Người lính ở lại với Tổ quốc

Hai ngày sau trận đánh, giấy báo tử được gửi về quê. Tin dữ phủ bóng tang thương lên ngôi nhà nhỏ ở Hưng Nguyên. Người cha lặng người, người mẹ khóc cạn nước mắt, các em bàng hoàng không tin người anh cả đã mãi mãi nằm lại nơi trận địa. Người vợ trẻ Hồ Thị Sâm nhiều lần ngất lịm khi hay tin chồng hy sinh, chỉ ít ngày sau lời hẹn sẽ trở về đoàn tụ.

Giấy nghỉ phép của khẩu đội trưởng Phan Đăng Cát - kỷ vật còn lưu giữ về người lính đã gác lại hạnh phúc riêng để trở về trận địa.

Mãi nhiều năm sau, gia đình mới biết sáng hôm ấy Phan Đăng Cát đã được đơn vị cho nghỉ phép. Chiếc ba lô đã xếp gọn, phần quà dành cho người thân cũng đã chuẩn bị sẵn.

Chỉ còn một quãng đường ngắn nữa là anh có thể trở về. Nhưng khi tiếng còi báo động vang lên, người lính trẻ đã gác lại niềm hạnh phúc riêng, đặt ba lô xuống để cầm lá cờ chỉ huy trở lại trận địa. Cuộc trở về với gia đình khép lại ở khoảnh khắc ấy.

Lá cờ anh cầm trong trận đánh năm ấy hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, trở thành chứng tích về tinh thần quả cảm của người chiến sĩ Phòng không - Không quân trong những ngày đầu bảo vệ bầu trời miền Bắc.

Trong trận đánh lịch sử ngày 5/8/1964, Đại đội 138 cùng các đơn vị thuộc Trung đoàn Pháo phòng không 280 đã góp phần lập nên chiến công mở đầu của quân và dân miền Bắc trước không quân Mỹ. Riêng liệt sĩ Phan Đăng Cát được Chủ tịch Hồ Chí Minh truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và sau này được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến tranh kết thúc, chị Hồ Thị Sâm đi thêm bước nữa theo nguyện vọng của gia đình chồng. Nhưng cuộc đời có thể mở sang một ngã rẽ khác, còn nghĩa tình thì vẫn vẹn nguyên.

Những ngày giỗ, Tết hay mỗi dịp gia đình có việc, hai bên vẫn tìm về bên nhau như người thân ruột thịt. Đó không chỉ là sự gắn bó giữa hai gia đình, mà còn là cách họ giữ gìn ký ức về người lính đã khép lại hạnh phúc riêng để hoàn thành lời thề với non sông.

Ngoài hiên, gió vẫn khe khẽ lay những tán cây. Trên bàn thờ, sắc đỏ của lá cờ vẫn lặng lẽ hiện diện bên di ảnh người liệt sĩ. Hơn 60 năm đã đi qua, lời hẹn năm ấy mãi mãi dừng lại trước ngưỡng cửa của một cuộc đoàn viên.

Nhưng từ khoảnh khắc đặt chiếc ba lô xuống để cầm lấy lá cờ chỉ huy, Phan Đăng Cát đã có một cuộc trở về khác, trở về trong ký ức của đồng đội, trong niềm tự hào của gia đình, để lại cho hôm nay một câu chuyện đẹp về trách nhiệm, lòng quả cảm và sự hy sinh của người lính