Người lính không quân hàm

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh những người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu nơi chiến trường còn có hàng vạn thanh niên xung phong ngày đêm bám đường, bám cầu, bảo đảm mạch máu giao thông cho tiền tuyến. Họ không mang quân hàm trên vai, không đứng trong đội hình tác chiến, nhưng những cống hiến và hy sinh của họ đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của dân tộc. Anh Hà Văn Thành, người con quê hương Đồng Lương, là một trong những thanh niên như thế. Đồng đội thường gọi anh bằng cái tên đầy trân trọng: “Người lính không quân hàm.”

Hà Văn Thành sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Đồng Lương. Từ nhỏ, anh đã nổi tiếng là người khỏe mạnh, chăm chỉ và có tinh thần trách nhiệm cao. Những năm tuổi thơ của anh gắn với công việc đồng áng, những buổi theo cha lên đồi phát cỏ, trồng sắn và những ngày giúp mẹ gặt lúa dưới cái nắng gay gắt của miền trung du.

Khi chiến tranh ngày càng ác liệt, nhiều thanh niên trong xã lần lượt lên đường nhập ngũ. Anh Thành cũng mong muốn được góp sức cho đất nước. Tuy nhiên, do hoàn cảnh gia đình và yêu cầu nhiệm vụ của địa phương, anh tham gia lực lượng thanh niên xung phong thay vì vào quân đội.

Ngày chia tay gia đình, người mẹ nghèo nắm tay anh và nói:

“Dù con làm nhiệm vụ gì, chỉ cần hết lòng vì Tổ quốc thì đều đáng tự hào.”

Lời dặn ấy theo anh suốt những năm tháng sau này.

Sau khi được huấn luyện, anh được phân công về một đơn vị thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến vận tải chiến lược. Đó là công việc vô cùng nguy hiểm.

Những con đường đơn vị phụ trách thường xuyên bị máy bay địch đánh phá.

Bom nổ ngày đêm.

Hố bom xuất hiện liên tục.

Nhiều cây cầu vừa sửa xong lại bị phá hỏng.

Nhưng nhiệm vụ của họ là phải giữ cho tuyến đường luôn thông suốt.

Đối với anh Thành, mỗi mét đường được sửa chữa, mỗi chuyến xe được lưu thông an toàn đều là một chiến công.

Trong đơn vị, anh nổi tiếng là người luôn nhận những phần việc khó khăn nhất.

Mỗi khi có nhiệm vụ khẩn cấp, anh thường là người đầu tiên xung phong.

Đồng đội nhiều lần khuyên anh nên giữ gìn sức khỏe hơn.

Nhưng anh chỉ cười:

“Việc khó phải có người làm trước.”

Tinh thần ấy khiến mọi người vô cùng cảm phục.

Một trong những sự kiện đáng nhớ nhất trong cuộc đời anh diễn ra vào mùa mưa năm 1972.

Khi ấy, đơn vị được giao nhiệm vụ khẩn cấp sửa chữa một cây cầu nhỏ trên tuyến vận tải quan trọng.

Sau nhiều trận mưa lớn kết hợp với bom đạn đánh phá, cây cầu bị hư hỏng nghiêm trọng.

Nếu không khắc phục kịp thời, các đoàn xe chở hàng sẽ không thể tiếp tục hành trình.

Ngay trong đêm, đơn vị của anh được lệnh cơ động đến hiện trường.

Khi tới nơi, mọi người nhận thấy tình hình khó khăn hơn dự kiến.

Nước suối dâng cao.

Nhiều kết cấu của cây cầu đã bị cuốn trôi.

Thời gian lại vô cùng gấp rút.

Nếu chậm trễ, việc chi viện cho tiền tuyến sẽ bị ảnh hưởng.

Không chần chừ, anh Thành cùng đồng đội bắt tay ngay vào công việc.

Người vận chuyển gỗ.

Người gia cố mố cầu.

Người đóng cọc dưới dòng nước chảy xiết.

Mưa vẫn không ngừng rơi.

