NGƯỜI LÍNH NHỎ CON VÀ NHỮNG TRẬN ĐÁNH KHÔNG KHOAN NHƯỢNG

Có những người bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo hành trang chỉ là lòng yêu nước và một ý chí giản dị: đất nước cần thì mình lên đường. Nguyễn Văn Trường là một người như thế. Sinh năm 1948 tại xã Kỳ Lạc, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, năm 1968, khi vừa bước qua tuổi đôi mươi, chàng trai đang làm công nhân tại Xí nghiệp vôi xã Kỳ Lạc đã tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện tại Thanh Hóa, ông được biên chế vào bộ đội đặc công và chiến đấu ở chiến trường Bình Trị Thiên – nơi những trận đánh diễn ra trong điều kiện vô cùng khốc liệt.

Những ngày đầu trong quân ngũ, Nguyễn Văn Trường gây ấn tượng bởi vóc dáng nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, gan dạ. Chiến trường nhanh chóng tôi luyện người thanh niên quê Kỳ Lạc thành một người lính đặc công giàu bản lĩnh. Tháng 9/1968, trong trận đánh tại cứ điểm Tân Điền, Quảng Trị, ông cùng đồng đội sử dụng hỏa lực B40, DKZ tiến công, phá hủy 2 lô cốt của địch. Đó là trận đánh lớn đầu tiên trong đời binh nghiệp, nhưng cũng là bước khởi đầu cho một chặng đường chiến đấu đầy gian khổ và hiểm nguy.

Chiến tranh không cho người lính nhiều thời gian để suy nghĩ về sự sống và cái chết. Có những khoảnh khắc, quyết định được đưa ra chỉ trong vài giây. Nguyễn Văn Trường từng tham gia hàng chục trận đánh lớn nhỏ. Trong ký ức của ông, một trong những trận chiến không thể nào quên là trận đánh xe tăng địch tại đồi Ông Do vào tháng 5/1970.

Khu vực này khi ấy là một vị trí trọng yếu. Địch đã sử dụng chất độc hóa học để phá hủy cây cối, xóa nơi ẩn nấp của bộ đội ta. Trong một lần trinh sát, lực lượng ta phát hiện 3 xe tăng và 3 xe ủi của địch đang hoạt động dưới chân đồi. Nguyễn Văn Trường cùng hai đồng đội được giao nhiệm vụ tiếp cận mục tiêu. Ông nhận lệnh lên phía trước, sử dụng B40 tiêu diệt xe tăng.

Khoảng cách giữa người lính và chiếc xe tăng quá gần. Nếu bắn B40 ở cự ly ấy, sức ép và mảnh đạn có thể gây nguy hiểm trực tiếp cho chính người sử dụng. Nhưng mục tiêu đã ở trước mặt. Không còn nhiều thời gian để lựa chọn. Nguyễn Văn Trường sau này kể rằng lúc ấy ông cũng run, nhưng rồi xác định “chết cũng bắn”. Ông ngắm thẳng vào chiếc xe tăng và bóp cò.

Chiếc xe tăng bốc cháy. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ và rút về căn cứ, ông mới nhận ra những mảnh đạn B40 đã găm vào vai và chân mình. Trận đánh ấy mang về cho ông Huy hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ và danh hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới ngay tại trận tuyến.

Nhưng chiến tranh chưa dừng lại ở Quảng Trị. Sau những năm tháng chiến đấu ở chiến trường phía Nam, Nguyễn Văn Trường tiếp tục được điều động tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Tại đây, ông đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng Đại đội 4, Trung đoàn 46, Sư đoàn 326, Quân khu 2. Tháng 2/1979, tại điểm cao 551, Sìn Hồ, Lai Châu, ông cùng đơn vị đối mặt với những trận tiến công quyết liệt của đối phương.

Trong hoàn cảnh ấy, người đại đội trưởng quê Hà Tĩnh đã chỉ huy 3 mũi tiến công tạo thế gọng kìm, sử dụng hỏa lực phân tán lực lượng đối phương và giành lại điểm cao. Theo tư liệu được ghi lại, trong 3 ngày chiến đấu, đơn vị dưới sự chỉ huy của ông đã tiêu diệt khoảng 500 quân đối phương và giữ vững khu vực phòng thủ.

