NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CHIẾC KHĂN PIÊU CỦA MẸ
NGƯỜI LÍNH THÁI VÀ CHIẾC KHĂN PIÊU CỦA MẸ
Câu chuyện thời hoa lửa nơi vùng cao Sơn Lương
Ông Hà Văn Lâm, sinh năm 1956, là người dân tộc Thái hiện đang sinh sống tại Xã Sơn Lương. Trong chiếc hòm gỗ cũ đặt cạnh bàn thờ gia tiên, ông vẫn cẩn thận giữ một chiếc khăn piêu đã phai màu theo năm tháng.
Chiếc khăn ấy do chính tay mẹ ông thêu trước ngày con trai lên đường nhập ngũ.
Với người lính già, đó không chỉ là món đồ của người phụ nữ Thái vùng cao mà còn là hơi ấm của quê hương theo ông suốt những năm tháng chiến tranh nơi biên giới phía Bắc.
Ngày còn nhỏ, ông lớn lên bên những thửa ruộng bậc thang và dòng suối trong veo của Sơn Lương. Cuộc sống của bà con dân tộc Thái khi ấy còn nhiều khó khăn nhưng luôn đầm ấm tình người.
Mẹ ông là người thêu khăn piêu đẹp nhất bản. Những đêm mùa đông, bà thường ngồi bên bếp lửa, cặm cụi thêu từng đường chỉ đỏ lên nền vải đen.
Bà hay nói:
“Người Thái còn giữ khăn piêu là còn nhớ cội nguồn của mình.”
Những lời ấy theo ông suốt cả cuộc đời.
Năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, chàng trai Hà Văn Lâm tình nguyện nhập ngũ dù mẹ già rất lo lắng.
Đêm trước ngày con trai lên đường, mẹ ông lặng lẽ quàng chiếc khăn piêu lên cổ con rồi dặn:
“Đi đâu cũng phải sống cho xứng đáng với quê hương.”
Mang theo chiếc khăn piêu bên mình, ông lên đường vào đơn vị công binh làm nhiệm vụ mở đường nơi tuyến đầu biên giới.
Những năm tháng chiến tranh vô cùng gian khổ. Người lính công binh phải làm việc giữa núi đá hiểm trở, nhiều hôm đào đất mở đường suốt đêm dưới mưa rét và pháo kích.
Một đêm cuối đông năm 1980 là ký ức mà ông không bao giờ quên.
Hôm ấy đơn vị của ông đang khẩn trương sửa lại một đoạn đường bị sạt lở để kịp cho đoàn xe quân sự đi qua.
Trời rét buốt, mưa phùn dày đặc khiến đất đá liên tục trượt xuống từ sườn núi.
Trong lúc mọi người đang làm việc, bất ngờ một tiếng động lớn vang lên.
Một mảng đất đá từ trên cao đổ ập xuống khiến một chiến sĩ trẻ bị vùi dưới lớp bùn đất.
Không chút chần chừ, ông Hà Văn Lâm cùng đồng đội lao tới đào cứu người giữa mưa lạnh.
Đất đá lạnh buốt bám đầy người nhưng ai cũng cố gắng bằng tất cả sức lực.
Trong lúc đào đất bằng tay không, đôi bàn tay ông bị đá sắc cứa bật máu.
Lúc ấy, ông tháo chiếc khăn piêu của mẹ quấn tạm vào tay rồi tiếp tục cứu đồng đội.
Ông xúc động kể lại:
“Chiếc khăn lúc ấy như tiếp thêm sức mạnh cho tôi.”
Sau gần một giờ căng thẳng, họ cuối cùng cũng đưa được người chiến sĩ bị nạn ra ngoài an toàn.
Khi ngồi nghỉ gần sáng bên bếp lửa nhỏ, ông nhìn chiếc khăn piêu đã lấm đầy bùn đất mà nhớ mẹ và quê nhà da diết.
Ông nói:
“Trong chiến tranh, chỉ cần một kỷ vật quê hương thôi cũng đủ làm con người mạnh mẽ hơn.”
Sau đêm hôm ấy, chiếc khăn piêu bị rách một góc do va vào đá núi nhưng ông vẫn giữ bên mình suốt những năm còn lại trong quân ngũ.
Nhiều đồng đội thường nói vui:
“Khăn piêu của Lâm là lá bùa may mắn của cả đơn vị.”
Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, ông xuất ngũ trở về Xã Sơn Lương. Quê hương ngày ấy vẫn còn nhiều khó khăn nhưng hòa bình đã trở lại trên khắp núi rừng Tây Bắc.
Ông cùng gia đình chăm chỉ làm ruộng, trồng quế và chăn nuôi để phát triển kinh tế. Dù cuộc sống còn vất vả nhưng ông luôn sống chan hòa và giúp đỡ bà con trong bản.
Ông còn tích cực tham gia các hoạt động văn hóa của địa phương, thường xuyên kể chuyện truyền thống cho thanh niên trong xã nghe để giáo dục lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết.
Trong căn nhà sàn nhỏ giữa núi rừng Sơn Lương, chiếc khăn piêu năm xưa vẫn được ông gấp cẩn thận đặt trong chiếc hòm gỗ cũ.
Mỗi lần mở chiếc hòm ấy, ông lại nhớ về những năm tháng tuổi trẻ nơi biên giới — nơi có mưa rừng, bom đạn nhưng cũng đầy tình người và tình quê hương.
Ông thường dặn con cháu:
“Dù đi đâu cũng phải nhớ mình từ đâu mà lớn lên.”
Câu chuyện của ông Hà Văn Lâm là hình ảnh đẹp về người lính dân tộc Thái vùng cao Tây Bắc — chất phác, kiên cường và giàu tình cảm. Những con người bình dị ấy đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc trong thời hoa lửa không thể nào quên.



