Người Lính Kéo Pháo Trên Những Tuyến Lửa Trường Sơn
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Công Tường là một trong những người lính đã gắn bó với những năm tháng chiến tranh ác liệt trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Từ một người lính lái xe kéo pháo, bằng lòng dũng cảm, tinh thần sáng tạo và ý chí vượt khó, ông đã lập nhiều thành tích xuất sắc trong chiến đấu, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 30 tuổi.
Tác giả bài viết quen biết ông từ những năm chiến tranh tại Trường Sơn. Mùa khô năm 1966, tại khu vực ngầm Cà Roòng trên Đường 20 Quyết Thắng, đơn vị pháo cao xạ hành quân qua đây bị máy bay địch đánh phá ác liệt. Trong lúc khắc phục hậu quả sau trận bom, hình ảnh người chiến sĩ Nguyễn Công Tường với vóc dáng cao lớn, luôn xông xáo làm mọi việc để nhanh chóng giải phóng đội hình đã để lại ấn tượng sâu sắc. Sau đó, qua những lần gặp gỡ tại các kho tiếp nhận đạn dược và lương thực, hai người biết mình cùng quê Thanh Hóa và trở nên thân thiết giữa chiến trường khốc liệt.
Cuối năm 1967, đơn vị của ông làm nhiệm vụ bảo vệ khu vực phà Xuân Sơn trên Đường 15. Trong trận chiến tháng 1 năm 1968, sau khi đơn vị bắn rơi hai máy bay địch, đối phương tập trung đánh phá dữ dội vào trận địa. Nguyễn Công Tường vừa tham gia đưa thương binh về tuyến sau, vừa kéo pháo di chuyển sang trận địa mới để tiếp tục chiến đấu. Sau khi Mỹ ngừng đánh phá miền Bắc, đơn vị tiếp tục vào sâu trong tuyến lửa Trường Sơn bảo vệ các khu vực trọng điểm. Trong những chuyến vận chuyển đạn dược, lương thực, ông thường xuyên phải vượt qua các trọng điểm nguy hiểm, đối mặt với bom đạn và nhiều thử thách trên đường hành quân.
Đầu năm 1971, trong Chiến dịch Lam Sơn 719, đơn vị nhận nhiệm vụ cơ động pháo vào trận địa trong điều kiện địa hình hiểm trở. Khi xe không thể vượt qua những con dốc trơn và cao, Nguyễn Công Tường đã nghĩ ra sáng kiến hạ pháo xuống, dùng tời kéo qua dốc rồi đưa pháo trở lại xe. Nhờ sáng kiến đó, sáu khẩu pháo được đưa qua địa hình nguy hiểm trong một đêm, bảo đảm kịp thời phục vụ chiến dịch. Thành tích này góp phần giúp ông được bầu là Chiến sĩ Quyết thắng và được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Đầu năm 1972, đơn vị của ông tiếp tục tham gia chiến dịch xuân hè tại Quảng Trị. Ngày 15 tháng 5 năm 1972, tại bến Than, khi máy bay địch ném bom cháy vào trận địa, ông đã bất chấp nguy hiểm lao vào dập lửa và kéo pháo ra khỏi khu vực bị cháy. Hành động dũng cảm ấy đã cổ vũ đồng đội cùng tham gia cứu được hai khẩu pháo, bảo đảm hỏa lực chi viện cho bộ binh chiến đấu. Trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị kéo dài 81 ngày đêm, đơn vị ông bắn rơi hai máy bay địch và tiêu diệt nhiều sinh lực đối phương. Dù bị thương ở bụng và chân, ông vẫn tiếp tục chiến đấu cùng đồng đội sau khi được sơ cứu.
Những năm tháng chiến tranh cũng để lại trong ông nhiều ký ức không thể nào quên về sự hy sinh của đồng đội. Ông luôn nhớ đến người chiến sĩ trẻ tên Bình quê Hà Bắc, người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ và chưa kịp thực hiện ước mơ xây dựng gia đình.
Tháng 5 năm 1973, Nguyễn Công Tường được cử ra miền Bắc báo cáo điển hình và kể chuyện chiến đấu về chiến trường Quảng Trị. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ngày 31 tháng 12 năm 1973, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục phục vụ trong Quân đội cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Thượng tá. Trở về quê hương, ông tích cực tham gia công tác hội cựu chiến binh và Hội truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh, đồng thời thường xuyên nói chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ. Dù tuổi đã ngoài 80 và vẫn chịu ảnh hưởng của những vết thương chiến tranh, ông luôn giữ tinh thần lạc quan. Khi được hỏi về cuộc đời quân ngũ, ông vẫn khẳng định rằng nếu được lựa chọn lại, ông vẫn muốn trở thành người lính.