Nước lạnh buốt.

Bùn đất phủ kín quần áo.

Nhưng không ai bỏ vị trí.

Trong suốt nhiều giờ liền, anh Thành liên tục làm việc dưới dòng nước.

Có lúc sức khỏe gần như kiệt quệ nhưng anh vẫn động viên đồng đội:

“Cố gắng thêm một chút nữa thôi. Xe đang chờ phía sau.”

Lời động viên ấy giúp mọi người có thêm nghị lực.

Đến gần sáng, cây cầu tạm thời được khôi phục.

Khi chiếc xe đầu tiên vượt qua an toàn, cả đơn vị vỡ òa trong niềm vui.

Đó là phần thưởng lớn nhất đối với những người thanh niên xung phong.

Không chỉ dũng cảm trong công việc, anh Thành còn là người sống rất tình cảm.

Trong đơn vị, ai gặp khó khăn đều nhận được sự giúp đỡ của anh.

Những chiến sĩ trẻ mới vào đơn vị thường được anh tận tình hướng dẫn.

Những người nhớ nhà, buồn bã cũng được anh động viên.

Anh luôn quan niệm rằng sức mạnh lớn nhất của thanh niên xung phong chính là tinh thần đoàn kết.

Có một lần, một đồng đội bị sốt nặng sau nhiều ngày làm việc liên tục.

Điều kiện y tế lúc đó còn rất thiếu thốn.

Anh Thành đã thay đồng đội hoàn thành phần việc được giao, đồng thời trực tiếp chăm sóc người bệnh.

Hành động giản dị ấy khiến mọi người càng thêm yêu quý anh.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại quãng thời gian ấy, một đồng đội cũ từng xúc động nói:

“Anh Thành không phải cán bộ chỉ huy, cũng không mang quân hàm. Nhưng trong lòng chúng tôi, anh luôn là một người lính thực thụ.”

Chính vì vậy mà cái tên “Người lính không quân hàm” đã gắn bó với anh từ đó.

Ngày đất nước thống nhất, anh trở về quê hương Đồng Lương.

Rời xa những tuyến đường bom đạn, anh bắt đầu cuộc sống mới bằng công việc lao động sản xuất.

Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, anh vẫn luôn giữ tinh thần lạc quan như những năm tháng ở đơn vị.

Anh tích cực tham gia các phong trào của địa phương.

Tham gia công tác xã hội.

Giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Vận động thanh niên tham gia xây dựng quê hương.

Đặc biệt, anh thường xuyên tham gia các buổi nói chuyện truyền thống tại trường học và các tổ chức đoàn thể.

Mỗi khi kể lại những năm tháng thanh niên xung phong, anh luôn nhấn mạnh:

“Chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ làm điều mà tuổi trẻ lúc ấy cần phải làm.”

Câu nói ấy giản dị nhưng chứa đựng cả một thế hệ sống vì lý tưởng lớn lao.

Giờ đây, mái tóc anh đã bạc theo năm tháng.

Những tuyến đường chiến tranh năm xưa đã trở thành những con đường bê tông rộng rãi.

Những cây cầu tạm đã được thay bằng những công trình kiên cố.

Quê hương Đồng Lương cũng ngày càng đổi mới.

Nhưng trong ký ức của đồng đội và nhân dân địa phương, hình ảnh anh Hà Văn Thành vẫn luôn là biểu tượng đẹp của người thanh niên xung phong tận tụy.

Câu chuyện về “Người lính không quân hàm” không chỉ là câu chuyện của riêng anh mà còn là câu chuyện của hàng vạn thanh niên xung phong Việt Nam đã hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của dân tộc.

Tấm gương của anh nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện bằng những việc làm lớn lao, mà còn bằng tinh thần trách nhiệm, sự cống hiến âm thầm và ý chí vượt qua mọi khó khăn vì lợi ích chung của quê hương, đất nước.

Đó chính là giá trị bền vững mà những người thanh niên xung phong như Hà Văn Thành đã để lại cho các thế hệ mai sau.