“Người lính không rời vị trí”

(Đồng đội kể lại thời Chiến dịch Điện Biên Phủ)

Bác Hòa – một cựu pháo thủ năm xưa – mỗi lần nhắc đến trận địa pháo ở Điện Biên là lại trầm giọng. Bác bảo, chuyện này xảy ra vào khoảng tháng 4 năm 1954, khi chiến dịch đã vào giai đoạn ác liệt nhất, địch phản kích dữ dội để giành lại các điểm cao.

Đơn vị của bác khi đó được giao giữ một khẩu pháo đặt trên sườn đồi, vị trí không lớn nhưng lại khống chế một hướng tiến quân quan trọng. Khẩu pháo ấy do một cậu lính trẻ tên Lợi phụ trách – người gầy, ít nói, nhưng rất chắc tay khi thao tác.

“Cậu ấy không phải người nói nhiều,” bác Hòa kể, “nhưng hễ vào vị trí là làm việc rất tập trung.”

Đêm hôm đó, trời không trăng. Khoảng gần nửa đêm, pháo địch bắt đầu dội xuống. Ban đầu còn thưa, sau đó dồn dập, từng loạt nổ chụp xuống trận địa. Đất đá bắn tung, khói bụi mù mịt. Có lúc ánh chớp từ đạn pháo sáng lên, soi rõ cả những ụ đất vừa mới đắp.

Tiểu đội nhận lệnh tạm rút xuống thấp để tránh tổn thất, chờ ngớt pháo sẽ quay lại tiếp tục bắn yểm trợ. Trong tiếng nổ liên hồi, mọi người lần lượt rời vị trí, bò theo giao thông hào.

Khi xuống điểm tập kết, bác Hòa kiểm lại người… mới giật mình:

“Thiếu thằng Lợi.”

Ban đầu ai cũng nghĩ cậu bị kẹt lại đâu đó trong hào. Nhưng gọi không thấy trả lời. Tiếng pháo vẫn chưa dứt, không ai dám quay lại ngay.

Chờ đến lúc pháo thưa hơn, một tổ quay lên kiểm tra. Khi đến gần trận địa, họ thấy khẩu pháo vẫn còn đó… và vẫn có người bên cạnh.

Lợi vẫn ở nguyên vị trí.

Vai trái của cậu bị mảnh đạn sượt qua, áo ướt đẫm máu. Nhưng tay phải vẫn giữ chặt cần pháo, mắt hướng về phía mục tiêu. Bên cạnh là vài vỏ đạn còn nóng, nằm lăn lóc trong đất.

Bác Hòa kể, lúc đó có người quát:

“Lợi! Sao không rút?”

Cậu quay lại, giọng khàn đi vì khói và mệt:

“Nếu mình rời… thì khẩu pháo này im tiếng mất.”

Không phải câu nói to tát, cũng không có vẻ gì anh hùng. Chỉ là một suy nghĩ rất đơn giản, rất thật — nhưng giữa lúc đó, nó nặng hơn tất cả.

Anh em lập tức vào vị trí, tiếp tục nạp đạn, chỉnh hướng. Khẩu pháo lại nổ, từng phát một, dội về phía địch. Dưới làn đạn, trận địa dần được giữ vững.

Đến gần sáng, khi địch giảm hẳn hỏa lực, đơn vị mới có thể sơ cứu cho Lợi. Cậu được đưa xuống phía sau, nhưng vẫn hỏi một câu trước khi đi:

“Pháo… vẫn bắn chứ anh?”

Bác Hòa nói, cậu không kịp quay lại trận địa nữa. Vết thương nặng hơn tưởng tượng.

Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc lại, bác chỉ nói chậm rãi:

“Ở Điện Biên, có những người như thế… không cần ai biết tên, không cần ai nhắc đến. Nhưng chính họ là những người giữ cho trận địa không im tiếng.”

Rồi bác nhìn xa xăm, giọng trầm xuống:

“Chiến thắng không phải chỉ ở những trận đánh lớn… mà còn nằm ở những con người không rời vị trí, dù chỉ là một khẩu pháo giữa đêm.”