NGƯỜI LÍNH QUÂN BÁO ĐI VÀO LÒNG ĐỊCH

a lần xin vào quân đội

Dương Quảng Châu, tên thật Dương Ngọc Chiến, sinh năm 1929 tại Hưng Yên.

Tuổi thơ của ông trải qua trong hoàn cảnh khó khăn. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, vì cuộc sống nghèo khó, gia đình phải rời quê lên Thái Nguyên làm ruộng thuê.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Dương Quảng Châu nhiều lần xin gia nhập quân đội.

Nhưng cả ba lần, ông đều không được chấp nhận vì không đủ sức khỏe.

Người thanh niên ấy không bỏ cuộc.

Đến tháng 5/1948, Dương Quảng Châu được tham gia bộ đội địa phương, sau đó chuyển sang bộ đội chủ lực.

Ông trở thành chiến sĩ quân báo.

Đây là một nhiệm vụ đặc biệt.

Trước mỗi trận đánh, những người lính quân báo phải tìm cách tiếp cận mục tiêu, xác định hệ thống bố phòng, hỏa lực, đường đi, hàng rào và hoạt động của đối phương.

Có những thông tin chỉ có thể có được khi người trinh sát đến thật gần.

Thậm chí phải đi vào bên trong.

Với Dương Quảng Châu, những chuyến đi như thế trở thành công việc thường xuyên.

Giả làm phu để vào đồn

Năm 1949, Dương Quảng Châu được giao một mình trinh sát vị trí Bồng Lai, Hạ Trì ở Hà Đông.

Trong quá trình làm nhiệm vụ, ông bị đối phương phát hiện và tổ chức vây bắt.

Không thể trở về đơn vị, Dương Quảng Châu phải ẩn lại giữa khu vực địch kiểm soát.

Không thức ăn.

Không lực lượng hỗ trợ.

Nếu bị phát hiện thân phận, người chiến sĩ quân báo có thể bị bắt bất cứ lúc nào.

Nhưng ông không từ bỏ nhiệm vụ.

Dương Quảng Châu tìm cách cải trang thành một người phu, trà trộn vào khu vực đồn để tiếp tục quan sát, nắm tình hình.

Sau khi thu thập được những thông tin cần thiết, ông bình tĩnh tìm cách vượt khỏi vòng vây và trở về đơn vị.

Những tài liệu trinh sát được đưa về đầy đủ.

Nhiệm vụ hoàn thành.

Sự việc ấy cho thấy một đặc điểm sẽ theo Dương Quảng Châu trong những năm tiếp theo: càng ở gần đối phương, người chiến sĩ quân báo càng phải bình tĩnh.

Từ Biên Giới đến những chuyến trinh sát năm 1953

Trong Chiến dịch Biên Giới năm 1950, trên đường từ Thất Khê về Khâu Lương, Dương Quảng Châu cùng đồng đội phát hiện một nhóm tàn binh đang ẩn trong rừng.

Ông tổ chức lực lượng bao vây.

Thay vì chỉ nổ súng tiến công, những người lính vừa bắn uy hiếp, vừa kêu gọi đối phương đầu hàng.

Kết quả, họ bắt sống được bốn người.

Đến năm 1953, Dương Quảng Châu tiếp tục được giao nhiệm vụ điều tra bốt Thái Đào ở Bắc Giang.

Để tiếp cận được mục tiêu, mũi trinh sát do ông phụ trách phải vượt qua hai con đường thường xuyên có lính tuần tra, một con sông máng và 11 lớp hàng rào.

Từng chướng ngại phải được vượt qua trong im lặng.

Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả tổ trinh sát bị phát hiện.

Dương Quảng Châu cùng đồng đội cuối cùng vẫn lọt được vào sát vị trí đối phương, quan sát và nắm được tình hình rồi trở về.

Những thông tin mà quân báo thu thập được trở thành cơ sở phục vụ việc chuẩn bị phương án chiến đấu của đơn vị.

Chín lần dẫn đầu tiểu đội xung kích

Cuối năm 1953, trên đường truy kích đối phương tại Mường Ngòi, Dương Quảng Châu chỉ huy một tiểu đội vượt sông tiếp tục truy đuổi.

Trận đánh diễn ra quyết liệt.

Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, ông đã 9 lần dẫn đầu tiểu đội xung kích, góp phần đánh tan một tiểu đoàn đối phương.

Đạn mang theo hết, Dương Quảng Châu sử dụng súng thu được để tiếp tục chiến đấu.

Trong một lần khác tại Nậm Bạc, tiểu đội của ông truy kích từ sáng đến gần tối.

Khi đơn vị vừa dừng lại ăn cơm, bốn binh lính đối phương bất ngờ xuất hiện, giương súng về phía những người đang nghỉ.

