Người lính không ngủ

Đồn biên phòng nằm cheo leo giữa lưng chừng núi. Ban ngày, nơi ấy chỉ nghe tiếng gió lùa qua những hàng thông và tiếng bước chân đều đặn của người lính tuần tra. Ban đêm, cả khu vực chìm vào tĩnh lặng, chỉ còn ánh đèn vàng hắt ra từ vọng gác. Ở đó, có một người lính mà đồng đội gọi vui là “người không ngủ”. Tên anh là Tuấn. Không phải vì anh không cần ngủ, mà vì hiếm khi ai thấy anh ngủ đúng giờ. Đêm nào cũng vậy, khi mọi người đã thay ca, Tuấn vẫn ngồi lặng trên chòi gác, mắt hướng về phía đường biên mờ sương. Người mới vào đơn vị thường thắc mắc. Có người nghĩ anh kỷ luật quá mức, có người lại cho rằng anh khó ngủ vì quen môi trường chiến đấu. Chỉ có đại đội trưởng là hiểu rõ hơn một chút, nhưng cũng không nói nhiều. Tuấn từng là lính trinh sát ở chiến trường cũ. Những năm tháng ấy, anh quen với việc phải tỉnh táo giữa ranh giới sống và chết. Sau khi rời chiến trường, thói quen ấy vẫn còn nguyên vẹn — như một chiếc đồng hồ không bao giờ dừng lại. Một đêm đầu mùa đông, gió rít qua khe núi lạnh buốt. Cả đồn đã chìm vào giấc ngủ, chỉ còn Tuấn trực ca. Khoảng gần nửa đêm, anh nghe thấy tiếng động rất khẽ từ phía rừng sâu. Không phải tiếng thú rừng. Tuấn lập tức đứng dậy, cầm ống nhòm quan sát. Trong màn sương dày, anh thấy những bóng người di chuyển rất chậm, men theo lối mòn sát biên giới. Anh báo động. Cả đơn vị nhanh chóng vào vị trí. Cuộc truy bắt diễn ra trong im lặng gần như tuyệt đối, chỉ có tiếng lá khô bị giẫm nát và nhịp thở gấp gáp trong đêm. Nhờ sự phát hiện sớm, nhóm người lạ bị chặn lại trước khi vượt biên trái phép. Khi mọi việc kết thúc, trời đã gần sáng. Đại đội trưởng nhìn Tuấn, chỉ nói một câu: — Lại là cậu à? Tuấn chỉ gật đầu, không trả lời. Sáng hôm sau, đồng đội hỏi: — Sao anh không ngủ chút nào vậy? Tuấn cười nhẹ: — Có những giấc ngủ không quan trọng bằng việc giữ cho người khác được ngủ yên. Không ai nói thêm gì. Thời gian trôi qua, đồn biên phòng vẫn vậy. Nhưng người ta quen dần với hình ảnh người lính luôn có mặt trên vọng gác, dù ngày hay đêm. Có lần, một cậu chiến sĩ trẻ thay ca cho Tuấn, thấy anh ngồi im nhìn về phía xa, liền hỏi: — Anh không mệt à? Tuấn nhìn ra đường biên, giọng trầm: — Mệt chứ. Nhưng biên giới không ngủ. Câu nói ấy không dài, nhưng đủ để cậu lính trẻ hiểu vì sao người đàn ông này luôn thức giữa những đêm dài lạnh giá. Một đêm khác, khi sương phủ dày hơn mọi ngày, Tuấn vẫn ngồi ở vị trí quen thuộc. Gió thổi mạnh, lá rừng xào xạc như có ai đó đang bước đi. Anh siết chặt khẩu súng, mắt không rời màn đêm. Phía xa, đường biên vẫn im lặng. Nhưng anh biết, có những điều chỉ cần một khoảnh khắc lơ là, là sẽ thay đổi tất cả. Và vì thế, người lính ấy vẫn không ngủ — không phải vì không biết mệt, mà vì có những giấc ngủ phải được đánh đổi bằng sự tỉnh thức của người khác.