NGƯỜI LÍNH QUÊ NAM ĐỊNH VÀ TRẬN ĐÁNH KHÔNG QUÊN TRÊN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, có những người lính trở thành biểu tượng không chỉ bởi chiến công mà còn bởi tư thế của họ trước sự sống và cái chết. Nguyễn Viết Xuân là một trong những người như vậy. Câu chuyện về ông gắn với một câu nói đã trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Phúc, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Ông nhập ngũ từ khi còn trẻ và trải qua nhiều năm chiến đấu trong quân đội. Trong quá trình công tác, ông trở thành một cán bộ có bản lĩnh, được đồng đội tin tưởng.

Năm 1964, ông cùng đơn vị hành quân vào chiến trường Quảng Bình. Đây là thời điểm cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ ở miền Bắc ngày càng trở nên ác liệt. Những vùng đất gần tuyến đường chi viện cho chiến trường thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá.

Trong một trận chiến đấu năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân bị máy bay địch tập kích. Bom đạn liên tục trút xuống trận địa. Trong lúc chiến đấu, ông bị thương rất nặng nhưng vẫn cố gắng ở lại chỉ huy bộ đội.

Người chỉ huy ấy hiểu rằng nếu mình ngã xuống, tinh thần của anh em có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, dù bị thương, ông vẫn động viên đồng đội tiếp tục chiến đấu.

Và rồi câu nói ấy vang lên:

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Một câu nói rất ngắn nhưng chứa đựng ý chí của cả một thế hệ.

Không hoảng loạn.

Không đầu hàng.

Không lùi bước.

Chỉ có một lựa chọn: tiếp tục chiến đấu.

Nguyễn Viết Xuân hy sinh ngày 18/11/1964. Ông mới 30 tuổi.

Ba mươi tuổi – độ tuổi mà một người có thể còn rất nhiều dự định cho tương lai. Nhưng cuộc chiến đã khép lại cuộc đời ông quá sớm.

Sau khi hy sinh, Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông trở thành biểu tượng của tinh thần kiên cường trong chiến đấu.

Điều đặc biệt là câu chuyện của Nguyễn Viết Xuân không chỉ được nhớ bằng những phần thưởng hay những dòng tiểu sử. Nó được nhớ bằng một câu nói.

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Câu nói ấy sau này trở thành lời hiệu triệu đối với nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Nó không đơn giản là một mệnh lệnh quân sự. Trong hoàn cảnh ấy, nó thể hiện sự bình tĩnh của người chỉ huy trước hiểm nguy và tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên sự sống của bản thân.

Nhưng phía sau người Anh hùng ấy vẫn là một con người với những tình cảm rất đời thường.

Ông cũng có gia đình.

Có người thân.

Có quê hương.

Có những người chờ đợi ngày ông trở về.

Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc chia tay trở thành vĩnh viễn.

Đó là điều khiến những câu chuyện về các Anh hùng thời chiến luôn mang trong mình hai mặt: sự tự hào và nỗi đau.

Chúng ta tự hào vì họ đã chiến đấu kiên cường.

Nhưng cũng không thể quên rằng phía sau mỗi chiến công là một con người bằng xương bằng thịt đã mất đi cơ hội được sống một cuộc đời bình thường.

Ngày nay, câu nói của Nguyễn Viết Xuân vẫn được nhắc lại như một biểu tượng của lòng dũng cảm. Nhưng khi nhắc đến câu nói ấy, điều quan trọng nhất không phải là biến nó thành một khẩu hiệu quen thuộc. Điều quan trọng là hiểu hoàn cảnh đã tạo nên câu nói đó.

Đó là những năm tháng đất nước bị chia cắt.

Đó là những ngày bom đạn phủ xuống làng quê.

Đó là thời điểm những người lính biết rằng phía trước có thể là cái chết nhưng vẫn bước lên.

Và đó cũng là thời điểm một người lính 30 tuổi đã lựa chọn đứng lại cùng đồng đội trong trận chiến cuối cùng của cuộc đời mình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Những thế hệ sinh ra sau chiến tranh có thể không biết tiếng bom là gì. Những người trẻ hôm nay đến trường, đi làm, xây dựng gia đình trong một đất nước hòa bình. Chính cuộc sống bình yên ấy khiến chúng ta càng phải nhớ đến những người đã không có cơ hội được hưởng nó.

Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng sự hy sinh ấy không mất đi.

Tên ông được đặt cho nhiều con đường, trường học và công trình. Câu nói của ông vẫn được nhắc lại. Và câu chuyện về người chính trị viên năm nào vẫn tiếp tục được kể cho các thế hệ mai sau.

Bởi lịch sử không chỉ là những mốc thời gian.

Lịch sử là con người.

Là tuổi trẻ.

Là những lựa chọn.

Và đôi khi, là một câu nói ngắn ngủi vang lên giữa tiếng bom đạn nhưng đủ sức sống qua nhiều thế hệ.

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!”

Đó là tiếng nói của một người lính.

Nhưng cũng là tiếng nói của cả một thế hệ đã đem tuổi thanh xuân của mình đặt vào vận mệnh đất nước.

Và đó chính là lý do câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân vẫn xứng đáng được kể lại trong những trang viết về “Thời hoa lửa” hôm nay.