Người lính giữa rừng thốt nốt

Năm 1979, chiến tranh ở biên giới Tây Nam và trên đất Campuchia vẫn còn vô cùng ác liệt. Sau khi chế độ diệt chủng Khmer Đỏ bị đánh đổ, nhiều toán tàn quân vẫn lẩn trốn trong rừng sâu, liên tục tấn công dân thường và các đơn vị bộ đội tình nguyện Việt Nam.

Đơn vị của anh lính trẻ tên Hải được giao nhiệm vụ bảo vệ một ngôi làng nhỏ nằm gần bìa rừng thốt nốt. Hải quê ở Đồng Tháp, mới hai mươi hai tuổi. Rời quê hương chưa đầy ba năm, anh đã trải qua biết bao trận chiến khốc liệt nơi đất bạn.

Ngôi làng mà đơn vị anh đóng quân gần như bị chiến tranh xóa sạch. Nhà cửa cháy đen, nhiều mái chùa đổ nát. Người dân sống trong sợ hãi vì tàn quân Khmer Đỏ thường xuất hiện vào ban đêm để cướp lương thực.

Trong làng có một cậu bé tên Chăn Ri, khoảng mười tuổi. Cha mẹ em đã mất trong những năm loạn lạc. Từ ngày bộ đội Việt Nam đến, Chăn Ri thường chạy theo các chú lính để xin giúp nấu cơm hay gùi nước.

Dù không hiểu hết tiếng nhau, Hải và cậu bé nhanh chóng trở nên thân thiết.

Mỗi chiều, Hải thường lấy kẹo trong ba lô chia cho Chăn Ri. Cậu bé cười rất tươi, đôi mắt đen nhánh ánh lên niềm vui hiếm hoi giữa những ngày chiến tranh.

Một hôm, Hải hỏi qua người phiên dịch:

“Lớn lên em muốn làm gì?”

Chăn Ri cúi đầu một lúc rồi nói nhỏ:

“Em chỉ muốn được sống yên bình…”

Câu trả lời khiến Hải lặng người.

Đêm hôm ấy, trời đổ mưa lớn. Gió rít từng cơn qua rừng thốt nốt tối đen. Bộ đội vừa thay ca gác thì bất ngờ vang lên tiếng súng nổ dữ dội từ đầu làng.

“Tàn quân Khmer Đỏ!”

Tiếng hô vang lên giữa màn đêm.

Đạn bay xé gió. Tiếng trẻ con khóc thét hòa lẫn tiếng người la hét hỗn loạn. Những mái nhà tranh bắt đầu bốc cháy đỏ rực.

Hải cùng đồng đội lập tức lao vào chiến đấu.

Trong ánh lửa chập chờn, anh nhìn thấy nhiều bóng người dân đang hoảng loạn chạy về phía ngôi chùa cuối làng.

Bất ngờ, Hải nghe tiếng gọi thất thanh:

“Chú Hải! Chú Hải!”

Đó là giọng của Chăn Ri.

Anh quay lại thì thấy cậu bé đang đứng bên căn chòi nhỏ đã bén lửa. Bên trong còn một em bé Campuchia bị kẹt giữa khói đen dày đặc.

Không kịp suy nghĩ, Hải lao thẳng vào đám cháy.

Khói nóng phả rát mặt khiến anh nghẹt thở. Mái lá phía trên cháy rừng rực, có thể sập xuống bất cứ lúc nào.

Giữa màn khói mù mịt, anh nhìn thấy đứa bé đang co ro khóc trong góc nhà.

Hải ôm chặt đứa bé vào lòng rồi quay người lao ra ngoài.

Đúng lúc ấy, một tiếng nổ lớn vang lên.

Mái nhà đổ sập.

Một thanh gỗ cháy đỏ rơi mạnh trúng vai Hải khiến anh ngã quỵ xuống đất.

“Chú Hải!”

Chăn Ri khóc òa lao tới.

Nhưng người lính trẻ vẫn cố ôm chặt đứa bé trong lòng để bảo vệ em khỏi lửa cháy.

Đồng đội nhanh chóng chạy đến kéo mọi người ra ngoài.

Máu từ vai Hải chảy thấm đỏ cả áo lính. Gương mặt anh tái nhợt vì đau đớn nhưng đôi tay vẫn giữ chặt đứa bé đang run rẩy.

Tiếng súng ngoài làng vẫn nổ dữ dội.

Dù bị thương nặng, Hải vẫn nghiến răng đứng dậy cầm súng tiếp tục chiến đấu cùng đồng đội bảo vệ dân làng.

Trận đánh kéo dài gần suốt đêm.

Đến gần sáng, tàn quân Khmer Đỏ mới rút sâu vào rừng.

Ngôi làng tan hoang sau trận càn. Nhiều căn nhà chỉ còn trơ lại tro tàn. Nhưng người dân vẫn còn sống nhờ sự bảo vệ của bộ đội Việt Nam.

Sáng hôm sau, trời hửng nắng sau cơn mưa dài. Trước sân chùa đổ nát, người dân Campuchia lặng lẽ mang cơm và nước đến cho các chiến sĩ.

Một cụ già chắp tay cảm ơn trong nước mắt:

“Nếu không có bộ đội Việt Nam… dân làng chúng tôi chết hết rồi…”

Hải ngồi tựa bên gốc thốt nốt, vai quấn băng trắng, gương mặt còn lấm lem khói súng.

Chăn Ri bước đến ngồi cạnh anh rồi bất ngờ tháo sợi dây chuyền nhỏ bằng gỗ trên cổ mình trao cho người lính Việt Nam.

Cậu bé nghẹn ngào:

“Chú giữ… để nhớ làng của cháu…”

Hải siết nhẹ bàn tay nhỏ bé của em, mắt nhìn xa về cánh rừng còn phủ đầy khói chiến tranh.

Anh nhớ quê hương da diết. Nhớ mẹ già nơi miền Tây vẫn chờ con trai trở về sau chiến tranh. Nhưng nhìn những đứa trẻ Campuchia đã thôi khóc vì sợ hãi, Hải hiểu rằng sự hy sinh của những người lính Việt Nam nơi đất bạn là để đổi lấy bình yên cho biết bao con người vô tội.

Nhiều năm sau chiến tranh, ngôi làng nhỏ năm ấy đã hồi sinh bên rừng thốt nốt xanh ngút ngàn. Chăn Ri giờ đã trưởng thành, trở thành thầy giáo trong làng.

Trong căn nhà nhỏ của mình, anh vẫn giữ tấm ảnh cũ chụp cùng người lính Việt Nam năm nào.

Mỗi khi kể cho học trò nghe về chiến tranh, Chăn Ri luôn nói:

“Có những người đã đến từ một đất nước khác, chiến đấu và đổ máu để cứu dân làng chúng ta. Họ không chỉ là bộ đội Việt Nam… họ còn là ân nhân của cả cuộc đời tôi.”

Giữa những năm tháng thời hoa lửa đầy đau thương ấy, hình ảnh người lính Việt Nam trên đất Campuchia đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng nhân ái, của tình đoàn kết quốc tế và sự hy sinh cao cả vì hòa bình.