào Nghĩa Lộ từ phía nam. Bộ đội nhận lệnh phải giữ bằng được cây cầu ấy cho tới khi đơn vị chủ lực kịp rút lui sau trận tập kích đêm. Nhiệm vụ được giao cho tiểu đội của anh Trần Đức Khải — một chiến sĩ quê Thanh Hóa, mới ngoài hai mươi tuổi. Đêm trước trận đánh, Khải ngồi bên bờ suối lau lại khẩu súng trường. Tiếng nước chảy hòa với tiếng côn trùng rừng núi khiến anh nhớ quê da diết. Trong túi áo anh vẫn còn bức ảnh nhỏ chụp mẹ già và cô em gái đứng trước mái nhà tranh. Một chiến sĩ trẻ hỏi:
— “Anh Khải, mai mình giữ nổi không?” Khải nhìn về phía cây cầu chìm trong sương rồi đáp:
— “Giữ được đến phút nào thì đồng đội phía sau sống thêm phút ấy.” Gần sáng, tiếng động cơ xe quân sự bắt đầu vọng từ xa. Địch tới. Từng tốp lính Pháp theo xe bọc thép tiến nhanh về phía cầu Nậm Đông. Pháo sáng bắn lên trắng cả cánh rừng. “BẮN!” Khải hô lớn. Tiếng súng của tiểu đội đồng loạt vang lên dữ dội. Chiếc xe đi đầu trúng lựu đạn bốc cháy giữa cầu. Địch hoảng loạn nhảy xuống suối tìm chỗ ẩn nấp. Nhưng quân Pháp đông hơn rất nhiều. Chỉ sau ít phút, đạn từ phía bên kia cầu bắn như mưa. Những thân gỗ quanh vị trí phòng thủ vỡ tung vì đạn đại liên. Một chiến sĩ trong tiểu đội bị thương nặng ở chân. Khải lập tức bò tới kéo đồng đội vào mép hào dù đạn cày sát bên người. Đến trưa, quân ta gần cạn đạn. Tin báo từ đơn vị chủ lực truyền về:
“Đã rút an toàn. Tiểu đội có thể lui.” Nhưng lúc ấy, quân địch đã áp sát hai đầu cầu. Nếu rút ngay, chúng sẽ lập tức truy kích theo đường rừng phía sau. Khải nhìn cây cầu đang rung lên dưới làn đạn rồi bất ngờ ra lệnh:
— “Tất cả rút lui! Tôi ở lại chặn chúng.” Không ai chịu đi. Anh quát lớn:
— “Đây là mệnh lệnh!” Từng người lần lượt rút vào rừng trong tiếng súng dữ dội. Khải ở lại một mình bên đầu cầu. Anh gom số lựu đạn còn lại, buộc bộc phá vào chân cầu rồi nằm phục sau ụ đất chờ địch tiến tới. Khi toán lính đầu tiên vừa tràn lên cầu, Khải bật dậy ném liên tiếp hai quả lựu đạn. Tiếng nổ vang dội giữa thung lũng. Quân địch hoảng loạn dạt sang hai bên. Đúng khoảnh khắc ấy… “ẦM!!!” Khối bộc phá phát nổ. Cây cầu Nậm Đông gãy sập giữa tiếng gỗ đá đổ ầm xuống dòng suối xiết. Toàn bộ toán lính phía trên bị hất tung. Ở bìa rừng phía xa, những chiến sĩ vừa rút lui đứng lặng khi nhìn cột khói bốc lên từ cây cầu. Họ biết người trung đội trưởng của mình đã không còn nữa. Nhờ trận chặn đánh ấy, đơn vị chủ lực thoát khỏi vòng vây an toàn và tiếp tục tham gia giải phóng Nghĩa Lộ. Sau hòa bình, người dân địa phương dựng lại cây cầu mới bằng bê tông kiên cố. Nhưng bên đầu cầu vẫn có một tấm bia nhỏ khắc dòng chữ: “Có những người đã hóa thành nhịp cầu cho đồng đội bước tiếp.” Mỗi năm vào ngày chiến thắng Nghĩa Lộ, nhiều cựu chiến binh lại trở về thắp hương bên suối Nậm Đông. Trong tiếng nước chảy giữa đại ngàn Tây Bắc, họ vẫn nhớ như in bóng người lính trẻ năm nào đã ở lại phía sau để giữ lấy con đường sống cho đồng đội mình.