NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CÂY ĐÀN TÍNH BÊN BẾP LỬA

NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CÂY ĐÀN TÍNH BÊN BẾP LỬA
Câu chuyện thời hoa lửa nơi vùng cao Sơn Lương

Ông Cầm Văn Tạo, sinh năm 1957, là người dân tộc Thái hiện đang sinh sống tại Xã Sơn Lương. Trong căn nhà sàn nhỏ nằm bên cánh đồng lúa, ông vẫn treo một cây đàn tính cũ đã sẫm màu khói bếp.

Mỗi tối khi bản làng chìm trong sương núi, ông lại ngồi bên bếp lửa, nhẹ nhàng gảy những giai điệu trầm buồn vang vọng giữa núi rừng Tây Bắc.

Ít ai biết rằng cây đàn ấy đã từng theo ông đi qua những năm tháng chiến tranh đầy gian khổ nơi biên giới phía Bắc.

Ngày còn nhỏ, ông lớn lên giữa tiếng suối chảy và những điệu dân ca Thái bên các đêm hội bản. Cuộc sống của bà con khi ấy còn nhiều khó khăn nhưng luôn chan chứa tiếng cười và tình làng nghĩa xóm.

Ông ngoại của ông là người chơi đàn tính rất hay trong vùng. Những đêm trăng sáng, tiếng đàn của ông lại vang lên giữa sân nhà sàn, khiến trai gái trong bản say mê ngồi nghe đến khuya.

Ông ngoại thường nói:

“Tiếng đàn giúp con người quên đi mệt nhọc và nhớ rằng mình luôn có quê hương.”

Từ nhỏ, Cầm Văn Tạo đã được dạy cách lên dây đàn, cách gảy từng giai điệu dân ca của người Thái.

Năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, chàng trai người Thái ấy tình nguyện nhập ngũ dù mẹ già luôn lo lắng.

Đêm trước ngày lên đường, ông ngoại lặng lẽ trao cho cháu cây đàn tính nhỏ rồi nói:

“Mang theo để khi buồn còn nhớ tiếng quê hương.”

Mang theo cây đàn bên mình, ông lên đường vào đơn vị hậu cần quân đội làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực và chăm sóc thương binh nơi tuyến sau.

Những năm tháng chiến tranh vô cùng gian khổ. Bộ đội phải hành quân qua rừng sâu núi đá giữa mưa rét và bom đạn.

Một đêm cuối đông năm 1980 là ký ức mà ông không bao giờ quên.

Hôm ấy đơn vị của ông vừa trải qua nhiều ngày vận chuyển hàng liên tục lên các điểm chốt trên núi cao.

Trời rét cắt da, sương mù phủ kín cả cánh rừng. Những người lính ngồi quanh bếp lửa nhỏ với gương mặt đầy mệt mỏi.

Có người nhớ mẹ già nơi quê nhà, có người nhớ người vợ trẻ mới cưới chưa lâu.

Không khí im lặng đến nặng lòng.

Lúc ấy, ông Cầm Văn Tạo lặng lẽ lấy cây đàn tính ra khỏi bao vải rồi bắt đầu gảy từng giai điệu quen thuộc của quê hương Sơn Lương.

Tiếng đàn vang lên chậm rãi giữa màn đêm lạnh giá — lúc dịu dàng như tiếng suối đầu nguồn, lúc tha thiết như lời mẹ ru con bên bếp lửa.

Những người lính ngồi quanh bỗng im lặng lắng nghe.

Có người khẽ hát theo những câu dân ca vùng cao.

Có người lặng lẽ quay mặt đi lau nước mắt.

Ông xúc động kể lại:

“Tiếng đàn lúc ấy khiến chúng tôi thấy quê hương như đang ở rất gần.”

Nhưng ngay trong đêm ấy, đơn vị bất ngờ nhận tin có một tổ vận tải bị mắc kẹt giữa đường núi do sạt lở đất.

Không chút chần chừ, ông cùng đồng đội lập tức mang đèn pin và dây thừng lên đường cứu người giữa đêm tối.

Mưa phùn khiến đường núi trơn trượt vô cùng nguy hiểm. Trong lúc trèo qua một đoạn dốc đá, một chiến sĩ trẻ bị trượt chân ngã xuống hố sâu.

Ông Cầm Văn Tạo lập tức lao tới giữ đồng đội lại bằng tất cả sức lực của mình.

Đôi tay ông bị đá cứa rớm máu nhưng ông vẫn cố bám chặt vào rễ cây bên sườn núi để kéo người chiến sĩ lên.

Sau gần một giờ căng thẳng, họ cuối cùng cũng cứu được toàn bộ tổ vận tải trở về an toàn.

Khi quay lại điểm nghỉ chân gần sáng, ông nhẹ nhàng lau lớp bùn đất bám trên cây đàn tính rồi đặt cạnh bếp lửa cho khô.

Ông nói:

“Chiến tranh khiến con người mệt mỏi, nhưng tiếng đàn quê hương giúp chúng tôi mạnh mẽ hơn.”

Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, ông xuất ngũ trở về Xã Sơn Lương. Quê hương ngày ấy còn nhiều khó khăn nhưng hòa bình đã trở lại trên khắp núi rừng Tây Bắc.

Ông cùng gia đình chăm chỉ làm ruộng, trồng quế và chăn nuôi để phát triển kinh tế. Dù cuộc sống còn vất vả nhưng ông luôn sống chan hòa và tích cực tham gia các hoạt động văn hóa của bản làng.

Ông còn dạy thanh niên trong xã chơi đàn tính và hát dân ca Thái để gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương.

Trong căn nhà sàn nhỏ giữa núi rừng Sơn Lương, cây đàn tính năm xưa vẫn được ông treo cẩn thận bên cạnh bộ quân phục cũ và những tấm huân huy chương đã bạc màu.

Mỗi tối, tiếng đàn của người lính già lại vang lên bên bếp lửa ấm áp như kể lại câu chuyện về một thời hoa lửa đầy gian khó nhưng chan chứa tình người và tình quê hương.

Ông thường dặn con cháu:

“Dù cuộc sống đổi thay thế nào cũng phải giữ lấy tiếng hát và cội nguồn của mình.”

Câu chuyện của ông Cầm Văn Tạo là hình ảnh đẹp về người lính dân tộc Thái vùng cao Tây Bắc — giản dị, kiên cường và giàu tình cảm. Những con người bình dị ấy đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc trong những năm tháng không thể nào quên.