NGƯỜI LÍNH THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ – CỰU CHIẾN BINH NGUYỄN BÁ PHÁT

NGƯỜI LÍNH THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ – CỰU CHIẾN BINH NGUYỄN BÁ PHÁT

Giữa những nhân chứng lịch sử còn sống của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những người không mang quân hàm cấp tướng, không giữ những chức vụ lớn sau chiến tranh, nhưng những câu chuyện họ kể lại luôn khiến người nghe xúc động đến nghẹn ngào. Bởi đó là những ký ức được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân nơi chiến trường.

Một trong những nhân chứng như thế là cựu chiến binh Nguyễn Bá Phát – người đã trực tiếp chiến đấu trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972.

Chàng trai tuổi mười tám lên đường nhập ngũ

Nguyễn Bá Phát sinh ra tại một vùng quê nghèo miền Trung.

Tuổi thơ của ông gắn liền với ruộng đồng, với những buổi chăn trâu cắt cỏ và những ngày đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh.

Những năm cuối thập niên 1960, tiếng bom đạn ngày càng vang dội khắp mọi miền đất nước.

Nhiều thanh niên trong làng lần lượt lên đường nhập ngũ.

Có người trở về.

Có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Năm 1971, khi vừa tròn mười tám tuổi, Nguyễn Bá Phát viết đơn tình nguyện nhập ngũ.

Ngày nhận giấy báo lên đường, mẹ ông lặng lẽ gói cho con ít gạo rang và mấy bộ quần áo.

Bà cố nén nước mắt.

Bởi người mẹ nào cũng hiểu chiến trường là nơi đầy hiểm nguy.

Trước lúc chia tay, bà chỉ dặn:

– Con đi giữ nước, mẹ ở nhà chờ ngày chiến thắng.

Lời dặn ấy theo ông suốt những năm tháng chiến tranh.

Hành quân vào chiến trường Quảng Trị

Sau thời gian huấn luyện, Nguyễn Bá Phát được điều động vào chiến trường Quảng Trị.

Lúc ấy, ông chưa thể hình dung nơi mình sắp đến sẽ trở thành một trong những chiến trường khốc liệt nhất lịch sử dân tộc.

Để vào được Quảng Trị, đơn vị phải hành quân nhiều tuần lễ.

Ban ngày trú quân trong rừng tránh máy bay địch.

Ban đêm mới tiếp tục di chuyển.

Có những hôm mưa như trút nước.

Quần áo ướt sũng.

Đường rừng trơn trượt.

Nhiều chiến sĩ bị sốt rét.

Nhưng không ai bỏ cuộc.

Bởi tất cả đều mang trong tim niềm tin vào ngày thống nhất đất nước.

Thành cổ Quảng Trị – nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc

Mùa hè năm 1972.

Quảng Trị trở thành tâm điểm của chiến tranh.

Tại Thành cổ Quảng Trị, quân ta và quân địch giằng co từng mét đất.

Từng góc thành.

Từng đoạn giao thông hào.

Bom đạn trút xuống ngày đêm.

Người ta nói rằng:

"Đất Thành cổ mỗi mét vuông đều thấm máu chiến sĩ."

Khi đặt chân đến đây, Nguyễn Bá Phát mới thực sự cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh.

Bầu trời lúc nào cũng đặc quánh tiếng máy bay.

Pháo địch bắn suốt ngày đêm.

Có những thời điểm hàng ngàn quả đạn pháo dội xuống chỉ trong vài giờ.

Mặt đất rung chuyển như động đất.

Cây cối bị san phẳng.

Nhiều hầm trú ẩn vừa đào xong đã bị bom đánh sập.

Những người lính tuổi đôi mươi

Trong đơn vị của Nguyễn Bá Phát, phần lớn đều là những thanh niên mới mười tám, đôi mươi.

Có người vừa rời ghế nhà trường.

Có người chưa một lần biết đến tình yêu.

Có người còn chưa kịp báo hiếu cha mẹ.

Nhưng tất cả đều có chung một lý tưởng:

Chiến đấu vì Tổ quốc.

Buổi tối hiếm hoi không có pháo kích, họ ngồi bên nhau kể chuyện quê hương.

Người kể về cánh đồng lúa.

Người kể về dòng sông tuổi thơ.

Người kể về cô gái đang chờ ở quê nhà.

Ai cũng tin rằng sau chiến tranh sẽ được trở về.