Điều đáng nói là Nguyễn Văn Trường không phải người chưa từng biết đến thương tích. Trong những năm tại ngũ, ông bị thương tới 3 lần. Nhưng mỗi lần bình phục, người lính ấy lại trở về đơn vị, tiếp tục chiến đấu. Với những thành tích trong chiến đấu, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có các Huân chương Chiến công và Huân chương Quân công. Ngày 20/12/1979, Nguyễn Văn Trường được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những năm tháng chiến tranh rồi cũng qua. Người lính năm xưa trở về quê hương. Nhưng cuộc sống sau chiến tranh không phải lúc nào cũng dễ dàng. Rời quân ngũ với thương tật 41%, ông trở về xã Kỳ Lạc và bắt đầu cuộc sống của một người nông dân. Có thời điểm gia đình ông gặp nhiều khó khăn khi các con đau ốm, vợ bị tai nạn. Người Anh hùng từng đối mặt với xe tăng, bom đạn trên chiến trường lại trở về với những lo toan rất đời thường: cơm áo, gia đình, con cái và cuộc sống nơi miền núi.

Hình ảnh ấy có lẽ khiến câu chuyện về Nguyễn Văn Trường trở nên gần gũi hơn. Bởi sau tất cả những chiến công, ông vẫn là một người nông dân bình dị. Hàng ngày, ông dậy sớm, mang theo cơm, cá khô, nước chè, rồi vào rừng chăn trâu, đốn củi. Ông vẫn tham gia các phong trào ở địa phương, giữ lối sống giản dị và phẩm chất của người lính Cụ Hồ.

Nhìn vào cuộc đời Nguyễn Văn Trường, có thể thấy một điều rất rõ: người Anh hùng không chỉ được tạo nên bởi những phút giây lập chiến công. Đằng sau một khoảnh khắc bóp cò là những tháng ngày rèn luyện, những lần bị thương, những cuộc hành quân, những người đồng đội đã nằm lại và cả sự lựa chọn trở lại chiến trường sau mỗi lần bình phục.

Ngày hôm nay, chiến tranh đã lùi xa. Những người trẻ sinh ra trong hòa bình có thể khó hình dung được cảm giác đứng trước một chiếc xe tăng ở khoảng cách gần đến mức chỉ một quyết định sai cũng có thể mất mạng. Nhưng chính vì vậy, những câu chuyện như của Nguyễn Văn Trường càng cần được kể lại.

Bởi lịch sử không chỉ nằm trong những chiến dịch lớn hay những con số thống kê. Lịch sử còn nằm trong cuộc đời của từng con người cụ thể. Một chàng trai quê Kỳ Lạc năm nào rời nhà khi mới ngoài hai mươi tuổi. Một người lính nhỏ bé nhưng không nhỏ bé về ý chí. Một người đã đi qua chiến trường Quảng Trị, rồi lại lên biên giới phía Bắc. Ba lần bị thương nhưng vẫn trở lại. Và cuối cùng, sau khi hoàn thành nhiệm vụ với Tổ quốc, ông trở về quê hương sống một cuộc đời bình dị.

Có lẽ đó chính là vẻ đẹp của một thế hệ.

Họ không nói quá nhiều về mình. Họ chỉ làm những gì đất nước cần.

Khi Tổ quốc cần người lính, họ lên đường. Khi chiến trường cần người chỉ huy, họ tiến lên. Khi hòa bình trở lại, họ trở về làm người nông dân, tiếp tục chăm lo gia đình và quê hương.

Nguyễn Văn Trường hôm nay có thể đã ở tuổi xưa nay hiếm, nhưng ký ức về những năm tháng “hoa lửa” vẫn còn nguyên trong câu chuyện ông kể. Đó là những ký ức có đau thương, có mất mát, có hiểm nguy nhưng cũng có niềm tự hào.

Và với thế hệ hôm nay, câu chuyện ấy gửi lại một thông điệp giản dị: tuổi trẻ chỉ đến một lần, nhưng cách mỗi người sử dụng tuổi trẻ của mình sẽ quyết định điều họ để lại cho quê hương, đất nước.

Nguyễn Văn Trường đã dành tuổi trẻ của mình cho những trận chiến.

Thế hệ hôm nay không còn phải cầm súng ra trận, nhưng vẫn có những “trận chiến” khác cần sự dũng cảm: chiến đấu với sự lười biếng, với những giới hạn của bản thân, với khó khăn trong học tập, lao động và xây dựng quê hương.

Nếu thế hệ trước đã dùng máu xương để bảo vệ đất nước thì thế hệ hôm nay cần dùng trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng để làm cho đất nước ngày càng tốt đẹp hơn.

Đó cũng là cách thiết thực nhất để những câu chuyện về “thời hoa lửa” không chỉ nằm lại trong ký ức.