NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CÂY ĐÀN TÍNH NĂM XƯA
NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CÂY ĐÀN TÍNH NĂM XƯA
Câu chuyện thời hoa lửa nơi vùng cao Sơn Lương
Ông Lường Văn Hòa, sinh năm 1956, là người dân tộc Thái hiện đang sinh sống tại Xã Sơn Lương. Ở tuổi gần bảy mươi, ông vẫn giữ thói quen mỗi tối mang cây đàn tính cũ ra ngồi bên hiên nhà gảy những khúc nhạc quen thuộc của quê hương Tây Bắc.
Ít ai biết rằng người đàn ông hiền lành ấy từng trải qua những năm tháng chiến tranh đầy bom đạn nơi biên giới phía Bắc.
Ngày còn nhỏ, ông lớn lên bên những cánh đồng lúa nước và những đêm hội xòe rộn ràng tiếng trống chiêng. Cuộc sống của bà con dân tộc Thái ngày ấy tuy nghèo nhưng luôn chan chứa nghĩa tình.
Năm 1978, khi nghe tin chiến sự biên giới căng thẳng, chàng trai Lường Văn Hòa viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Trước ngày lên đường, người cha già đã trao cho ông cây đàn tính tự tay mình làm rồi dặn:
“Ở đâu cũng phải nhớ mình là người con của bản.”
Mang theo cây đàn bên mình, ông lên đường vào đơn vị công binh làm nhiệm vụ mở đường và vận chuyển lương thực cho tuyến đầu.
Những năm tháng quân ngũ vô cùng gian khổ. Bộ đội phải đào hầm giữa núi đá, làm đường xuyên rừng trong điều kiện thiếu thốn đủ bề. Có những ngày mưa rét kéo dài, quần áo không kịp khô nhưng ai cũng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.
Điều khiến ông nhớ nhất là một đêm mùa đông năm 1979. Hôm ấy đơn vị vừa trải qua một trận pháo kích dữ dội. Nhiều chiến sĩ trẻ lần đầu ra trận nên tinh thần rất căng thẳng.
Thấy đồng đội buồn và nhớ nhà, ông Lường Văn Hòa lấy cây đàn tính ra gảy vài khúc nhạc dân tộc Thái giữa chiến hào tối lạnh.
Âm thanh mộc mạc vang lên giữa núi rừng biên giới khiến ai nấy đều lặng đi. Có người nhớ quê mà rơi nước mắt, có người ngồi lặng rất lâu nhìn về phía xa.
Ông kể:
“Lúc ấy chỉ mong tiếng đàn giúp anh em có thêm động lực để vượt qua sợ hãi.”
Nhưng chiến tranh không chỉ có những phút giây xúc động. Một lần trong lúc làm nhiệm vụ mở đường cho xe quân sự đi qua, đơn vị của ông bất ngờ bị pháo kích.
Một chiến sĩ bị đất đá vùi lấp sau tiếng nổ lớn. Không kịp suy nghĩ, ông cùng đồng đội lao tới đào bới giữa khói bụi để cứu người.
Dù bàn tay rớm máu vì đá sắc nhưng cuối cùng họ vẫn đưa được đồng đội ra ngoài an toàn. Riêng ông bị thương nhẹ ở vai do mảnh đá văng trúng.
Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, ông xuất ngũ trở về Xã Sơn Lương. Quê hương ngày ấy còn nghèo khó, đường đất lầy lội, cuộc sống thiếu thốn trăm bề.
Không quản ngại gian khổ, ông cùng gia đình khai hoang ruộng nương, trồng quế và chăn nuôi để phát triển kinh tế. Nhờ sự chăm chỉ và nghị lực của người lính, gia đình ông dần có cuộc sống ổn định hơn.
Ông còn tích cực tham gia công tác hội cựu chiến binh, vận động bà con đoàn kết và giữ gìn văn hóa truyền thống dân tộc Thái.
Trong ngôi nhà sàn nhỏ, cây đàn tính năm xưa vẫn được ông treo trang trọng bên cạnh những tấm huân huy chương đã bạc màu theo năm tháng. Với ông, đó là những kỷ vật thiêng liêng nhất của tuổi trẻ.
Mỗi tối, tiếng đàn tính lại vang lên giữa núi rừng Sơn Lương yên bình. Âm thanh ấy như kể lại câu chuyện về những người lính vùng cao năm xưa — những con người bình dị đã dành cả tuổi xuân để bảo vệ Tổ quốc.
Ông thường nói với con cháu:
“Chiến tranh đã qua rồi, nhưng lòng yêu nước và tình đồng đội thì phải nhớ mãi.”
Câu chuyện của ông Lường Văn Hòa là hình ảnh đẹp về người lính dân tộc Thái vùng cao Tây Bắc — chân thành, dũng cảm và giàu tình cảm. Dẫu thời gian có trôi qua, những ký ức của “thời hoa lửa” vẫn luôn sống mãi trong trái tim người lính già nơi núi rừng Sơn Lương.


