Người lính – nhà văn; ký ức chiến trường qua văn học
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà văn Nguyễn Thanh Tú là một nhân vật đặc biệt trong Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông là minh chứng sinh động cho sự kết hợp giữa bản lĩnh của người lính lăn lộn qua các chiến trường khốc liệt và tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc của một cây bút nghiên cứu văn hóa, lý luận văn học.
Năm 1985, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Ngữ văn tại Trường Đại học Sư phạm, Nguyễn Thanh Tú đã tình nguyện lên Điện Biên dạy học cho đồng bào miền núi. Nhưng cuộc đời người lính không gác lại ở bục giảng. Khi biên giới phía Bắc và chiến trường Campuchia vẫy gọi, ông tạm biệt vùng đất rẻo cao, mang theo lý tưởng thanh niên để trực tiếp cầm súng ra chiến trường. Trải qua gần 10 năm cống hiến trên mặt trận biên giới khốc liệt và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, những ngày tháng nếm mật nằm nề nơi chiến trường đã rèn dũa nên tư chất kiên cường, giàu kinh nghiệm thực tiễn cho ông.
Khi hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu, ông trở về làm giảng viên tại Học viện Khoa học Quân sự, rồi sau đó gắn bó nhiều năm và giữ chức Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Lúc này, cây súng năm xưa được thay bằng cây bút. Ông dấn thân vào hành trình nghiên cứu lý luận, phê bình văn học và văn hóa.
Đặc biệt, Đại tá Nguyễn Thanh Tú ghi dấu ấn sâu sắc qua hàng loạt công trình nghiên cứu về tư tưởng, văn hóa và con người Chủ tịch Hồ Chí Minh. Để viết nên những trang sách thuyết phục, ông đã lặn lội khảo sát hàng chục hang động, di tích lịch sử từ Cao Bằng, Tuyên Quang đến Thái Lan, Lào, Trung Quốc. Tự học và thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông đối chiếu hàng ngàn tài liệu lịch sử quốc tế để khai phá những góc nhìn mới mẻ, làm nổi bật giá trị văn hóa Hồ Chí Minh trong lòng bạn đọc.
Với hàng chục đầu sách xuất bản cùng vô số bài báo đanh thép trên tư tưởng luận chiến, Đại tá Nguyễn Thanh Tú vẫn luôn giữ thói quen đọc và viết mẫn cán. Hành trình của ông — từ người thầy giáo trẻ, người lính nơi biên cương cho đến nhà văn, nhà khoa học khoác áo magno — là câu chuyện đẹp về tinh thần học tập không ngừng và lòng phụng sự vô điều kiện cho nền văn hóa quân đội và dân tộc.
