NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CHIẾC CHÕ XÔI NGÀY TRỞ VỀ

NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CHIẾC CHÕ XÔI NGÀY TRỞ VỀ
Câu chuyện thời hoa lửa nơi vùng cao Sơn Lương

Ông Cầm Văn Năm, sinh năm 1957, là người dân tộc Thái hiện đang sinh sống tại Xã Sơn Lương. Trong gian bếp nhỏ của căn nhà sàn cũ, ông vẫn giữ một chiếc chõ đồ xôi bằng gỗ đã sẫm màu vì khói bếp và thời gian.

Chiếc chõ ấy từng theo gia đình ông qua những năm tháng khó khăn nhất của chiến tranh.

Với người lính già, đó không chỉ là vật dụng quen thuộc của người Thái vùng cao mà còn là biểu tượng của tình mẹ và niềm hy vọng ngày trở về.

Ngày còn nhỏ, ông lớn lên bên những thửa ruộng bậc thang xanh mướt của Sơn Lương. Người dân tộc Thái nơi đây sống giản dị nhưng luôn đầm ấm tình người.

Mỗi sáng sớm, khói bếp từ những căn nhà sàn bay lên giữa màn sương núi lạnh giá. Mẹ ông thường dậy từ tinh mơ để đồ xôi cho cả gia đình mang lên nương.

Bà hay nói:

“Người có thể nghèo nhưng bữa cơm phải luôn có hơi ấm.”

Những lời ấy theo ông suốt cả cuộc đời.

Năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, chàng trai Cầm Văn Năm tình nguyện nhập ngũ dù là con trai cả trong gia đình.

Ngày lên đường, mẹ ông không biết nói gì nhiều. Bà chỉ lặng lẽ gói cho con trai một nắm xôi nóng rồi dặn:

“Khi nào đói hay mệt thì nhớ quê nhà luôn đợi con.”

Mang theo ký ức về gian bếp nhỏ và mùi xôi nếp quê hương, ông lên đường vào đơn vị bộ binh nơi tuyến đầu biên giới.

Những năm tháng chiến tranh vô cùng gian khổ. Bộ đội phải hành quân liên tục giữa rừng sâu núi đá, nhiều hôm thiếu ăn giữa mùa đông rét buốt.

Một đêm cuối năm 1980 là ký ức mà ông không bao giờ quên.

Hôm ấy đơn vị của ông vừa hoàn thành nhiệm vụ tuần tra trở về điểm trú quân giữa rừng.

Trời mưa lạnh kéo dài nhiều ngày khiến lương thực gần cạn. Mỗi người chỉ còn một ít gạo mang theo trong ba lô.

Nhiều chiến sĩ trẻ đã mệt lả sau nhiều ngày hành quân liên tục.

Trong lúc mọi người ngồi co ro bên bếp lửa nhỏ, ông Cầm Văn Năm bỗng nhớ đến những lần mẹ đồ xôi trong chiếc chõ gỗ ở Sơn Lương.

Ông liền cùng vài đồng đội gom góp số gạo còn lại rồi tìm một ống tre lớn trong rừng để đồ xôi.

Giữa màn đêm lạnh buốt, hơi xôi nóng bắt đầu bốc lên thơm ngào ngạt.

Mùi nếp chín khiến ai cũng nhớ quê nhà da diết.

Một chiến sĩ trẻ vừa ăn vừa lặng lẽ khóc vì nhớ mẹ.

Ông xúc động kể lại:

“Lúc ấy chỉ một nắm xôi nóng thôi cũng đủ làm ấm lòng người lính.”

Nhưng ngay trong đêm đó, đơn vị bất ngờ nhận tin có một tổ trinh sát phía trước bị mắc kẹt do mưa lũ.

Không chút chần chừ, ông cùng đồng đội mang theo phần xôi còn lại vượt rừng đi cứu người.

Đường núi tối om và trơn trượt vô cùng nguy hiểm.

Sau nhiều giờ băng rừng trong mưa lạnh, họ cuối cùng cũng tìm thấy tổ trinh sát đang kiệt sức bên vách núi.

Nhìn những đồng đội lạnh run vì đói và rét, ông Cầm Văn Năm liền chia toàn bộ phần xôi mình mang theo cho mọi người.

Ông chỉ uống chút nước suối rồi tiếp tục dìu đồng đội trở về điểm trú quân.

Một người lính trẻ xúc động nói:

“Nhờ nắm xôi ấy mà chúng tôi có sức để sống.”

Ông nghe vậy chỉ lặng lẽ cười rồi nhìn về phía núi rừng xa thẳm.

Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, ông xuất ngũ trở về Xã Sơn Lương. Ngày trở về, việc đầu tiên ông làm là bước vào gian bếp ôm chầm lấy mẹ già bên chiếc chõ đồ xôi quen thuộc.

Nhiều năm trôi qua, chiếc chõ gỗ ngày ấy vẫn được ông giữ gìn cẩn thận như một phần ký ức của thời hoa lửa.

Ông cùng gia đình chăm chỉ làm ruộng, trồng quế và chăn nuôi để phát triển kinh tế. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng ông luôn sống chan hòa và sẵn sàng giúp đỡ bà con trong bản.

Ông còn thường xuyên kể chuyện chiến tranh cho thanh niên địa phương nghe để giáo dục tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước.

Mỗi dịp lễ tết, người dân trong bản lại thấy người lính già tự tay đồ xôi trong chiếc chõ cũ giữa căn bếp ấm lửa.

Hơi xôi thơm lan tỏa trong căn nhà sàn yên bình như nhắc mọi người nhớ về một thời gian khó nhưng chan chứa tình người và tình quê hương.

Ông thường dặn con cháu:

“Dù cuộc sống có đủ đầy đến đâu cũng phải biết quý trọng những bữa cơm ấm áp bên gia đình.”

Câu chuyện của ông Cầm Văn Năm là hình ảnh đẹp về người lính dân tộc Thái vùng cao Tây Bắc — mộc mạc, kiên cường và giàu tình cảm. Những con người bình dị ấy đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc trong những năm tháng không thể nào quên.