Người lính hay thức dậy trước tiếng còi

ôi là Hoàng Văn Quân, sinh năm 1962.
Nhập ngũ tháng 8 năm 1978, xuất ngũ tháng 4 năm 1982.

Trong đơn vị ngày ấy, tôi có một cái tật mà ai cũng biết.

Đó là thường tỉnh giấc trước cả tiếng còi báo thức.

Nhiều hôm trời còn tối om, cả phòng ngủ im phăng phắc, tôi đã mở mắt nhìn lên mái nhà doanh trại. Ban đầu vì lạ chỗ ngủ nên khó ngủ sâu. Sau thành quen.

Đến mức có lần anh em còn bảo:

“Quân mà làm trực ban chắc khỏi cần còi.”

Tôi chỉ cười.

Hồi mới nhập ngũ, tôi không nghĩ mình sẽ quen được đời lính nhanh như vậy. Vì ở nhà tôi vốn sống khá tự do. Muốn ngủ lúc nào ngủ. Muốn dậy lúc nào dậy.

Nhưng quân đội khác hẳn.

Ở đây mọi thứ đều theo giờ.

Tiếng còi sáng.
Tiếng còi tập hợp.
Tiếng còi báo ngủ.

Người lính sống theo kỷ luật đến từng phút một.

Những ngày đầu thật sự rất mệt. Có sáng đang ngủ ngon, nghe còi là phải bật dậy ngay. Chậm vài phút thôi là cả tiểu đội bị nhắc. Có hôm chạy thể lực xong, chân run đến mức bước lên cầu thang cũng khó.

Nhưng rồi con người lạ lắm.

Cái gì sống đủ lâu cũng thành quen.

Tôi bắt đầu quen tiếng còi lúc nào không biết. Thậm chí nhiều hôm tự tỉnh trước khi còi kêu vài phút. Nằm nghe doanh trại còn yên tĩnh, tôi lại thấy đó là khoảng thời gian dễ chịu nhất trong ngày.

Ngoài sân vẫn tối.
Sương còn đọng trên lá.
Xa xa chỉ có tiếng gió thổi nhẹ qua hàng cây.

Rồi “tuýt…” một tiếng còi vang lên.

Cả doanh trại lập tức bừng tỉnh.

Tiếng dép chạy lẹp kẹp.
Tiếng gọi nhau í ới.
Tiếng gấp chăn màn loạt xoạt.

Một ngày của người lính lại bắt đầu như thế.

Những năm từ 1978 đến 1982 không phải quãng thời gian dễ dàng. Đất nước còn nhiều khó khăn, quân đội cũng thiếu thốn đủ thứ. Nhưng anh em sống với nhau tình cảm lắm.

Có lần trời rét đậm, tôi sốt mà vẫn cố dậy xếp hàng. Một đồng đội đứng cạnh thấy tôi tái mặt liền lẳng lặng kéo ba lô hộ tôi suốt buổi sáng.

Không nói gì cả.

Nhưng tôi nhớ mãi.

Trong quân đội, nhiều tình cảm không cần nói thành lời.

Tôi nhớ nhất những buổi tối sau giờ sinh hoạt.

Anh em nằm trên giường tầng nói đủ thứ chuyện trên đời. Người kể chuyện quê. Người kể chuyện người yêu. Có cậu nhớ nhà quá còn úp mặt vào gối khóc thút thít, tưởng không ai biết.

Lính trẻ thời ấy sống thật lắm.

Vui thì cười lớn.
Buồn thì nhớ nhà.
Mệt vẫn cố chịu.

Có lần tôi hỏi một anh trong đơn vị:

“Sao anh đi lính lâu mà không thấy than bao giờ?”

Anh ấy đang lau đôi giày cũ, nghe xong chỉ nói:

“Than cũng hết ngày đâu.”

Câu nói ấy theo tôi đến tận bây giờ.

Quân đội dạy người ta chịu khó theo cách như thế.

Không màu mè.
Không lý thuyết dài dòng.

Chỉ đơn giản là dù mệt vẫn phải đứng dậy đúng giờ.

Có lẽ vì vậy mà sau này ra quân, tôi luôn giữ thói quen sống đúng giờ và ít khi nề hà việc khó.

Tháng 4 năm 1982, tôi xuất ngũ.

Đêm cuối cùng ở đơn vị, tôi gần như không ngủ.

Không phải vì háo hức về nhà.

Mà vì tự nhiên thấy tiếc.

Tiếc những năm tháng tuổi trẻ đã quen thuộc đến từng tiếng còi mỗi sáng.

Gần sáng hôm ấy, tôi lại tỉnh trước mọi người như bao lần khác.

Tôi ngồi dậy rất khẽ, nhìn quanh doanh trại còn tối và im lặng. Những chiếc màn bộ đội mắc thẳng hàng. Những đôi dép đặt ngay ngắn dưới giường.

Mọi thứ bình thường như mọi ngày.

Chỉ khác là sáng hôm đó tôi chuẩn bị rời khỏi nơi này.

Ngoài sân, tiếng còi buổi sáng lại vang lên.

Nhưng lần ấy, tôi biết mình sẽ không còn thức dậy ở doanh trại thêm lần nào nữa.

Tôi là Hoàng Văn Quân, sinh năm 1962, nhập ngũ tháng 8 năm 1978, xuất ngũ tháng 4 năm 1982.

Đến tận bây giờ, nhiều hôm trời chưa sáng hẳn tôi vẫn tự tỉnh giấc như thời còn trong quân ngũ. Và mỗi lần như thế, tôi lại nhớ về quãng đời người lính năm xưa — nơi tuổi trẻ của tôi từng bắt đầu bằng tiếng còi vang lên giữa màn sương sớm.