NGƯỜI LÍNH GIỮ LỬA TRÊN NHỮNG CUNG ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Lê Quang Biện sinh năm 1940 tại xã Liên Phương, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ. Tháng 4 năm 1963, khi đất nước đang bước vào những năm tháng ngày càng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông nhập ngũ và được điều về Tiểu đoàn Ô tô vận tải 102, Binh trạm 39, Đoàn 559.

Những năm tháng trên Trường Sơn không có những con đường bằng phẳng và bình yên. Đó là những cung đường mà mỗi chuyến xe đi qua đều mang theo một phần hy vọng của tiền tuyến. Những chuyến hàng từ hậu phương phải vượt qua núi rừng, qua những trọng điểm thường xuyên bị đánh phá để đến với các đơn vị chiến đấu.

Trong hoàn cảnh ấy, Lê Quang Biện không chỉ hoàn thành nhiệm vụ của một người lái xe. Từ một chiến sĩ, ông lần lượt trở thành tiểu đội trưởng, cán bộ trung đội rồi Chính trị viên phó Đại đội ô tô. Ông được giao phụ trách những tuyến vận tải quan trọng trên Trường Sơn.

Tại trọng điểm Văng Mu, nơi máy bay địch thường xuyên đánh phá, ông cùng đồng đội ngày đêm sửa chữa, cứu kéo những chiếc xe bị hư hỏng để đưa chúng trở lại đường vận chuyển. Có những lúc công việc kéo dài nhiều ngày, nhưng ông vẫn kiên trì chỉ huy anh em khắc phục bằng được để hàng hóa tiếp tục được đưa về phía trước.

Từ giữa năm 1967, Lê Quang Biện được giao chỉ huy Tiểu đội Vận tải đột phá. Ông luôn đi đầu trong việc tăng năng suất vận chuyển, động viên đồng đội vượt qua mệt mỏi và khó khăn. Cung đường dài 120km vốn phải mất hai đêm cho một chuyến, ông cùng đồng đội từng đạt tới nhịp vận chuyển cao hơn rất nhiều, tạo thành phong trào thi đua trong đơn vị.

Năm 1968, trên cương vị Trung đội trưởng, ông tiếp tục thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự bình tĩnh của một người chỉ huy. Những chuyến xe vận chuyển không chỉ mang theo hàng hóa mà còn phải đưa thương binh trở về tuyến sau.

Trong một lần thực hiện nhiệm vụ, sau khi hoàn thành việc giao hàng, Lê Quang Biện tiếp tục nhận thương binh để đưa về phía sau. Khi phương tiện gặp sự cố trong lúc bị đánh phá, ông ưu tiên đưa những người bị thương đến nơi an toàn rồi tiếp tục tìm cách bảo đảm cho nhiệm vụ được hoàn thành.

Những con số còn được ghi lại cho thấy khối lượng công việc mà người chiến sĩ ấy đã thực hiện: riêng một thời gian, ông đã lập thành tích vận chuyển 71 chuyến với 250 tấn hàng; đồng thời góp phần đưa 120 thương binh về tuyến sau an toàn.

Trong những năm tháng ấy, người lính lái xe Trường Sơn không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn cần sự bình tĩnh, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm. Mỗi chuyến xe phải đến đúng nơi, đúng lúc. Chậm một chuyến có thể ảnh hưởng đến cả một tuyến vận tải. Vì thế, phía sau những chiến công trên chiến trường luôn có bóng dáng của những người âm thầm vận chuyển.

Lê Quang Biện là một trong những con người như vậy.

Năm 1969, ông được phong Chuẩn úy và giữ cương vị Chính trị viên phó Đại đội 6, Tiểu đoàn 102. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông nhiều lần trực tiếp tham gia khắc phục những khó khăn trên tuyến đường, cùng đồng đội cứu xe, bảo đảm hàng hóa và hỗ trợ thương binh. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, đến thời điểm ấy, ông đã trải qua hơn 60 lần máy bay địch đánh vào đội hình vận tải mà vẫn kiên trì bám tuyến.

Người đồng đội, người bạn chiến đấu của ông sau này kể lại rằng Lê Quang Biện luôn là người có mặt ở những nơi khó khăn nhất. Không phải bởi ông không biết sợ, mà bởi ông hiểu nhiệm vụ của mình và hiểu rằng phía sau mỗi chuyến xe là những người đang chờ đợi.

Ngày 29 tháng 3 năm 1969, khi đang thực hiện nhiệm vụ vận chuyển vũ khí qua trọng điểm Chà Là trên Đường 20 Quyết Thắng, Lê Quang Biện đã hy sinh. Ông ra đi khi mới 29 tuổi.

Hai chữ “Trường Sơn” trong lịch sử dân tộc không chỉ được viết bằng những trận đánh lớn. Nó còn được viết bằng hàng vạn chuyến xe, những bước chân giao liên, những người công binh mở đường, những chiến sĩ phòng không và những người lái xe ngày đêm đưa hàng hóa về phía trước.

Lê Quang Biện thuộc về những con người thầm lặng ấy.

Một kỷ vật gắn với ông là chiếc “đèn rùa” từng được sử dụng trên xe vận tải. Sau khi ông hy sinh, chiếc đèn được đơn vị giữ lại và sau này được đưa vào trưng bày tại Bảo tàng Hậu cần Quân đội. Một vật nhỏ bé, nhưng phía sau nó là cả một câu chuyện về những chuyến xe đi qua Trường Sơn trong những năm tháng chiến tranh.

Có lẽ giá trị lớn nhất của những kỷ vật như vậy không nằm ở bản thân món đồ, mà ở ký ức mà nó lưu giữ. Một chiếc đèn từng soi đường cho một người lính. Một con đường từng in dấu bánh xe. Một cái tên từng được đồng đội gọi giữa những ngày tháng gian khó.

Và rồi người lính ấy không còn trở về.

Ngày 11 tháng 1 năm 1973, ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc của liệt sĩ Lê Quang Biện, Đảng và Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, khi những con đường đã rộng hơn, những chiếc xe đã hiện đại hơn và cuộc sống đã bước sang một thời đại khác, có thể chúng ta khó hình dung được một chuyến vận tải năm xưa gian nan đến thế nào.

Nhưng mỗi khi nhắc đến Trường Sơn, vẫn cần nhớ rằng con đường ấy được tạo nên không chỉ bởi đất đá, mà còn bởi tuổi trẻ và sự hy sinh của biết bao con người.

Lê Quang Biện đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời mình cho những chuyến xe đi về phía trước.

Ông không sống đến ngày đất nước thống nhất. Không được nhìn thấy những con đường hòa bình trải dài trên quê hương. Không được chứng kiến ngày những chuyến xe không còn phải đi giữa tiếng bom đạn.

Nhưng những gì ông và đồng đội đã làm đã góp phần tạo nên con đường đi tới ngày ấy.

Có những người lính được nhớ đến bởi một trận đánh lớn. Có những người được nhớ đến bởi một chiến công vang dội. Và cũng có những người được nhớ đến bởi hàng trăm chuyến xe âm thầm đi qua núi rừng.

Lê Quang Biện là một người như thế.

Tên tuổi ông nằm lại giữa Trường Sơn, nhưng con đường ông từng đi vẫn tiếp tục hướng về phía trước – như chính tinh thần của một thế hệ đã trao tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc.