Người lính làm "cột điện sống" giữa dòng Thạch Hãn

Những câu chuyện thời hoa lửa: Người lính làm "cột điện sống" giữa dòng Thạch Hãn

Trong căn nhà nhỏ ở phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa, Trung tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Mai Ngọc Thoảng vẫn thường ngồi lặng lẽ mỗi khi có khách đến hỏi chuyện xưa.

Tuổi đã ngoài bảy mươi, mang trong người không ít bệnh tật của người lính từng vào sinh ra tử, nhưng mỗi lần nhắc đến 81 ngày đêm khói lửa ở Thành cổ Quảng Trị năm 1972, đôi mắt ông vẫn ánh lên thứ ánh sáng của một thời tuổi trẻ rực cháy. Đó là câu chuyện về chàng trai người Mường nhỏ nhắn, phải giấu gạch trong túi quần cho đủ cân nhập ngũ, để rồi trở thành người lính thông tin dùng chính hai hàm răng của mình giữ mạch sống cho một mặt trận.

Chàng trai người Mường 38kg

Mai Ngọc Thoảng sinh năm 1953, là người dân tộc Mường, quê ở xã Ngọc Trạo, huyện Thạch Thành (cũ), tỉnh Thanh Hóa. Năm 1970, khi vừa tròn 17 tuổi, chàng trai vùng chiến khu xưa đã xung phong lên đường nhập ngũ, được biên chế vào Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B (nay là Sư đoàn 390, Quân đoàn 12).

Ngày khám tuyển, Thoảng chỉ nặng vỏn vẹn 38kg, thiếu hẳn tiêu chuẩn sức khỏe để trở thành người lính. Không cam chịu ở lại hậu phương trong khi bạn bè cùng trang lứa lần lượt ra trận, ông đã nghĩ ra cách nhét gạch vào túi quần để cân đủ chỉ tiêu. Nhờ sự lỳ lợm và quyết tâm ấy, chàng trai người Mường chính thức khoác áo lính, bước vào cuộc chiến sẽ làm nên tên tuổi của mình chỉ hai năm sau đó.

Được huấn luyện bài bản trong đơn vị thông tin, Mai Ngọc Thoảng nhanh chóng trở thành Tiểu đội trưởng Tiểu đội thông tin hữu tuyến, Đại đội thông tin 18 - những người lính âm thầm giữ cho "mạch máu" liên lạc của mặt trận không bao giờ đứt quãng, dù phải đánh đổi bằng cả tính mạng.

Hạ sĩ mai Ngọc Thoảng tại chiến trường Thành cổ, Quảng Trị năm 1972

ẢNH: NVCC

Hành động anh hùng trong “Tọa độ lửa” giữ mạch sống giữa dòng Thạch Hãn

Mùa hè năm 1972, chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Thông tin liên lạc từ Sở chỉ huy ra trận địa là mạch máu sống còn, quyết định đến mệnh lệnh tác chiến của toàn mặt trận. Và tuyến dây hữu tuyến bắc qua sông Thạch Hãn chính là điểm nút sinh tử ấy.

Ngày 13.7.1972, dưới mưa bom bão đạn, đường dây liên lạc huyết mạch vắt qua dòng sông bất ngờ bị pháo địch bắn đứt. Ba đồng đội của Mai Ngọc Thoảng đã lần lượt hy sinh khi cố gắng bơi ra nối lại đường dây giữa làn đạn dày đặc. Thông tin gián đoạn đồng nghĩa với việc cả mặt trận có thể mất phương hướng chỉ huy ngay giữa lúc đối phương phản kích dữ dội.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Mai Ngọc Thoảng cùng người đồng đội quê Thanh Hóa là Quách Mạnh Nhạc xung phong nhận nhiệm vụ. Bơi ra giữa dòng Thạch Hãn cuồn cuộn, hung dữ do pháo kích của địch điên cuồng bắn phá, ông phát hiện đoạn dây bị đứt quá ngắn, không thể nối bằng tay theo cách thông thường giữa hai bờ. Không còn lựa chọn nào khác, người lính trẻ đã dùng chính hai hàm răng của mình cắn chặt hai đầu dây đứt, biến cơ thể mình thành một "cột điện sống" nối liền mạch thông tin.

Suốt 30 phút giữa dòng sông, mỗi lần tổng đài quay máy, dòng điện phóng qua khiến ông đau đến tê dại, có lúc ngất lịm đi rồi lại tỉnh dậy, tiếp tục cắn giữ hai đầu dây. Ông từng nhớ lại cảm giác ấy: "Tôi như cột điện giữa dòng nước, bom đạn bắn tung cả người". Cũng chính trong 30 phút sinh tử ấy, mạch thông tin được giữ thông suốt đúng vào lúc Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp trực tiếp truyền mệnh lệnh chỉ huy chiến dịch, giúp lực lượng ta kịp thời bẻ gãy các đợt phản kích của địch, góp phần giữ vững Thành cổ Quảng Trị trong những ngày đêm cam go nhất.

Khi hoàn thành nhiệm vụ, bơi được vào bờ, người lính thông tin trẻ tuổi trở về đơn vị trong sự ngỡ ngàng và xúc động của đồng đội, bởi không ai nghĩ ông có thể sống sót trở về sau 30 phút làm "cầu dẫn điện" giữa mưa bom giữa dòng sông.

Anh hùng ở tuổi 20

Chiến công phi thường ấy đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng của quân ta trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị - một trong những trận chiến ác liệt và bi tráng nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ngày 23.9.1973, khi vừa tròn 20 tuổi, Mai Ngọc Thoảng vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

ẢNH: NVCC

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục ở lại quân ngũ, công tác tại Sư đoàn 390 (Quân đoàn 1) cho đến năm 1993 mới xuất ngũ trở về quê hương. Trở về đời thường, người lính thông tin năm xưa tiếp tục cống hiến cho quê hương Ngọc Trạo, lần lượt đảm nhiệm các vị trí Phó Chủ tịch HĐND phường, rồi Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Trạo, luôn được người dân địa phương ghi nhận là tận tâm, gương mẫu trong công việc.

Truyền lửa cho thế hệ hôm nay

Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ đêm giữ mạch sống trên dòng Thạch Hãn, người Anh hùng thông tin năm xưa nay tuổi đã cao, mang trong mình những di chứng bệnh tật của một thời trận mạc. Thế nhưng, ông vẫn đều đặn đến các trường học, các buổi giao lưu để kể lại câu chuyện của mình và đồng đội, truyền ngọn lửa cách mạng cho lớp trẻ hôm nay, nhắc nhở về giá trị của hòa bình và lòng quả cảm của thế hệ cha anh.

Anh hùng Mai Ngọc Thoảng tại đêm giao lưu “Tự hào truyền thống – Viết tiếp chiến công” do Bộ CHQS tỉnh Thanh Hóa tổ chức.

Câu chuyện về chàng trai người Mường 38kg năm nào, người đã biến chính cơ thể mình thành cây cầu dẫn điện giữa lằn ranh sinh tử, vẫn còn đó như một minh chứng sống động cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng của một thế hệ Việt Nam đi qua chiến tranh. Cuộc đời ông, cũng như bao đồng đội đã ngã xuống bên dòng Thạch Hãn năm ấy, chính là những bông hoa lửa rực rỡ nhất, nở giữa Thành cổ khốc liệt để mang về mùa xuân thống nhất cho đất nước hôm nay.