Người lính Pha Long và đường biên tháng Hai

Lê Khắc Xuân (1953–2024) là một chiến sĩ thuộc Đồn Biên phòng Pha Long, huyện Mường Khương, Lào Cai. Ông quê ở Thiệu Hóa, Thanh Hóa, nhập ngũ năm 1975 và sau đó được điều về lực lượng Công an nhân dân vũ trang, nay là Bộ đội Biên phòng. Cuối năm 1976, ông chính thức được biên chế về Đồn Pha Long.

Pha Long khi ấy là một địa bàn biên giới đặc biệt khó khăn. Đồn phụ trách 6 xã, 38 thôn và khoảng 40 km đường biên giới. Từ năm 1977, tình hình khu vực ngày càng căng thẳng. Những người lính biên phòng phải thường xuyên tuần tra, canh giữ các cột mốc và phối hợp với nhân dân địa phương bảo vệ địa bàn.

Ngày 17 tháng 2 năm 1979

Khoảng 5 giờ sáng ngày 17/2/1979, Đồn Biên phòng Pha Long bị pháo kích và tiến công. Khi ấy, đồn chỉ có gần 80 cán bộ, chiến sĩ, phải tổ chức phòng thủ tại đồn chính và các vị trí chốt xung quanh.

Lê Khắc Xuân khi đó là trung sĩ, được giao chỉ huy một tổ chốt chặn. Trong những ngày chiến đấu từ 17 đến 20/2, ông cùng đồng đội liên tục chống trả các đợt tiến công và tìm cách giữ vững trận địa.

Có một chi tiết rất đáng chú ý: khi tình thế tại Pha Long ngày càng khó khăn, Lê Khắc Xuân nhiều lần được giao nhiệm vụ băng qua khu vực nguy hiểm để liên lạc, chi viện và đưa thương binh về phía sau. Sau đó, ông cùng những người còn sống tiếp tục trở lại địa bàn chiến đấu.

Cuộc chiến tại Pha Long gây tổn thất rất lớn. Theo tư liệu của Báo Lào Cai, 24 cán bộ, chiến sĩ của Đồn Pha Long đã hy sinh trong những ngày đầu cuộc chiến đấu. Lê Khắc Xuân là một trong những người sống sót và trở thành nhân chứng quan trọng kể lại trận chiến ấy.

Điểm cần đính chính so với thông tin bạn đưa: Lê Khắc Xuân không hy sinh tại Pha Long. Ông trở về sau trận chiến và tiếp tục công tác. Ngày 19/12/1979, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Vì vậy, nếu bạn muốn câu chuyện về một người lính Pha Long còn sống trở về để kể lại những ngày tháng ấy, Lê Khắc Xuân là nhân vật rất phù hợp.

Điều sâu sắc nhất của câu chuyện

Lê Khắc Xuân không phải một vị tướng hay một người chỉ huy cấp cao.

Ông bắt đầu từ một người lính trẻ, tình nguyện ở lại biên giới khi có cơ hội trở về địa phương. Chính tại Pha Long, ông cùng đồng đội trải qua những ngày chiến đấu khốc liệt nhất của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.

Vì thế, câu chuyện có thể được kể từ một góc nhìn rất gần với chủ đề “Khi tuổi trẻ gặp lịch sử”:

Một người lính trẻ đến Pha Long khi tuổi đời còn rất ít.
Vài năm sau, chính mảnh đất ấy trở thành nơi thử thách lớn nhất của tuổi trẻ ông.
Và nhiều thập niên sau, ông vẫn nhớ những người đồng đội đã nằm lại nơi đường biên.

Pha Long vì thế không chỉ là một địa danh trong lịch sử năm 1979.

Đó là nơi một thế hệ người lính đã dùng những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ để đứng ở đường biên, nơi bình yên của Tổ quốc được bảo vệ bằng sự hiện diện và lòng kiên cường của những con người rất bình thường.

“Có những người lính đi qua chiến tranh và trở về. Nhưng trong ký ức của họ, đường biên vẫn còn đó – cùng những người đồng đội đã không thể trở về.”