Người lính lái xuồng trên sông Bến Hải

Những năm ở Quảng Trị, tôi làm nhiệm vụ chèo xuồng chở bộ đội và hàng hóa qua sông Bến Hải.

Người ta thường nhớ chiến tranh bằng tiếng súng.

Còn tôi nhớ bằng tiếng mái chèo khua nước trong đêm.

Ban ngày máy bay quần thảo liên tục nên mọi hoạt động đều phải diễn ra lúc trời tối. Những chiếc xuồng nhỏ phủ lá ngụy trang nằm im ven bờ suốt cả ngày, đợi đến đêm mới lặng lẽ rời bến.

Tôi còn nhớ cảm giác lần đầu chèo xuồng giữa chiến trường.

Đêm đen đặc.

Mặt sông lạnh buốt.

Xa xa là ánh pháo sáng rơi chậm trên bầu trời Quảng Trị đỏ rực.

Tay tôi nắm mái chèo mà run lên.

Không phải vì lạnh.

Mà vì sợ.

Chiến tranh làm gì có ai không sợ.

Chỉ là người lính phải học cách giấu nỗi sợ vào bên trong rồi tiếp tục bước tới.

Đêm ấy, trên xuồng có bốn người lính trẻ.

Họ ngồi im lặng, súng ôm sát ngực.

Một cậu còn rất trẻ hỏi tôi:

“Anh chèo lâu chưa?”

Tôi đáp:

“Hơn một năm.”

Cậu cười gượng:

“Vậy chắc quen rồi.”

Tôi nhìn dòng nước đen ngòm trước mặt rồi lắc đầu:

“Không ai quen được đâu.”

Xuồng lướt chậm giữa dòng.

Mỗi lần nghe tiếng động cơ máy bay từ xa, tim tôi lại thắt lại. Chúng tôi lập tức ép xuồng sát bờ, nằm im giữa lau sậy.

Có đêm pháo sáng rơi ngay phía trên đầu.

Cả khúc sông sáng trắng như ban ngày.

Tôi nín thở, tay siết chặt mái chèo đến đau buốt.

May mà chiếc xuồng nhỏ vẫn nằm yên trong bóng lau.

Khi pháo sáng tắt, mọi người mới dám thở mạnh.

Chiến tranh nhiều lúc sống chết chỉ cách nhau vài giây ngắn ngủi như thế.

Tôi nhớ nhất một đêm mưa lớn cuối năm.

Nước sông dâng cao và chảy xiết.

Xuồng chở đầy đạn và lương thực.

Mưa quất vào mặt rát buốt, nước tràn cả vào khoang xuồng.

Một người lính ngồi sau vừa tát nước vừa cười:

“Về được bờ chắc nhớ đời.”

Không ai đáp.

Vì tất cả đều đang dồn sức chống lại dòng nước.

Khi cập bờ an toàn, cả nhóm gần như kiệt sức.

Chúng tôi ngồi thở dốc dưới gốc cây, người ướt sũng và lạnh run.

Một cậu lính trẻ móc trong túi áo ra mẩu kẹo đã mềm nhũn vì nước rồi bẻ đôi đưa tôi.

“Ăn đi anh.”

Tôi nhận lấy mà nghẹn cổ.

Giữa chiến tranh, có những thứ nhỏ bé lại khiến người ta nhớ cả đời.

Sau này hòa bình, tôi nhiều lần trở lại bờ sông Bến Hải.

Dòng sông giờ yên bình lắm.

Nước trôi lặng lẽ dưới những nhịp cầu mới.

Không còn tiếng bom.

Không còn pháo sáng.

Nhưng mỗi lần đứng bên sông vào ban đêm, tôi vẫn nghe như có tiếng mái chèo khua nước năm nào vọng về từ rất xa.

Đó là âm thanh của tuổi hai mươi.

Của những chuyến xuồng âm thầm giữa lằn ranh sinh tử.

Và của những người lính trẻ đã gửi cả thanh xuân mình lại bên dòng sông ấy.