Khoảng cách quá gần.

Dương Quảng Châu lập tức phản ứng, gạt khẩu súng của người đi đầu và đánh trả. Ba người còn lại sau đó đầu hàng.

Những tình huống như vậy cho thấy nhiệm vụ của người lính quân báo thời chiến không chỉ dừng ở quan sát và thu thập thông tin.

Khi bị phát hiện hoặc gặp đối phương, họ phải trực tiếp chiến đấu để hoàn thành nhiệm vụ và bảo toàn lực lượng.

Người lính quân báo ở Điện Biên Phủ

Năm 1954, Dương Quảng Châu cùng Trung đoàn 36, Đại đoàn 308 tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Lúc này, ông đã là một cán bộ quân báo có nhiều kinh nghiệm.

Trên chiến trường Điện Biên Phủ, nhiệm vụ trinh sát đặc biệt quan trọng. Tập đoàn cứ điểm được xây dựng với hệ thống công sự, hàng rào, trận địa và cứ điểm liên kết chặt chẽ. Muốn tổ chức tiến công, các đơn vị phải nắm được tình hình bên trong và những thay đổi trong hệ thống phòng thủ.

Những người lính quân báo phải tiếp tục bò sát trận địa, xác định mục tiêu và thu thập thông tin phục vụ chỉ huy.

Dương Quảng Châu là một trong những người làm nhiệm vụ ấy.

Nhưng ông không chỉ làm công tác trinh sát.

Khi chiến đấu diễn ra, người Trung đội phó quân báo còn trực tiếp cùng đồng đội tiến công.

Trong một trận đánh ở khu vực phía tây sân bay Mường Thanh, Dương Quảng Châu bị thương nặng, gãy chân và không thể tiếp tục di chuyển.

Ông vẫn không rời trận địa ngay.

Nằm tại chỗ, Dương Quảng Châu bàn giao nhiệm vụ cho đồng đội, đồng thời tiếp tục động viên chiến sĩ giữ vững tinh thần chiến đấu.

Sau đó, ông mới được đưa về điều trị.

Bị thương vẫn vận động đồng đội cứu lúa

Câu chuyện về Dương Quảng Châu còn có một chi tiết ít được biết đến hơn.

Trong thời gian điều trị thương tích, ông vẫn tham gia lao động tại nơi điều trị và giúp đỡ người dân.

Khi xảy ra ngập lụt, một đoạn đê bị vỡ, nhiều diện tích lúa đứng trước nguy cơ mất trắng.

Dương Quảng Châu vận động 60 thương binh còn đủ sức khỏe, phối hợp với khoảng 50 người dân địa phương đắp lại đoạn đê.

Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, việc này góp phần bảo vệ được 480 mẫu lúa của nhân dân.

Từ một người lính chuyên hoạt động bí mật trong vùng địch, khi nằm điều trị với một chân bị thương, Dương Quảng Châu vẫn tiếp tục tìm việc mình có thể làm.

Danh hiệu sau Điện Biên Phủ

Trong những năm quân ngũ, Dương Quảng Châu được nhiều lần khen thưởng, được tặng Huân chương Quân công hạng Ba, ba Huân chương Chiến công hạng Hai, Huy hiệu Bác Hồ và được công nhận là Chiến sĩ thi đua của Đại đoàn.

Ngày 7/5/1956, ông được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Khi được tuyên dương, Dương Quảng Châu là Trung đội phó Đại đội Quân báo, Trung đoàn 36, Đại đoàn 308.

Từ ngày nhập ngũ tháng 5/1948 đến Điện Biên Phủ năm 1954 chỉ là một chặng đường khoảng sáu năm.

Nhưng trong quãng thời gian ấy, người thanh niên từng ba lần xin vào quân đội không thành đã trở thành một cán bộ quân báo dày dạn kinh nghiệm.

Ông từng phải nhịn đói giữa vòng vây.

Từng cải trang để vào đồn đối phương.

Từng vượt qua 11 lớp hàng rào để tiếp cận mục tiêu.

Từng trực tiếp truy kích, chiến đấu.

Và tại Điện Biên Phủ, ngay cả khi bị thương gãy chân, ông vẫn ở lại trận địa để bàn giao nhiệm vụ và động viên đồng đội.

Công việc của người lính quân báo thường diễn ra trước khi một trận đánh bắt đầu, trong bóng tối và ở những nơi ít người chứng kiến.

Dương Quảng Châu là một trong những người lính như thế – đi trước để tìm đường, đến gần đối phương để lấy thông tin và nhiều lần đặt mình vào giữa vòng vây để đồng đội phía sau có thêm cơ sở bước vào trận đánh.