Sẽ tiếp tục những giấc mơ còn dang dở.

Nhưng không phải ai cũng có cơ hội ấy.

Trận pháo kích kinh hoàng

Một buổi sáng tháng 8 năm 1972.

Địch mở đợt pháo kích dữ dội vào khu vực Thành cổ.

Tiếng nổ vang lên liên tiếp.

Khói bụi mù mịt.

Nguyễn Bá Phát cùng đồng đội nhanh chóng xuống hầm trú ẩn.

Nhưng sức công phá của pháo quá lớn.

Nhiều đoạn hào bị san phẳng.

Nhiều chiến sĩ bị vùi lấp.

Khi tiếng pháo vừa ngớt, mọi người lập tức lao đi tìm đồng đội.

Họ đào bằng tay.

Bằng xẻng.

Bằng tất cả sức lực còn lại.

Nhiều người được cứu sống.

Nhưng cũng có những đồng đội không bao giờ tỉnh lại.

Nguyễn Bá Phát kể rằng hình ảnh khiến ông ám ảnh nhất là những người lính trẻ vừa trò chuyện với mình tối hôm trước nhưng sáng hôm sau đã nằm lại mãi mãi.

Chiến tranh là như thế.

Sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc.

Dòng sông Thạch Hãn

Đối với những người lính Thành cổ, dòng Sông Thạch Hãn là ký ức không thể nào quên.

Đây là tuyến đường vận chuyển lương thực, đạn dược và quân tiếp viện vào Thành cổ.

Ban ngày máy bay địch kiểm soát gắt gao.

Ban đêm, những người lính mới bí mật vượt sông.

Nhiều chuyến đò không bao giờ cập bến.

Nhiều chiến sĩ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.

Nguyễn Bá Phát từng nhiều lần vượt Thạch Hãn.

Ông kể rằng mỗi lần xuống thuyền đều xác định có thể không trở về.

Nhưng không ai chùn bước.

Bởi phía bên kia là đồng đội đang chiến đấu.

Đang cần đạn dược.

Đang cần sự chi viện.

Ngày hòa bình

Sau 81 ngày đêm chiến đấu kiên cường, cuộc chiến tại Thành cổ Quảng Trị kết thúc.

Nguyễn Bá Phát may mắn sống sót.

Nhưng rất nhiều đồng đội của ông đã nằm lại.

Ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông vui mừng đến bật khóc.

Bởi cuối cùng những hy sinh ấy đã không vô nghĩa.

Đất nước đã độc lập.

Nhân dân được sống trong hòa bình.

Nhưng niềm vui ấy luôn đi cùng nỗi nhớ.

Nhớ những người bạn đã không thể trở về.

Nhớ những người lính tuổi hai mươi mãi mãi dừng lại giữa mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Người kể chuyện của hôm nay

Hiện nay, dù tuổi đã cao, cựu chiến binh Nguyễn Bá Phát vẫn thường xuyên tham gia các buổi nói chuyện truyền thống tại trường học và các tổ chức Đoàn – Đội.

Ông kể về chiến tranh bằng giọng nói chậm rãi.

Không tô vẽ.

Không khoa trương.

Chỉ là những câu chuyện chân thật của một người lính đã đi qua chiến tranh.

Nhiều học sinh xúc động khi nghe ông kể về những người đồng đội trẻ tuổi.

Nhiều em lần đầu tiên hiểu rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có.

Đó là thành quả của biết bao thế hệ cha anh đã hy sinh tuổi xuân cho Tổ quốc.

Mỗi lần trở lại Quảng Trị, Nguyễn Bá Phát đều dừng chân bên bờ sông Thạch Hãn.

Ông lặng lẽ thắp nén hương tưởng nhớ đồng đội.

Dòng sông vẫn chảy.

Cỏ xanh vẫn mọc trên Thành cổ.

Nhưng ký ức về những ngày tháng hoa lửa năm xưa sẽ không bao giờ phai nhạt trong trái tim người lính.

Bởi đó là một phần cuộc đời của họ.

Một phần lịch sử của dân tộc.

Và là bài học quý giá cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Thông điệp: Hãy biết trân trọng hòa bình, bởi đó là món quà vô giá được đánh đổi bằng tuổi xuân và máu xương của biết bao người lính. Mỗi thanh thiếu nhi hôm nay hãy sống có trách nhiệm, học tập tốt và góp phần xây dựng quê hương để xứng đáng với những hy sinh của thế hệ cha anh.