Người lính giữ chốt

Nhắc đến mặt trận Vị Xuyên những năm 1980, cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Tân thường trầm đi rất lâu. Với ông, đó không chỉ là một chiến trường ác liệt, mà còn là nơi tuổi trẻ của biết bao người lính đã gửi lại nơi biên cương đá núi.

Sinh năm 1955, là thương binh hiện sinh sống tại tổ dân phố Lưỡng Sơn, phường Văn Phú, ông Tân từng trực tiếp tham chiến tại mặt trận Thanh Thủy – Vị Xuyên (Hà Tuyên, nay là Hà Giang) trong giai đoạn 1984 – 1989, thuộc Sư đoàn 356, Quân khu II.

Ông kể rằng chiến trường Vị Xuyên khác hẳn những nơi khác bởi địa hình toàn núi đá dựng đứng. Người lính hành quân giữa đá tai mèo sắc nhọn, thiếu nước, thiếu rau xanh và luôn đối mặt với pháo kích bất ngờ.

“Ở đó, đất đá còn nhiều hơn cây,” ông nói.

Đơn vị của ông thường xuyên làm nhiệm vụ giữ chốt trên cao điểm. Có những ngày pháo địch bắn liên tục từ sáng đến đêm, đất đá rung chuyển như động đất. Hầm trú ẩn vừa đào xong có khi đã bị phá sập sau một trận pháo.

Điều ông nhớ nhất là những đêm vận chuyển lương thực lên chốt.

Đường núi hiểm trở, dốc cao và tối đen như mực. Bộ đội phải gùi từng bao gạo, từng can nước men theo mép núi. Không ai được bật đèn pin vì sợ lộ vị trí.

“Có đoạn chỉ trượt chân một chút là xuống vực,” ông nhớ lại.

Một lần, trong lúc đơn vị đang vận chuyển đạn lên cao điểm thì pháo bất ngờ dội xuống. Cả tổ lập tức nằm ép vào vách đá.

Tiếng nổ vang dội khắp núi rừng.

Sau loạt pháo, mọi người kiểm tra quân số mới phát hiện một chiến sĩ trẻ bị thương ở chân. Người lính ấy cắn răng không kêu đau, chỉ nói:
“Đừng bỏ đạn lại.”

Câu nói ấy khiến ông Tân nhớ mãi đến tận bây giờ.

Nhưng giữa chiến trường khốc liệt, người lính Vị Xuyên vẫn có những khoảnh khắc rất đời thường.

Ông kể rằng lính giữ chốt thời ấy quý nhất là thư nhà và rau xanh. Có lần đơn vị nhận được mấy bó rau cải từ dưới xuôi chuyển lên, cả chốt mừng như có hội.

“Chỉ nồi canh rau thôi mà ai cũng ăn sạch.”

Có đêm yên tiếng pháo, anh em còn ngồi tựa cửa hầm kể chuyện quê hương cho nhau nghe để quên đi nỗi căng thẳng thường trực.

Nhưng chiến tranh biên giới cũng để lại trong ông nhiều mất mát.

Ông lặng giọng khi nhắc về những đồng đội mãi nằm lại ở Vị Xuyên. Có người hôm trước còn ngồi ăn cơm cùng đơn vị, hôm sau đã hy sinh trên điểm cao đầy khói lửa.

“Vị Xuyên đau lắm,” ông nói khẽ.

Sau nhiều năm chiến đấu nơi biên giới, ông Nguyễn Ngọc Tân trở về với thương tật trên cơ thể. Nhưng điều ông mang theo lớn nhất không phải những vết thương, mà là ký ức về tình đồng đội của người lính Sư đoàn 356 năm ấy.

Giờ đây, mỗi lần nhắc về Vị Xuyên, cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Tân vẫn nhớ như in màu đá xám nơi cao điểm, những đêm gùi đạn trong mưa và gương mặt của những người đồng đội đã nằm lại nơi biên cương Tổ quốc.