Người lính pháo cao xạ đi qua hai cuộc chiến, sống sót giữa lằn ranh sinh tử

Giữa những trang sử lớn của dân tộc, có những con người không giữ chức vụ cao, không để lại tên tuổi trên bia đá, nhưng chính họ là những nhân chứng sống cho lịch sử. Ông Lưu Văn Kiện, sinh năm 1935, quê xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng, là một người như thế.

Tuổi trẻ gắn với kháng chiến chống Pháp

Năm 1952, khi mới 17 tuổi, ông Kiện lên đường nhập ngũ, biên chế vào Trung đoàn 367 – một trong những đơn vị pháo cao xạ chủ lực đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau thời gian ngắn đóng quân tại Nho Quan (Ninh Bình), đơn vị ông liên tục hành quân qua Hòa Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên, chuẩn bị cho những chiến dịch lớn.

Trong điều kiện vô cùng bí mật, đơn vị ông được lệnh hành quân ban đêm sang Trung Quốc để huấn luyện bắn pháo cao xạ – một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng khi không quân địch ngày càng tăng cường đánh phá. Những tháng ngày huấn luyện nơi đất khách đã trang bị cho ông và đồng đội kỹ năng chiến đấu hiện đại, góp phần quyết định trong những trận đánh sau này.

Năm 1954, đơn vị ông bí mật trở về nước, trực tiếp tham gia chiến đấu tại Điện Biên Phủ với nhiệm vụ bắn máy bay địch, bảo vệ mặt trận. Sau chiến thắng, đơn vị tiếp tục hành quân về Thái Nguyên, rồi đến năm 1955, kéo pháo bí mật xuống Hà Nội để bảo vệ Thủ đô non trẻ. Đoàn xe kéo pháo khi ấy có chiếc xe đi đầu do Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy – một ký ức không thể nào quên trong đời người lính.

Giai đoạn 1956 – 1957, ông làm nhiệm vụ bảo vệ Trung đoàn 80 tại Phú Thọ, sau đó đến năm 1967 thì phục viên, trở về quê hương.

Nhưng chiến tranh chưa buông tha đất nước – và cũng chưa buông tha ông.

Tái ngũ trong khói lửa chiến tranh chống Mỹ

Năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, không quân Mỹ liên tục đánh phá các tuyến giao thông, nhà máy, khu công nghiệp, ông Lưu Văn Kiện tái ngũ tại Phú Thọ.

Do yêu cầu bí mật quốc gia, ông không biết tên đơn vị, không biết tên đại đội trưởng, chỉ biết nhiệm vụ của mình là tiếp tục bắn máy bay Mỹ, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu. Đó là đặc điểm phổ biến của nhiều đơn vị phòng không giai đoạn này – tách nhỏ, cơ động liên tục, hạn chế lộ thông tin để tránh bị đánh phá.

Chiến trường lần này khốc liệt hơn rất nhiều. Máy bay Mỹ đánh bom ngày đêm, bom rải thảm, bom nổ chậm, bom tọa độ… Không ít đồng đội của ông đã ngã xuống, nhiều người hy sinh ngay bên trận địa pháo, không kịp để lại tên tuổi.

Trong ký ức của ông Kiện, có một lần số phận rẽ sang hướng khác chỉ trong một đêm.

Ông được chính trị viên phó đề nghị đổi vị trí: người ấy thay ông trực chiến, còn ông lên chỗ chính trị viên trưởng để lấy giấy xây dựng Đảng. Đêm hôm đó, ông ngủ lại một tối tại vị trí chính trị viên trưởng. Sáng hôm sau, ông được lệnh đi ô tô lên Uông Bí, rồi tiếp tục đến Cửa Ông để huấn luyện cho lính mới tại khu vực nhà máy, bởi ông là người đã từng được đào tạo bắn pháo cao xạ ở Trung Quốc.

Chính quyết định ấy đã cứu sống ông.

Chỉ ít ngày sau, trận địa cũ bị máy bay Mỹ đánh bom dữ dội. Ba người trong đơn vị của ông – trong đó có chính trị viên phó đã thay ca cho ông – đều anh dũng hy sinh. Tin dữ đến như một nhát cắt vào ký ức, để lại trong ông nỗi day dứt suốt cả cuộc đời.

Nhân chứng của sự sống và mất mát

Khi kể lại câu chuyện ấy, ông Kiện không nhận mình là người may mắn theo cách hời hợt. Ông nói, đó là sự sống được đánh đổi bằng máu của đồng đội. Những người đã nằm lại chiến trường không kịp biết rằng, chính họ đã giữ lại mạng sống cho một người khác.

Ngày nay, khi bom đạn đã lùi xa, ông Lưu Văn Kiện vẫn là một nhân chứng lịch sử thầm lặng – người đã đi qua kháng chiến chống Pháp, rồi chiến tranh chống Mỹ, trực tiếp đối mặt với máy bay, bom đạn, sự hy sinh và ranh giới mong manh giữa sống – chết.

Câu chuyện của ông không chỉ là ký ức cá nhân, mà là mảnh ghép chân thực của lịch sử dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng:
Hòa bình chưa bao giờ là điều hiển nhiên – mà được đánh đổi bằng cả tuổi trẻ và sinh mạng của biết bao con người.