Người lính giữ chiếc ca nhôm móp méo

Ngày vào quân đội, thứ đầu tiên tôi được phát ngoài súng và ba lô là một chiếc ca nhôm màu bạc.

Chiếc ca nhỏ, nhẹ và rất bình thường.

Nhưng rồi suốt những năm chiến tranh, nó gần như không rời khỏi tôi nửa bước.

Người lính thời ấy ai cũng có một chiếc ca như vậy.

Dùng để uống nước.

Đựng cơm.

Múc canh.

Có hôm còn dùng thay cả nồi nấu ăn.

Chiếc ca của tôi ban đầu sáng bóng lắm.

Nhưng chỉ vài tháng ở Trường Sơn đã xước đầy vết va đập.

Có lần hành quân tránh bom giữa đêm, tôi trượt chân lăn xuống dốc đất. Chiếc ca va vào đá móp hẳn một bên.

Từ đó miệng ca méo đi.

Đồng đội nhìn thấy cứ trêu:

“Ca ông nhìn như bị xe cán.”

Tôi cười:

“Còn dùng được là tốt rồi.”

Đời lính năm ấy đơn giản như thế.

Chẳng ai để ý đồ dùng đẹp hay xấu.

Chỉ cần còn sử dụng được là quý lắm rồi.

Tôi nhớ những buổi sáng giữa rừng.

Sương còn phủ kín cây.

Anh nuôi chia cho mỗi người một ca nước chè nóng.

Tất cả ngồi quanh bếp lửa, hai tay ôm chiếc ca còn bốc khói mà thấy ấm cả người.

Có hôm hành quân nhiều ngày thiếu nước, chiếc ca lại trở nên quý vô cùng.

Mỗi người chỉ được chia một ít nước đủ uống cầm chừng.

Không ai dám uống nhiều.

Một ngụm nước lúc ấy quý hơn bất cứ thứ gì.

Có lần tôi sốt rét nặng giữa rừng.

Người run lên bần bật.

Một đồng đội thức gần như cả đêm chỉ để đun nước nóng rồi đưa tôi từng ngụm nhỏ bằng chính chiếc ca ấy.

Đến giờ nghĩ lại tôi vẫn thấy nghẹn nơi cổ họng.

Chiến tranh thiếu thốn đủ điều.

Nhưng tình đồng đội thì chưa bao giờ thiếu.

Sau này chiếc ca càng lúc càng cũ.

Màu nhôm xỉn đi.

Quai ca lỏng lẻo.

Vậy mà tôi vẫn giữ.

Có lần đơn vị được cấp đồ mới, nhiều người đổi ca khác đẹp hơn.

Riêng tôi vẫn dùng chiếc ca móp méo cũ.

Không hiểu sao tôi thấy nó giống một phần ký ức của mình.

Nó đã theo tôi qua những cánh rừng Trường Sơn mịt mù bom đạn.

Qua những mùa sốt rét vàng da.

Qua cả những đêm ngồi nhớ quê đến không ngủ được.

Ngày xuất ngũ, tôi mang chiếc ca ấy về nhà.

Mẹ cầm lên nhìn rồi bảo:

“Sao méo mó thế này còn giữ?”

Tôi chỉ cười.

Làm sao bà hiểu được rằng chiếc ca ấy từng đi cùng con trai bà qua những năm tháng dữ dội nhất của cuộc đời.

Bây giờ chiếc ca vẫn nằm trên nóc tủ gỗ cũ.

Nhiều chỗ đã xỉn màu theo thời gian.

Nhưng mỗi lần nhìn thấy nó, tôi lại nhớ tiếng muỗng chạm vào thành ca giữa rừng sâu, nhớ hơi nước nóng những buổi sáng Trường Sơn và nhớ những người lính trẻ năm ấy từng sống giản dị mà kiên cường đến lạ giữa thời hoa lửa.